تلاش برای بازسازی سیاست خارجی/ ولایتی: ایران با کشورهای ۱+۵ دو به دو مذاکره کند

چکیده :پس از توافق ایران و شش قدرت جهانی در سوم آذر که به توافق نامه ژنو معروف شد دو طرف در حال ترمیم روابط خود هستند. اما همچنان تندروها در ایران و آمریکا سعی دارند با فشار بر روسای جمهور دو کشور مانع از اجرایی شدن توافقنامه ژنو شوند....

کلمه گروه خبر: «ایران باید با کشورهای ۱+۵ از جمله آمریکا جداگانه و دو به دو مذاکره کند.» همین تک جمله علی اکبر ولایتی دست مایه تحلیل گران روزنامه لس آنجلس تایمز شد تا نتیجه بگیرند که رهبر ایران تمایل زیادی به ارتباط مستقیم با آمریکا دارد.

علی اکبر ولایتی، روز جمعه 6 دی، گفت ایران باید با کشورهای ۱+۵ از جمله آمریکا جداگانه و دو به دو مذاکره کند چون این شش کشور در بسیاری از موارد اختلاف نظر دارند اگر بر سر مخالفت با ایران به اشتراک برسند، در کار ما عیبی وجود دارد.

او افزود: با آمریکا هم در رابطه با مذاکرات هسته ای، عراق و افغانستان هم در گذشته صحبت کردیم و این بار هم گفت و گو شد و این جواز را نظام داده که در باره مسایلی مانند عراق، افغانستان و موضوع هسته‌ای می شود، صحبت کرد.

ولایتی که شانزده سال وزیر خارجه ایران بوده، گفت سیاست ایران این است که دیپلماسی را با دیپلماسی پاسخ دهد. او تاکید کرد ایران در گذشته هم مذاکره‌ای را که کیفیت آن درست باشد، رد نکرده بوده است.

تحلیلگران سیاسی روزنامه لس آنجلس تایمز با تاکید بسیار بر این نکته که علی اکبر ولایتی مشاور ارشد رهبر ایران است نتیجه گرفته اند که سخنان او به معنای تمایل رهبری ایران برای مذاکره مستقیم میان ایران و آمریکا است.

سفر هیاتی انگلیسی به ریاست جک استراو به تهران

اما نکته ای که شاید از نگاه تحلیلگران آمریکایی پنهان مانده است خبری است تنها چند ساعت پیش از سخنان علی اکبر ولایتی منتشر شد؛ «سفر هیاتی انگلیسی به ریاست جک استراو به تهران»

خبری که در گفتگوی محمدحسن حبیب‌الله زاده، کاردار غیرمقیم ایران در بریتانیا با خبرگزاری خانه ملت منتشر شد. حبیب الله زاده گفت که چهار نماینده عضو گروه روابط با ایران در پارلمان بریتانیا نیمه دوم دی ماه به مدت سه روز به ایران سفر می‌کنند. حبیب‌‌الله زاده که بتازگی به لندن سفر کرده گفت در این سفر با مقامات وزارت خارجه بریتانیا و تعدادی از نمایندگان گروه پارلمانی روابط با ایران در مجلس بریتانیا دیدار کرده است.

در کنار هم قرار دادن سخنان ولایتی و حبیب الله زاده از تمایل دو جانبه ایران و کشورهای اروپایی برای برقراری روابط دوجانبه خبر می دهد.

در سال های اخیر و در دوران ریاست محمود احمدی نژاد روابط ایران و کشور های اروپایی ببیش از پیش به سردی گراییده بود. (جدای از رابطه با آمریکا که پس از تسخیر سفارت این کشور درابتدای انقلاب قطع شد) بی کفایتی دولت احمدی نژاد در روابط خارجی باعث شد که رابطه ایران و بریتانیا نیز به بدترین شکل از ابتدای انقلاب تا کنون برسد.

به دنبال تحریم بانک مرکزی ایران از سوی بریتانیا، گروهی که وابسته به محافظه کاران تندرو بودند به سفارت بریتانیا در تهران حمله کردند.

در این حمله خسارت‌های گسترده‌ای به اماکن دیپلماتیک بریتانیا در تهران وارد شد و شورای امنیت سازمان ملل با صدور بیانیه‌ای این اقدام را محکوم کرد. دولت بریتانیا ساعاتی پس از حمله، با فراخوانی کلیه کارکنان خود از ایران، دیپلمات‌های ایرانی را از بریتانیا اخراج کرد؛ سفارتخانه‌های دو کشور تعطیل و روابط دو کشور تقریبا قطع شد.

روابط دو کشور تیره شد و به پایین‌ترین‌ سطح در سال‌های اخیر رسید. مجلس ایران نیز در آن زمان کاهش روابط ایران و بریتانیا را تصویب کرد.

اما همانگونه که حسن روحانی در تبلیغات انتخاباتی خود گفته بود بخش زیادی از تلاش های دولت جدید به بهبود روابط خارجی ایران با دیگر کشور ها معطوف است.

حدود سه هفته پیش نیز عباسعلی منصوری آرانی، رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و بریتانیا اعلام کرده بود مجلس ایران از جک استرا وزیر امور خارجه پیشین بریتانیا و نماینده فعلی این کشور در مجلس عوام برای سفر به ایران دعوت کرده است.

منصوری آرانی گفته بود هیات پارلمانی بریتانیا به سرپرستی جک استرا با علی لاریجانی رییس مجلس، علاء‌الدین بروجردی رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و برخی مقامات دیگر دیدار خواهد کرد. جک استرا پس از پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری، در گفت‌و‌گو با بی‌بی‌سی فارسی گفته بود علاقمند سفر به ایران و دیدار با آقای روحانی است.

پس از توافق ایران و شش قدرت جهانی در سوم آذر که به توافق نامه ژنو معروف شد دو طرف در حال ترمیم روابط خود هستند. اما همچنان تندروها در ایران و آمریکا سعی دارند با فشار بر روسای جمهور دو کشور مانع از اجرایی شدن توافقنامه ژنو شوند.

همراهی مجلس با سیاست خارجی دولت

به نظر می رسد که مجلس ایران نیز قصد همراهی با رئیس جمهور را دارد، که روز شنبه 7 دی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تاکید بر این که گفت‌وگوی جداگانه با اعضای گروه 1+5 می‌تواند تاثیر مثبتی داشته باشد، گفت که این نوع گفت‌وگوها می‌تواند در روند تصمیم‌گیری جمعی آن‌ها اثرگذار باشد.

سیدحسین نقوی حسینی در گفت‌وگو با ایسنا، در ارزیابی از پیشنهاد علی اکبر ولایتی، مشاور ارشد رهبری در امور بین الملل در مورد دیدار و گفت‌وگوی جداگانه‌ ایران با اعضای گروه 1+5 گفت که این پیشنهاد می‌تواند نقش تاثیرگذاری بر روی مذاکرات داشته باشد.

او افزود: گفت‌وگوی جداگانه با اعضای گروه 1+5 قطعا می‌تواند اثر مثبتی در تصمیم‌گیری جمعی آن‌ها داشته باشد. چرا که در گفت‌وگوهای رسمی علی‌رغم لزوم، طرح بسیاری از مسائل به دلیل محدودیت زمانی امکان‌پذیر نیست. حال این که ممکن است لازم باشد اطلاعاتی در اختیار هر کدام از کشورها گذاشته شود تا آن‌ها با دیدگاه جمهوری اسلامی آشنا شوند.