چالشهاي زيستمحيطي؛ خشك شدن 40 تالاب در ايران
چکیده :همزمان با اينكه رئيس سازمان حفاظت محيطزيست از تشكيل اتاق فكر زيستمحيطي در استانها خبر داد، معاون محيطزيست طبيعي اين سازمان گفت: بيش از 40 تالاب ايران با وسعت يك ميليون هكتار از 40 تا صددرصد خشك شده است....
همزمان با اينكه رئيس سازمان حفاظت محيطزيست از تشكيل اتاق فكر زيستمحيطي در استانها خبر داد، معاون محيطزيست طبيعي اين سازمان گفت: بيش از 40 تالاب ايران با وسعت يك ميليون هكتار از 40 تا صددرصد خشك شده است.
احمد علي كيخا اين اظهارنظر را در مراسم امضاي تفاهمنامه فاز دوم پروژه مديريت اكولوژيك تالاب انزلي انجام داد و با اشاره به چالشهاي زيستمحيطي در جهان اظهار كرد: چالشهاي زيستمحيطي در قالب توفان، سيل و افزايش درجه حرارت زمين در نقاط مختلف بروز ميكند.
او چالشهاي زيستمحيطي را نتيجه فعاليتهاي بشر عنوان كرد و افزود: ايران از چالشهاي مذكور مستثنی نيست. كيخا گفت: تالاب انزلي با توجه به روند مذكور با كمي تاخير به سرنوشت درياچه اروميه دچار ميشود. او بر تغيير رويكردها تاكيد كرد و افزود: 41 نوع تالاب از 42 تالاب دنيا در ايران وجود دارد اما به دليل توجه نكردن به مسائل زيستمحيطي امروز با مشكل مواجه هستيم.
فلات ايران دارد غير قابل سكونت ميشود
براساس آمار سازمان محيطزيست حدود هزار تالاب در ايران وجود دارد كه ۲۵۰ مورد آن بطور رسمي به ثبت رسيده است. از اين تعداد، ۸۰ تالاب حائز اهميت ويژه هستند و ۲۵ تالاب در معرض خطر قرار دارد. برخي كارشناسان مشكل كمبود بارش و عدم مديريت در استفاده از آب رودخانهها و احداث بيرويه سدها را از دلايل خشكسالي تالابها در ايران عنوان كردهاند.
عيسي كلانتري، وزير پيشين كشاورزي نيز پيشتر درباره خشك شدن تالابها گفته بود: فلات ايران دارد غيرقابل سكونت ميشود و كسي به اين فكر نيست. مساله اينجاست كه آبهاي زيرزميني تحليل رفتهاند وبيلان منفي آب بيداد ميكند و كسي به فكر نيست. كمآبي كشور را بهشدت تهديد ميكند و بيلان منفي برداشت آب در ابتداي انقلاب زير صد ميليون متر مكعب در سال بود. اين بيلان در حال حاضر به ۱۱ ميليارد متر مكعب رسيده است يعني ۱۱۰ برابر شده است.
او با تاييد بر خشك شدن درياچهها در ايران اضافه كرده بود: پيكرههاي آبي طبيعي ايران خشكيدهاند. از درياچه اروميه، بختگان، تشك، پريشان، كافتر، گاوخوني، هورالعظيم، هامون جازموريان ديگر چيزي باقي نمانده است. من از وقوع بحران حرف ميزنم.
تشكيل كارگروه براي علت يابي خشكي تالابها
يك كارشناس محيطزيست درباره خشك شدن تالابهاي كشور به آرمان ميگويد: براي هر تالاب بايد كارگروهي تشكيل شود و اين موضوع بررسي شود كه سهم خشكسالي چقدر است و سهم بارگذاري غلط در حوضههاي آبخيز به چه ميزان است.
محمد درويش ادامه ميدهد: بارگذاري غلط در حوضههاي آبخيز ميتواند به توسعه نامتعادل كشاورزي، صنعت يا سكونتگاههاي شهري برگردد كه كارگروه مذكور ميتواند سهم هر كدام را مشخص كند.
روز گذشته (يكشنبه) معصومه ابتكار رئيس سازمان حفاظت محيطزيست گفته بود: اتاق فكر زيستمحيطي در استانها با حضور نخبگان و اساتيد، تشكلها، بخش خصوصي و بخشهاي بهداشت ايمني و محيطزيست صنايع (HSE) تحت مديريت استانداران تشكيل شد.
درويش در پاسخ به اين سوال كه چنين اتاق فكري تا چه حد ميتواند به جلوگيري از مشكلات زيستمحيطي كمك كند، ميگويد: سازمان محيطزيست بايد به سمتي حركت كند كه نقش ديدهبان را عمل كند و وظايف خود را به سازمانهاي مردم نهاد واگذار كند. اين واگذاري فعاليتها علاوه بر اينكه كميت نظارتها و مداخلات را بالا ميبرد، كيفيت كار را نيز افزايش ميدهد.
اين فعال محيطزيست همچنين در پاسخ به اينكه به نظر ميرسد بخشي از مشكلات مثلا درباره تالابها به ندانستن دلايل بروز بحران برنميگردد بلكه، افراد ذي نفع با اعمال فشار جلو اجراي قوانين را ميگيرند، ميگويد: اعمال فشار حتما وجود دارد اما نظر ما اين است كه سازمان محيطزيست بايد وزن مردمي خود را افزايش دهد. وقتي سازمانهاي مردم نهاد در تصميمسازي و تصميمگيريهاي محيطزيستي نقش داشته باشند و مسائل اين حوزه به مطالبات مردمي بدل شود ديگر فشارها نميتواند در كار خلل ايجاد كند.
