اوباما و سنا
چکیده :وافقاتي كه در مذاكرات بين گروه 1+5 و ايران به وجود آمد، دولت اوباما را به اين باور رسانده كه تحريمهاي عليه ايران را فعلا متوقف كند. اما طرح تحريمهاي جديد عليه ايران كه توسط تعدادي از نمايندگان مجلس سنا امريكا مطرح شده است، در صورت مساعد بودن زمينههاي لازم به راي گذاشته خواهد...
داود هرمیداس باوند
مساله تحريمها به اندازه كافي پيچيده است. در امريكا سه نوع تحريم عليه كشور ايران وجود دارد. يكي تحريمهايي است كه توسط شخص رييسجمهور و طبق اختيارات وي وضع ميشود كه اين بخش از تحريمها به سادگي قابل تعليق و برداشتن است. دومين نوع از اين تحريمها مصوبات كنگره امريكا است ولي اين آزادي عمل به رييسجمهور داده شده است كه در صورت صلاحديد آن را متوقف كرده يا به تعويق انداخته يا اجرا نكند كه همان حق وتوي رييسجمهور است. نوع سوم تحريمها، قطعنامههايي است كه از سوي كنگره امريكا به تصويب ميرسد كه رييسجمهور ملزم به اجراي آن است. حتي اگر امضا نكند و بازگردد و دوباره مورد تاييد كنگره قرار بگيرد، بهطور گريز ناپذيري نياز به امضا ندارد و بايد اجرا شود.
درخواست تعليق تحريمها از كنگره از سوي رييسجمهوري امريكا از مدتها قبل يعني از همان تاريخي كه بحث مذاكرات نيويورك و ژنو به ميان آمد، مطرح شد. باراك اوباما از كنگره خواست تحريمهايي را كه عليه ايران در دست دارند، متوقف كنند. توافقاتي كه در مذاكرات بين گروه 1+5 و ايران به وجود آمد، دولت اوباما را به اين باور رسانده كه تحريمهاي عليه ايران را فعلا متوقف كند. اما طرح تحريمهاي جديد عليه ايران كه توسط تعدادي از نمايندگان مجلس سنا امريكا مطرح شده است، در صورت مساعد بودن زمينههاي لازم به راي گذاشته خواهد شد. اما اين طرح از آن دسته طرحهايي است كه نياز دارد طراحان آن با نمايندگان صحبت كرده و نظر آنها را جلب كنند. اما اگر بهطور مثال طرح قطعنامهيي باشد كه تعداد بانيان قابل توجهي هم داشته باشد آن وقت است كه در دستور رسيدگي قرار ميگيرد.
اينكه تعدادي از نمايندگان مجلس سنا نكتهيي را مطرح كردهاند دال بر اين نيست كه آن طرح حتما مورد تصويب قرار ميگيرد. قطعنامههايي ديده شده كه توسط مجلس نمايندگان با اكثريت بالا تصويب شده و براي بررسي به مجلس سنا داده ميشود كه در نهايت راي نميآورد. اما در بحث تحريمهاي ايران مجلس سنا متوقف شده و بنا بر اين است كه تا 6 ماه آينده كه مذاكرات ايران با گروه 1+5 ادامه دارد آنها فعلا به بررسي آن نپردازند. بنابراين با توجه به اينكه سنا قبول كرده كه تا زماني كه مذاكرات به پايان نرسيده و قطعنامهيي تصويب نشده، دست به تصويب هيچ تحريمي عليه ايران نزند، آن وقت منطقي به نظر نميرسد كه در اين زمان كنگره قطعنامه ديگري را به تصويب رسانده و از رييسجمهور نيز انتظار داشته باشد كه آن را امضا كند. سنا به عنوان يك نهاد اعلام كرده است طرحي كه توسط نمايندگان براي اجراي تحريم جديد عليه ايران ارائه ميشود را به درخواست اوباما و جان كري در كميسيون سياستهاي خارجي، به مدت 6 ماه به تاخير بيندازد. بنابراين در چنين شرايطي اگر هم چند نماينده تحريمهاي جديدي را لازم دانستهاند به نظر نميرسد كه به تصويب برسد.
اما با توجه به رويكرد اوباما و تهديد كاخ سفيد مبني بر وتو شدن هر مصوبهيي تحت عنوان اعمال تحريمهاي جديد عليه ايران به نظر بعيد ميرسد كه اين مصوبه در كنگره امريكا راي لازم را براي اجرا و حتي دور زدن وتوي رييسجمهور امريكا به دست بياورد. بر اساس قانون اساسي امريكا، رييسجمهور اين حق را دارد كه طرح مصوب كنگره را وتو كند كه در اين صورت، مصوبه وتو شده لازمالاجرا نخواهد بود. در صورتي كه كنگره نسبت به وتو شدن طرح مصوب اعتراض داشته باشد، طرح بار ديگر به راي گذاشته ميشود و اگر حداقل دو سوم نمايندگان هم در سنا و هم در مجلس نمايندگان به آن راي دهند، طرح مصوب بدون نياز به تاييد رييسجمهور لازمالاجرا ميشود كه به دست آوردن اين ميزان از آرا با توجه به اندك بودن تعداد پيشنهادكنندگان آن تقريبا بعيد به نظر ميرسد.
منبع: اعتماد
