دولت مصر اخوان المسلمین را گروه تروریستی اعلام کرد؛ حرکت از اوج قدرت تا اتهام تروریسم

چکیده : روز چهارشنبه 25 دسامبر، 4 دی، دولت موقت تحت حمایت ارتش در مصر، اخوان‌المسلمین را یک «گروه تروریستی» اعلام کرد. در اطلاعیه ای که در تلویزیون دولتی مصر پخش شد، دولت اعلام کرد که هرگونه تظاهرات اعتراضی که توسط این گروه سازماندهی شود، غیرقانونی است....

کلمه گروه بین الملل: اخوان المسلمین مصر پس از انقلاب ژانویه و برکناری حسنی مبارک از قدرت، دوران پر فراز و نشیبی پشت سر گذاشته و همچنان سیری نزولی در عرصه سیاست مصر را طی می کند. روز چهارشنبه 25 دسامبر، 4 دی، دولت موقت تحت حمایت ارتش در مصر، اخوان‌المسلمین را یک «گروه تروریستی» اعلام کرد. در اطلاعیه ای که در تلویزیون دولتی مصر پخش شد، دولت اعلام کرد که هرگونه تظاهرات اعتراضی که توسط این گروه سازماندهی شود، غیرقانونی است.

اخوان المسلمین در سال 1928 در شهر اسماعیلیه مصر پایه گذاری شد. این گروه قدیمی ترین و سازمان یافته ترین گروه با تفکر اسلام سیاسی است که از ابتدا طرفداران زیادی داشت. از همان ابتدا دشمن اصلی اخوان المسلمین اعراب سکولار و پادشاهی های عربی بودند.

در واقع دیکتاتورهای سکولار جهان عرب در تمام دوره ها و در تمام کشور های عربی اخوان را سرکوب کردند. سرکوب هایی که اغلب با خشونت همراه بود، همانند زمانی که حافظ اسد قیامی که اخوان المسلمین در سال 1982 در شهر حماه به راه انداخت را با بی رحمانه ترین شکل ممکن در هم شکست.

اما اخوان المسلمین از پای نایستاد و با ایجاد شبکه های اجتماهی قدرتمند به حیات خود ادامه داد. شبکه هایی که با هدف کمک به فقرا و تقویت روابط اسلامی ایجاد شده بود. پس از برکناری حسنی مبارک و در اولین انتخابات مجلس مصر، اخوان المسلمین توانست رای بالایی بدست آورد، در انتخابات ریاست جمهوری نیز محمد مرسی یکی از اعضای اخوان المسلمین به قدرت رسید. اما ایدئولوژی انحصاری و سفت و سخت آنها برای حکومت بر کشور بزرگ و متنوعی مانند مصر مناسب نبود.

بسیاری از تحلیل گران جهان عرب معتقدند که اخوان المسلمین با وجود داشتن اصول سازمان دهی مناسب به دلیل انعطاف ناپذیری درونی و حداقل با وجود فردی مانند مرسی در راس آن، لایق حکومت کردن نبود. در همین حال لیبرال های مصری همواره اختلافات درونی گسترده ای با هم داشتند و همین امر مانع ایجاد نظم در میان آنها است. در عمل پس از خروج اخوان المسلمین از قدرت لیبرال ها نتوانستند که جایگزین قابل اعتمادی برای اخوان المسلمین باشند. بنابراین، هنگامی که اعتبار دولت اسلامی از بین رفت نیروهای نظامی تنها گزینه باقی مانده در مصر بودند.

نتیجه این شد که تنها یک سال پس از انتخاب محمد مرسی بعنوان رییس جمهور مصر، میلیون ها شهروند مصری به خیابان آمدند. اقدامی که در نهایت به کودتای نظامی و سقوط مرسی منجر شد. بی کفایتی سیاسی مرسی و فقدان چشم انداز مناسب از سوی دولت اخوان المسلمین برای مواجهه با بحران اقتصادی در مصر عواملی کافی برای کاهش حمایت عمومی از دولت او بودند. با این حال رد کثرت گرایی سیاسی از سوی دولت مرسی و تعقیب سیاست مستبدانه از سوی شخص رییس جمهور نمونه هایی از تلاش این جریان برای متمرکز نمودن قدرت در دست جمعیت اخوان المسلمین بودند. مرسی با این اقدامات درصدد بود تا خود را فراتر از دستگاه قضایی مصر قرار دهد امری که مسبر سقوط او را هموار کرد.

پافشاری رهبران اخوان المسلمین بر باقی ماندن در قدرت و تشویق طرفداران خود به آمدن به خیابان ها از یک سو و از دست دادن حمایت عمومی مردم اکنون عاملی شده که نه تنها این گروه مجددا همانند زمان مبارک غیر قانونی اعلام شود بلکه به موقعیت یک گروه تروریستی نزول کند.

در روزهای گذشته به ویژه بعد از بمب‌گذاری اخیر در اداره پلیس شهر منصوره در شمال مصر بعضی از مقام‌های این کشور از اخوان المسلمین با عنوان تروریستی نام برده بودند، اما اکنون با تصمیم دولت مصر، این عنوان رسمیت یافته است. معاون نخست وزیر مصر گفته است که بر اساس تصمیم جدید، کسانی که عضو اخوان‌المسلمین باشند، به آن کمک مالی کنند یا به ترویج این گروه کمک کنند، با مجازات روبرو خواهند شد. دولت موقت مصر اخوان المسلمین را مسئول رشته حملات مسلحانه اخیر در مصر می‌داند، در حالی که این گروه اتهامات دولت را به شدت رد کرده است.

اما گذشته از اشتباهات و ضعف های اخوان المسلمین اینکه دولت مصر، گروهی سازمان یافته را که سابقه بسیاری در این کشور دارد، تروریستی اعلام کند. عملا هل دادن اخوان و دیگر مخالفان به رادیکالیسم است. در حال حاضر اخوان المسلمین با انگ تروریسم مواجه شده هزینه چنین اتهامی را پرداخته است. گروهی که سال ها در بدترین شرایط به فعالیت ادامه داده است اکنون نیز می تواند در شرایط فعلی نیز خود را سازمان دهی مجدد کند و بعید نیست که بخشهای تند رو اخوان به اقدامات تروریستی متوسل شوند.

از سوی دیگر دولت جدید مصر با این اقدام نشان داده که به دنبال بستن کامل فضا بر معترضان است. اتفاقات اخیر مصر را می توان شکستی بزرگ برای لیبرال های این کشور دانست.

اکنون باید منتظر ماند و دید که جنبش های جوانان مصری و طیف های مختلف مخالفان چه واکنشی در برابر این اقدام نشان می دهند.