توافق در نیویورک، تنش آفرینی در تهران
چکیده :یکی از مهمترین بخش های اختلاف ایران و گروه 1+5 بر سر پرونده هسته ای موضوع ادامه کار رآکتور آب سنگین اراک بود. بر اساس گزارشها در نشست کارشناسی اخیر دو طرف بر سر این موضوع به توافق رسیده اند، این در حالی است که تندروهای داخلی روز گذشته و در حاشیه نماز جمعه تهران به تشنج آفرینی های خود ادامه دادند و تجمع جمعه دلواپسی برگزار کردند....
کلمه – گروه خبر: یکی از مهمترین بخش های اختلاف ایران و گروه 1+5 بر سر پرونده هسته ای موضوع ادامه کار رآکتور آب سنگین اراک بود. بر اساس گزارشها در نشست کارشناسی اخیر، دو طرف بر سر این موضوع به توافق رسیده اند، این در حالی است که تندروهای داخلی روز گذشته و در حاشیه نماز جمعه تهران به تشنج آفرینی های خود ادامه دادند و تجمع جمعه دلواپسی برگزار کردند.
این افراد كه خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران، آنها را نمازگزاران تهران خواند بعد از اقامه نماز جمعه با حضور در راهپیمایی «جمعه دلواپسی، هشدار به تکرار توافق ضعیف» اعتراضات بی اساس خود را تکرار کردند. گفتني است که سیدحسین هاشمی، استاندار تهران پس از برگزاری این تجمع درباره اینکه آیا «دلواپسان» از استانداری مجوز دارند، اظهار بی اطلاعی کرد و گفت: صدور مجوز برای راهپیمایی و تجمع با فرمانداری است اما در صورت صدور مجوز نامه ای به استانداری ارسال میشود که در این باره تاکنون نامه ای دریافت نکردیم.
مذاکرات هسته ای ایران و 5+1 به نقطه حساس خود رسیده است. مذاکرات کارشناسی این دوره پیش از مذاکرات سیاسی طرفین در هفته آینده، برگزار شده است. بر اساس برخی گزارش ها، بازرسان آژانس در تهران بر “رهیافت پادمانی رآکتور اراک” با کارشناسان هسته ای ایران، به نتیجه رسیده اند.
یک مقام مسوول در سازمان انرژی اتمی ایران گفته است که نمایندگان جمهوری اسلامی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره رهیافت پادمانی راکتور آب سنگین اراک به جمع بندی رسیدند. این مقام مسوول که نخواسته نامش فاش شود در گفتوگو با ایرنا، افزوده که هیات بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مقامات سازمان انرژی اتمی ایران در گفتوگوی خود درباره رهیافت پادمانی راکتور اراک به جمع بندی رسیدند. گفت و گو درباره رهیافت پادمانی رآکتور اراک یکی از موارد الزامی توافق جمهوری اسلامی با آژانس است.
به گزارش خبرگزاری رویترز نیز یک سخنگوی اتحادیه اروپا پس از برگزاری نشست کارشناسان ایران و گروه 1+5 در نیویورک گفت: کارشناسان فنی ایران و کشورهای عضو 1+5 شامل (آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین و آلمان) در روزهای ششم و هفتم ماه مه نشست مفیدی را برگزار کردند و افزود: این نشست با هدف عمیقتر شدن آگاهی در خصوص این مسائل و ادامه همکاری به منظور آماده شدن برای دور جدید مذاکرات که قرار است هفته آینده در وین در سطح وزرا برگزار شود انجام شد.
حمید بعیدینژاد رییس هیات کارشناسی مذاکرهکننده ایران با 1+5 با اعلام پایان مذاکرات کارشناسی دو روزه در نیویورک به خبرگزاری ایسنا گفت: مباحث مفیدی مطرح شد و قرار است قبل از مذاکرات وین در هفته آینده آخرین دیدگاهها بر روی مباحث فنی هستهای مورد بررسی قرار گیرند.
او با «مفید» خواندن گفتوگوهای صورت گرفته افزود: گفتوگوهای خوبی صورت گرفت و سعی شد قبل از مذاکرات بعدی در وین آخرین دیدگاههای کارشناسی بر روی مباحث فنی هستهای مطرح و مورد بررسی قرار گیرند.
به گزارش خبرگزاری رویترز٬ این اظهار نظرها پس از دو روز گفتوگوهای فشرده در سطح متخصصان در نیویورک بیان شد و قرار است در پی این مذاکرات حداکثر تا ۲۰ ژوئیه (۲۹ تیر) توافقی نهایی میان ایران و شش قدرت جهانی اعم از آمریکا٬ فرانسه٬ بریتانیا٬ چین٬ روسیه و آلمان حاصل شود تا به یک دهه تنش بر سر برنامه بحثبرانگیز هستهای ایران پایان داده شود. دیپلماتهای غربی میگویند هنوز چشمانداز توافق نهایی چندان روشن نیست.
حرکت به سوی توافق جامع
یکی از دیپلماتهای غربی که با توجه به حساسیت موضوع نخواست هویتاش فاش شود٬ در گفتوگو با رویترز گفت که ایران و شش قدرت جهانی در زمینه تبیین سناریوهایی برای حلو فصل اختلافات درباره رآکتور هستهای اراک پیشرفتهایی داشتهاند.
رآکتور اراک از بحثبرانگیزترین موضوعات در جریان مذاکرات ایران و ۱+۵ بوده٬ چون حتی بدون اصلاح و تغییر عمده میتواند میزان قابل توجهی پلوتونیوم مورد نیاز برای ساخت بمب هستهای تولید کند.
به گفته این دیپلمات غربی، مساله دشوارتر در مسیر دستیابی به توافق جامع موضوع کلی غنیسازی اورانیوم و سانتریفیوژهای مرتبط با تحقیق و توسعه فعالیتهای هستهای در ایران است. با توجه به حساسیت بالای این مساله هم برای ایران و هم برای رژیم اسرائیل که از مهمترین همپیمانان آمریکا و از معترضان سرسخت توافق با ایران است٬ چالش پیش روی طرفین مذاکره بزرگتر هم میشود.
ایران و گروه 1+5 در نوامبر سال گذشته به یک توافق اولیه دست پیدا کردند که براساس آن ایران در ازای کاهش برخی از تحریمهای اقتصادی غرب بخشی از فعالیتهای هستهایاش را به حالت تعلیق در آورده است. طبق این توافق این کشورها باید تا ضربالاجل 20 ژوئیه به توافق جامع نهایی دست یابند.
رژیم اسرائیل مصرانه میگوید در قالب توافق هستهای با ایران٬ حق هرگونه غنیسازی باید از این کشور سلب شود٬ مسالهای که مقامات آمریکایی به وضوح با آن موافق نیستند و حصول توافق را به سختگیری بر سر این موضوع ترجیح میدهند. دیپلماتهای حاضر در مذاکرات هم به رویترز گفتهاند که متوقف کردن همه فعالیتهای مرتبط با غنیسازی در ایران واقعگرایانه به نظر نمیرسد.
پیشتر در هفته جاری سرگئی ریابکوف٬ معاون وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرده بود که مقامات ارشد کشورهای طرف گفتوگو با ایران قرار است تدوین پیشنویسی برای یک توافق نهایی را آغاز کنند. به گفته او، در این توافق غنیسازی در ایران محدود خواهد شد و تحت نظارت دقیق آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار خواهد گرفت. او تأکید کرد: «بهعنوان نتیجه این دور از گفتوگوها٬ دستکم بخشهایی از متن مورد توافق طرفین در این دور تدوین خواهد شد.»
تحلیلگران و دیپلماتها میگویند در هر دو طرف ماجرا اراده سیاسی لازم برای توافق وجود دارد٬ اما رفع اختلافات موجود دشوار است٬ بهخصوص در زمینه ابعاد برنامه هستهای و غنیسازی مجاز ایران در آینده. هدف اصلی قدرتهای غربی این است که امکان توسعه تسلیحات هستهای برای همیشه از ایران سلب شود.
