دور چهارم گفتگوهای هستهای بدون نتیجه پایان یافت
چکیده :دور چهارم گفتگوها با شش قدرت جهانی در مورد برنامه هسته ای ایران به پایان رسید. بر خلاف گذشته که کاترین اشتون و محمدجواد ظریف بلافاصله در گفتگوی خبری شرکت می کردند، این بار عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه، به خبرنگاران گفت که در این دور از مذاکرات پیشرفت چندانی نداشتیم. به گفته عده ای از کارشناسان برنامه موشکی ایران مذاکرات را با مشکل روبرو کرده است....
کلمه – گروه بین الملل: دور چهارم گفتگوها با شش قدرت جهانی در مورد برنامه هسته ای ایران به پایان رسید. بر خلاف گذشته که کاترین اشتون و محمد جواد ظریف بلافاصله در گفتگوی خبری شرکت می کردند، این بار عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه، با حضور در جمع خبرنگاران اعلام کرد که در این دور از مذاکرات پیشرفت چندانی نداشتیم. به گفته عده ای از کارشناسان برنامه موشکی ایران یکی از مهمترین عوامل اختلاف میان دو طرف بوده است.
همزمان با دور چهارم مذاکرات هستهای ایران در وین، گزارش جدید سازمان ملل از ادامه روند توسعه صنایع موشک بالستیک ایران منتشر شد. اگر چه از همان شب نخست با لغو برنامه شام مشترک ظریف و اشتون نشان داد که این مذاکرات چالش های فراوانی دارد، اما بسیاری از کارشناسان برنامه موشکی ایران را عامل اصلی اختلاف دانستند.
عراقچی در نشست خبری اعلام کرد: در این دور، که اولین دور کار جدی روی نوشتن توافقنامه جامع بود، پیشرفت محسوسی نداشتیم. اما این به معنی شکست مذاکرات و فضای منفی حاکم بر آن نیست.
او گفت بیشترین مذاکره مستقیم با هیات آمریکایی است، به این دلیل که بیشترین حجم تحریمها علیه ایران از طرف آمریکا اعمال شده است. عراقچی گفت اختلافات بیش از ١٣ موردی است که پیشتر عنوان شده و خواست به گمانهزنیها درباره محتوای مذاکرات توجهی نشود. او گفت عجیب نیست که نگارش متن یک توافقنامه در دور اول گفتگو بر سر آن به پایان نرسد.
از سوی دیگر یک مقام رسمی نزدیک به تیم مذاکره کننده به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت: در همه موضوعات اختلاف وجود دارد و البته این موضوع طبیعی است. زیرا هیچ کس نباید انتظار پیشرفت ملموس را در این مدت داشته باشد.
این مقام افزود: البته مذاکرات ادامه خواهد داشت و در خرداد ماه حداقل دو دور مذاکره خواهیم داشت، اما تاریخ دقیق را به دلیل آن که نیازمند تایید همه طرف ها است، نمی توان اعلام کرد.
وی گفت: در 4 روز گذشته مذاکرات نزدیک و فشرده ای صورت گرفت و اگر چه در این مذاکرات پیشرفت صورت نگرفت، ولی این موضوع غیر طبیعی نخواهد بود. زیرا ما در ژنو 2 مذاکرات ایران و 1+5 با دعوا خاتمه پیدا کرد، اما دوباره در ژنو 3 دو طرف توانستند به توافق برسند.
این مقام رسمی نزدیک به تیم مذاکره کننده هسته ای تاکید کرد: نگارش متن توافق نمی تواند صورت بگیرد تا زمانی که اختلاف های طرفین حل نشود. موضع جمهوری اسلامی ایران از ابتدا تا الان برای تثبیت حقوق مردم و خطوط قرمز هیچ تغییری نکرده و هیچ سازشی در این موارد صورت نخواهد گرفت.
او گفت: یکی از دلایلی که در این دوره پیشرفت خاصی صورت نگرفت، زیاده خواهی طرف مقابل است و تا زمانی که دیدگاه های طرف مقابل مبتنی بر واقعیت ها نباشد، امکان رسیدن به تفاهم صورت نخواهد گرفت.
براساس گزارش ایرنا، در بخشی از این دیدار، وندی شرمن معاون وزیر خارجه امریکا و سرپرست هیئت مذاکرهکننده این کشور نیز حضور داشت.
اگر چه مقامات کشورمان اشاره ای به گزارش سازمان ملل نکرده اند اما استفاده از عبارت «زیاده خواهی طرف مقابل» را می توان اشاره به برنامه موشکی ایران دانست. پیش از این مقامات ایرانی اعلام کرده بودند که بحث صنایع موشکی ایران را جزئی از مذاکرات هسته ای نمی دانند و مطرح شدن آن توسط غرب را زیاده خواهی نامیده بودند.
آمریکا اصرار دارد موضوع موشکهای دوربرد ایران در مذاکرات هستهای گنجانده شود. ایران این موضوع را مربوط به صنایع دفاعی ایران دانسته و رد میکند.
بر اساس گزارش محرمانه سازمان ملل که گفته می شود به رؤیت خبرگزاری رویترز رسیده است ایران از نوامبر گذشته (۲۰۱۳) و پس از توافق اولیه هستهای از تلاش غیرقانونی برای دستیابی به مواد مورد نیاز صنایع هستهای و موشکی خود کاسته است. با اینهمه این گزارش میافزاید، ایران هیچ نشانهای مبنی بر توقف توسعه برنامه موشکی خود بروز نداده است.
به گزارش دویچه وله، هفته گذشته یک مقام ارشد آمریکا خاطرنشان کرد که درباره قابلیتهای صنایع موشک دوربرد ایران نیز باید در طول مذاکرات بحث شود. او استدلال کرد که این موضوع در قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل مورد توجه قرار گرفته و گفته شده است ساخت هرگونه موشکی که قابلیت حمل کلاهک هستهای داشته باشد باید مورد توجه و بررسی قرار گیرد.
ممنوعیت توسعه صنایع موشکی با قابلیت حمل کلاهک هستهای سال ۲۰۱۰ در قطعنامه چهارم شورای امنیت سازمان ملل آورده شد. این قطعنامه تندترین قطعنامه سازمان ملل در رابطه با ایران بوده است.
رویترز به نقل از یک مقام ایران که حاضر به افشای نامش نیست مینویسد که ایران روز چهارشنبه درخواست آمریکا مبنی بر بحث در رابطه با زوایای محتمل نظامی گذشته در پرونده هستهای ایران را رد کرده است. یک مقام آمریکایی در گفتوگو با رویترز از اظهارنظر در اینباره پرهیز کرده و در پاسخ تنها به اظهارات دیگر مقامات ارشد آمریکا که گفتهاند هر موضوع مرتبط به فعالیتهای هستهای باید برای دستیابی به توافق جامع نهایی مورد بحث قرار گیرد اشاره کرد.
با این حال مذاکره کنندگان دو طرف همچنان امیدوارند از سوی دیگر توافق شش ماهه ژنو قابلیت شش ماه تمدید شدن دوباره را دارد و بنابراین اگر طرفین تا تیر ماه به توافق جامعی نرسند، میتوانند از یک فرصت شش ماهه دیگر برای ادامه گفتگوها استفاده کنند.
