هزينه بهداشت و درمان ثروتمندان 10 برابر فقرا
چکیده :خانوارهاي شهري و روستايي ايران، سالانه دخل وخرج به مراتب متفاوتي با يكديگر دارند. در حالي خرج سالانه زندگي كمدرآمدترين خانوارهاي شهري در سال گذشته حدود 4 ميليون و 500 هزار تومان و حتي كمتر از اين بود كه دهكهاي بالاي درآمدي در سال 91 بيش از 19 ميليون و 500 هزار تومان خرج كردهاند اما وضعيت دخل و خرج روستاييها در اين برهه زماني اندكي متفاوت بود چرا كه هزينه زندگي كمدرآمدترين خانوارهاي روستايي حدود يك ميليون و 950 هزار تومان بود و در مقابل روستايياني كه از وضعيت مالي بهتري برخوردارند، سال گذشته بيش از 16 ميليون و 500 هزار تومان هزينه كردند....
خانوارهاي شهري و روستايي ايران، سالانه دخل وخرج به مراتب متفاوتي با يكديگر دارند. در حالي خرج سالانه زندگي كمدرآمدترين خانوارهاي شهري در سال گذشته حدود 4 ميليون و 500 هزار تومان و حتي كمتر از اين بود كه دهكهاي بالاي درآمدي در سال 91 بيش از 19 ميليون و 500 هزار تومان خرج كردهاند اما وضعيت دخل و خرج روستاييها در اين برهه زماني اندكي متفاوت بود چرا كه هزينه زندگي كمدرآمدترين خانوارهاي روستايي حدود يك ميليون و 950 هزار تومان بود و در مقابل روستايياني كه از وضعيت مالي بهتري برخوردارند، سال گذشته بيش از 16 ميليون و 500 هزار تومان هزينه كردند.
اما در ميان هزينههاي خوراكي و دخاني، ثروتمندان شهري سه برابر فقرا نان و غلات و هفت برابر آنها گوشت مصرف كردند. اما دهكهاي بالاي درآمدي شهرنشين در سال گذشته بيش از 10 برابر دهكهاي پايين خرج خانوار خود در بخش بهداشت و درمان كردند. ثروتمندان 24 برابر فقرا در سال گذشته براي خود پوشاك و كفش تهيه كردند. در ميان خانوارهاي روستايي نيز همين فاصله در هزينهها به نوعي برقرار است. پردرآمدهاي روستايي نسبت به كمدرآمدها 16برابر بيشتر گوشت و دو برابر آنها نان و غلات مصرف كردند، همچنين اين گروه 8/1 برابر فقرا براي بخش بهداشت و درمان خانوارهاي خود هزينه كردند.
گزارش مركز آمار از درآمد و هزينه خانوارهاي شهري و روستايي نشان ميدهد كه همچنان شكاف درآمدي زيادي ميان فقرا و ثروتمندان كشور وجود دارد. طبق اين گزارش كه برمبناي برآوردهاي آماري از خانوارهاي مختلف صورت گرفته، وضعيت معيشت خانوارها در سال 91 مورد ارزيابي قرار گرفته است. سال گذشته متوسط هزينه يك خانوار شهري بيش از 16 ميليون و متوسط هزينه يك خانوار روستايي حدود 10 ميليون تومان بوده است.
ثروتمندان در شهرها 3/4 برابر فقرا خرج كردند
در اين ارزيابي، كمترين و بيشترين دخل و خرج سالانه خانوارهاي شهري و روستايي مورد توجه قرار گرفته است. در بخش شهري، هزينه سالانه 4 ميليون و 500 تومان براي يك سال مبناي كمترين و 19 ميليون و 500 هزار تومان مبناي بيشترين خرج يك خانوار قرار گرفته است. براين اساس، در ميان خانوارهاي شهري، حدود 71/4 درصد خانوارها در يك سال قبل كمتر از چهار ميليون و 500 هزار تومان هزينه و 40/27 درصد خانوارها بيش 19 ميليون و 500 هزار تومان هزينه كردهاند. به اين گونه ثروتمندان شهري 3/4 برابر فقرا در طول سال 91 هزينه كردهاند.
در روستاها، حدود 93/2 درصد خانوارها حدود يك ميليون و 950 هزار تومان در سال 91 هزينه كرده و 03/16 درصد خانوارها نيز بيش از 16 ميليون و 500 هزار تومان خرج مواد خوراكي، دخاني و غيرخوراكي خود كردند. بنابراين پردرآمدهاي روستايي 4/8 برابر كمدرآمدها هزينه سالانه داشتهاند. نگاهي به وضعيت اين شاخصها در شهر و روستا نشان ميدهد كه تفاوت هزينه سالانه ثروتمندان روستايي نسبت به فقرا، بيشتر از مناطق شهري است.
ثروتمندان 24 برابر فقرا پوشاك خريدند
هزينه خوارك و دخانيات يك بخش و مواد غيرخوراكي بخش ديگر هزينههاي خانوارها را تشكيل ميدهند. شهريها در سال گذشته 27 درصد درآمدشان را به مواد خوراكي و دخاني و 9/72 درصد آن را به مواد غيرخوراكي اختصاص دادند. در مقابل نيز روستاييها 3/42 درصد درآمدهايشان به مواد خوراكي و دخاني و 7/57 درصد آن به مواد غيرخوراكي اختصاص يافت.
پوشاك و كفش، مسكن و بهداشت و درمان مهمترين هزينههاي غيرخوراكي خانوارها را تشكيل ميدهند. در مناطق شهري فقرا حدود 64 هزار و 852 تومان را خرج پوشاك و كفش خود كرده و در مقابل ثروتمندان حدود يك ميليون و 616 هزار و 121 تومان پوشاك و كفش خريدند. براين اساس ثروتمندان 9/24 برابر بيشتر از فقرا، درآمدهاي خود را به خريد منسوجات اختصاص دادند. هزينه مسكن دهكهاي بالاي درآمدي شهرنشين نيز در اين مدت شش برابر كمدرآمدها بود. بهداشت و درمان نيز بخش مهمي از هزينه خانوارها را به خود اختصاص داده كه در اين حوزه ثروتمندان 10 برابر فقرا در اين بخش خرج كردند.
اما در بخش خانوارهاي روستايي، طبق آمارهاي موجود، صاحبان درآمد بالا 61 برابر كمدرآمدها هزينه پوشاك و كفش خود كردند و 12 برابر نيز بيشتر از فقرا به بخش بهداشت و درمان خانوار خود اختصاص دادند.
فقرا هفت برابر كمتر از ثروتمندان گوشت مصرف كردند
در بخش هزينه مواد خوراكي نيز برآوردها نشان ميدهد كه بيشترين هزينه خانوارها به هزينه گوشت، نان و غلات و مواد لبني از جمله شير و تخممرغ اختصاص داشته است. طبق گزارش مركز در خانوارهاي شهري كمدرآمدها از ميان اين سه گروه كالايي، بيشترين هزينه خود را به بخش آرد، رشته، غلات، نان و فرآوردههاي آن اختصاص دادند. برمبناي نتايج آماري موجود، شهريهاي ثروتمند سه برابر فقرا آرد و نان و غلات و هفت برابر آنها گوشت مصرف كردند. براين اساس بيشترين سهم هزينه كرد خانوارها براي خريد گوشت در اختيار دهكهاي بالاي درآمدي بوده و گروههاي ضعيف اقتصادي از توانايي بسيار محدودتري براي خريد اين كالا برخوردار بودند.
مصرف و هزينه اين گروه در زمينه شير و تخم مرغ نيز 2/4 برابر كمدرآمدهاي شهري بوده است.
در بخش خانوارهاي روستايي نيز براي همين سه گروه كالايي، وضعيت با نسبتهايي تقريبا مشابه ميان دو گروه خانوارهاي فقير و ثروتمند حاكم بود. گروههاي بالاي درآمدي روستانشين حدودا 2/9 برابر گروههاي پايين درآمدي هزينه آرد و نان و غلات خود كردند. همچنين اين گروه 16 برابر نسبت به فقراي ساكن در روستاها گوشت مصرف كرده و هشت برابر آنها هزينه تامين شير و تخم مرغ خود كردند.
هزينه خريد گوشت و پوشاك روستاييها بيش از شهري ها
بدون شك وضعيت معيشت خانوارهاي شهري و روستايي حتي هم دهكها نيز با يكديگر متفاوت است، به تبع همين امر، خرج خانوارهاي فقير و ثروتمند روستايي و شهري در گروههاي مختلف كالايي نيز متفاوت هستند. به عنوان مثال در سال گذشته كمدرآمدترين خانوار شهري 67/1 برابر يك خانوار فقير روستايي گوشت خريده و مصرف كرده است. همچنين ميزان مصرف غلات و نان كمدرآمدهاي شهري حدودا 55/1 برابر يك خانوار كمدرآمد روستايي بوده است اما در آن سوي گود، ثروتمندان روستايي 34/1 برابر ثروتمندان شهري گوشت و 52/1 برابر آنها نان و غلات خريدهاند.
اما در بخش مواد غيرخوراكي، كمدرآمدهاي شهري 88/1 برابر كمدرآمدهاي روستايي پوشاك و كفش خريده و دو برابر فقراي روستايي هزينه بهداشت و درمان كردهاند. از سوي ديگر ثروتمندان روستايي 3/1 برابر ثروتمندان شهري، درآمد خود را به خريد پوشاك و كفش اختصاص دادند اما ثروتمندان شهري 23/1 برابر پردرآمدهاي روستايي هزينه خود را صرف بخش بهداشت و درمان كردند.
براين اساس دهكهاي بالاي درآمدي ساكن در روستاها، به طور ميانگين بيش از ثروتمندان شهري در بخشهايي همچون پوشاك و خريد گوشت هزينه ميكنند.
گزارش از اعتماد













