آغاز نگارش پیش‌نویس توافق جامع میان ایران و 1+5

چکیده :ایران و قدرتهای جهانی در آستانه توافقی تاریخ ساز قرار دارند، پس از 10 سال گفتگو و مذاکرات بی نتیجه و خسته کننده، دو طرف در یک قدمی توافق نهایی ایستاده اند. قطعا امتیازهای ناشی از توافق جامع هسته ای تنها مختص ایران نیست. منابع عظیم نفت و گاز و بازار های ایران جذابیت های زیادی برای سرمایه گذاران اروپایی در بر دارد....

کلمه – گروه بین الملل: ایران و قدرتهای جهانی در آستانه توافقی تاریخ ساز قرار دارند، پس از 10 سال گفتگو و مذاکرات بی نتیجه و خسته کننده، دو طرف در یک قدمی توافق نهایی ایستاده اند. قطعا امتیازهای ناشی از توافق جامع هسته ای تنها مختص ایران نیست. منابع عظیم نفت و گاز و بازار های ایران جذابیت های زیادی برای سرمایه گذاران اروپایی در بر دارد.

البته تا اینجای کار هنوز هم رسانه های خبری برای توصیف فضای این مذاکرات از عبارت «خوشبینی محتاطانه» استفاده می کنند عبارتی که مشخصا از مذاکراتی سخت و نفس گیر خبر می دهد. توافق مقدماتی که نوامبر گذشته به دست آمد، فضایی برای اعتماد سازی دوجانبه ایجاد کرد. در چند ماه اخیر ایران محدودیت هایی را در برنامه های هسته ای خود ایجاد کرد و در مقابل بخشی از تحریم های بین المللی نیز تعلیق شد. اکنون قسمت دشوار کار از راه رسیده است. دو طرف متعهد شده اند که تا پایان جولای( 29 تیر) به توافق هسته ای جامعی دست یابند.

خبرنگاران حاضر در وین، می‌گویند که کار نگارش متن توافق، روز چهارشنبه 24 اردیبهشت، 14 مه، ساعت ۴:۳۰ به وقت محلی، با دیدار ظریف و اشتون در هتل کوبورک محل اقامت هیات‌های مذاکره‌کننده، آغاز شده است. به گزارش بی بی سی، گروهی از حقوقدانان برجسته، تیم مذاکره کننده کشورمان را برای نگارش پیش نویس توافق جامع اتمی همراهی می کنند. قرار است در جریان توافق جامع، پرونده اتمی ایران به صورت نهایی حل و فصل شود و تحریم ها به طور کامل برداشته شود.

رییس هیات مذاکره‌کننده ایران روز چهارشنبه در نشست افتتاحیه در مقر سازمان ملل ایده‌ها و نظرات ایران برای تعیین چارچوب پیش نویس توافق جامع را بیان کرد و پس از آن قرار شد 1+5 با یکدیگر مشورت کنند. بر همین اساس اولین مذاکرات رسمی با هدف تهیه و نگارش متن پیش‌نویس توافقی که از آن به عناوین مختلف از جمله “توافق جامع”، ” راه‌حل جامع” یا “برنامه اقدام مشترک جامع” نام می‌برند، آغاز شد.

به گزارش ایسنا، خبرگزاری رویترز در مورد این دور از مذاکرات نوشت: ایران و شش قدرت جهانی کار روی مرحله قطعی دیپلماسی برای حل مساله هسته‌ای ایران را آغاز کرده‌اند. اگرچه آنها به ضرب‌الاجل 20 ژوئیه نزدیک می‌شوند در مورد به موفقیت رسیدن این مذاکرات تردیدهایی نیز وجود دارد.

کشورهای عضو 1+5 شامل آمریکا، روسیه، چین، فرانسه، انگلیس و آلمان از ایران می‌خواهند تا با کاهش فعالیت‌های هسته‌ای‌اش که ادعا می‌کنند ممکن است برای تولید سلاح هسته‌ای استفاده شود موافقت کند. ایران نیز در ازا خواستار لغو کامل تحریم‌های اقتصادی است.

یک مقام ارشد آمریکایی روز گذشته در خصوص خوش‌بینی بیش از حد در مورد مذاکرات هشدار داد و گفت که رسیدن به توافق نهایی بسیار بسیار دشوار است. این مقام آمریکایی در گفت‌وگو با خبرنگاران به شرط اینکه نامش فاش نشود اظهار کرد: من به مردم اخطار می‌دهم که اگر ما کار روی تهیه پیش‌نویس را آغاز کنیم بدان معنی نیست که رسیدن به توافق حتمی است یا به این معنی است که ما حتما به یک راه‌حل می‌رسیم.

کشورهای غربی به رهبری آمریکا و اسرائیل، ایران را به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای متهم می‌کنند و مدعی‌اند که ایران هسته‌ای می‌تواند تهدیدی علیه منطقه باشد. این کشورها بدون در نظر گرفتن ماهیت صلح‌آمیز هسته‌ای ایران تلاش می‌کنند تا ایران را به اندازه کافی از تولید بمب اتم دور نگه دارند. ادعایی که ایران آن را همواره رد می‌کند.

رویترز همچنین آورده است: یکی دیگر از مسائل مورد بحث تعداد سانتریفیوژهای ایران است. تهران هم اکنون 19 هزار سانتریفیوژ نصب شده دارد که حدود 10 هزار تای آن فعال هستند. غرب می‌خواهد که تعداد این سانتریفیوژها تنها به چند هزار عدد کاهش یابد که تقاضایی غیرقابل قبول از طرف ایران به شمار می‌آید.

همچنین برنامه‌های تحقیق و توسعه در خصوص تکنولوژی هسته‌ای ایران و حجم اورانیوم غنی‌سازی شده ذخیره شده دیگر موضوع مورد بحث خواهد بود. مقامات هر دو طرف پیش از این ضمن ابراز امیدواری در خصوص دستیابی به توافق جامع نهایی یادآور شده‌اند که موفقیت این مذاکرات حتمی نیست اما برای رسیدن به آن تلاش می‌کنند.

از منظر سیاسی هر توافقی که صورت بگیرد باز هم می‌تواند تندروها را در آمریکا و ایران ناراحت کند و مذاکرات با توجه به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ممکن است پیچیده‌تر شود.

از سوی دیگر عباس عراقچی معاون وزارت امور خارجه ایران و از مذاکره کنندگان ارشد اتمی نیز گفته است که برای توافق نهایی اختلافات ۱۳گانه وجود دارد، برای برخی راه‌حل پیشنهاد شده و برای برخی یا گزینه کم است یا هنوز پیدا نشده است.

گفتنی است که در آخرین ساعات روز چهارشنبه نیز خبر رسید که مذاکرات دو جانبه اشتون و ظریف که قرار بود ساعت ۹ عصر چهارشنبه به وقت محلی با هدف نگارش متن پیش‌نویس توافق جامع برگزار شود به دلیل ادامه مشورت‌های داخلی به صبح روز پنج‌شنبه موکول شد.