نرمش با منتقدان داخلی: چرا پوتین مخالف سرسخت خود را آزاد کرد؟

چکیده :آزادی خودروفسکی همچنین نشان دهنده اعتماد به نفس بالای ولادیمیر پوتین است، درست دو سال پس از تظاهرات گسترده روس ها در مقابل کاخ کرملین در اعتراض به به قدرت رسیدن مجدد پوتین. آزادی های اخیر نشان می دهد که پوتین قادر به بازی کردن نقش یک «تزار خوب» است. ...

کلمه-زهرا امیری:

رئیس جمهور روسیه رقیب سر سخت و مخالف قدیمی خود را پس از ده سال از زندان آزاد کرد. میخائیل خودروفسکی مردی که به دلیل انتقاد از ولادیمیر پوتین، سال ها با اتهامات واهی در زندان بسر برده بود روز جمعه 20 دسامبر، 29 آذر، آزاد شد و بلافاصله به آلمان رفت. اما دلیل این تصمیم ناگهانی چه بود؟

ولادیمیر پوتین هیچ کاری را بی دلیل و رایگان انجام نمی دهد. هر سیاستمدار و تحلیلگری می داند که تک تک قدم های سیاسی مامور سابق کا گ ب حساب شده است.

در میدان مانژ مسکو، در مکانی که تنها چند قدم با دفتر کار رئیس جمهور روسیه در کاخ کرملین فاصله دارد ساعتی بزرگ و دیجیتالی روزها و ساعت ها و دقیقه ها را می شمرد و نزدیک شدن المپیک زمستانی سوچی را نشان می دهد. المپیک زمستانی سوچی قرار است 7 فوریه 2014 آغاز شود. بسیاری از تحلیلگران المپیک سوچی را بزرگترین رویداد بین المللی روسیه پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 می دانند.

بازی های المپیک سوچی برای پوتین به همان اندازه ای اهمیت دارد که ساختن شهر سن پترزبورگ* برای پتر کبیر، به همین دلیل پوتین به آزاد کردن خودروفسکی رقیب سیاسی و تعدادی دیگر از زندانیان سیاسی رضایت داده است.

سوچی شهری ساحلی در کنار دریای سیاه است که از قدیم تفریحگاه اشراف روسیه بود. از زمانی که روسیه میزبان المپیک زمستانی 2014 شد، کار بازسازی و تجهیز این شهر آغاز شده است کاری که هزینه بالایی تا کنون برای دولت روسیه در بر داشته است. به گزارش لوموند، بر اساس برآورد اولیه هزینه تجهیز شهر سوچی بین 7 تا 16 میلیارد دلار بود. اما تاکنون 51.5 میلیارد دلار در این شهر هزینه شده که حدود 35 میلیارد آن را دولت روسیه تامین کرده است و تجهیز این شهر همچنان ادامه دارد.

اخیرا انتقادات گسترده ای در مورد وضعیت حقوق بشر در روسیه شده است. نرمش ناگهانی پوتین در عفو خودروفسکی یک روز پس از آنکه آمریکا اعلام کرد تنها یک هیئت کوچک به المپیک سوچی می فرستد، انجام شد. استفان هارپر نخست وزیر کانادا، فرانسوا اولاند رئیس جمهور فرانسه و یوآخیم گوک نیز پیش تر اعلام کرده بودند که به المپیک سوچی نخواهند رفت.

این اتفاق قبلا نیز برای روس ها افتاده است، در سال 1980 قرار بود المپیک تابستانی برای اولین بار در شوروی سابق برگزار شود. اما ده ها کشور در اعتراض به حمله اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان این مسابقات را تحریم کردند که تبعات اقتصادی زیادی برای شوروی در پی داشت.

پس از انتقادات اخیر بین المللی از روسیه، خودروفسکی همراه با دو نفر از اعضای گروه پانک «زنان شورشی» (پوسی رایوت) و 30 فعال صلح سبز آزاد شدند. فعالان صلح سبز در اعتراض به حفاری‌های نفتی روسیه در قطب شمال به زندان محکوم شده بودند.

بسیاری از تحلیلگران معتقدند که پوتین می‌خواهد تا پیش از آغاز دور تازه رقابت‌های المپیک زمستانی در فوریه، انتقادهای بین‌المللی نسبت به نقض حقوق بشر در روسیه را کاهش دهد.

میخائیل خودروفسکی سرمایه دار بزرگ روس حدود یک دهه پشت میله های زندان بوده است. گفته می شود در زمان دستگیری در سال 2003، او ثروتمند ترین فرد روسیه بود. خودروفسکی که اکنون 50 ساله است زمانی رئیس شرکت عظیم نفتی یوکوس، بود. او در یک برنامه تلویزیونی از پوتین انتقاد کرد و به احزاب مخالف دولت پوتین کمک‌های مالی زیادی ارائه کرد. او ابتدا به جرم فرار از مالیات به 7 سال زندان محکوم شد و در سال 2010 پس از پایان مدت محکومیتش به اتهامی جدید محاکمه و محکوم شد، خودورکوفسکی و پلاتن لبدوف در سال ۲۰۱۰ به پولشویی و دزدی سرمایه‌های نفتی محکوم شدند.

ولادمیر پوتین روز پنجشنبه 19 دسامبر اعلام کرد که خودورکوفسکی اکنون یک دهه است در زندان به سر می‌برد و از او درخواست عفو کرده و او نیز تمایل داد که به دلایل انسان دوستانه آزادش کند. هر چند وکلای خودورکوفسکی بارها و قویا اعلام کردند که از چنین درخواستی بی خبرند.

اما پوتین گفت که خودورکوفسکی از او تقاضای عفو کرده زیرا مادرش مریض است. اما مارینا، مادر خودروکوفسکی گفته است که او در مورد تقاضای عفو پسرش چیزی نمی داند. به گزارش بی بی سی مادر خودروفسکی گفته است که شنبه گذشته سه بار با پسرش حرف زده اما او در اینباره چیزی نگفته و فقط در مورد سلامتی مادرش پرسیده است.

اما در نهایت می توان گفت که آزادی خودروفسکی همچنین نشان دهنده اعتماد به نفس بالای ولادیمیر پوتین است، درست دو سال پس از تظاهرات گسترده روس ها در مقابل کاخ کرملین در اعتراض به به قدرت رسیدن مجدد پوتین. آزادی های اخیر نشان می دهد که پوتین قادر به بازی کردن نقش یک «تزار خوب» است.

ـــــ

*سن پترزبورگ در سال ۱۷۰۳ به دستور و با نظارت پتر کبیر ساخته شد و از آن زمان تا ۱۹۱۸ پایتخت روسیه بود. مدتی پتروگراد نام داشت. پس از واژگونی فرمانروایی تزارها به نام لنین، لنینگراد خوانده شد و با فروپاشی شوروی در این کشور به نام پیشینش بازخوانده شد.