حقایقی تلخ از آینده سوریه پس از جنگ
چکیده :به احتمال زیاد با گذشت زمان وابستگی سوریه به کشوهای حامیش بیشتر خواهد شد. بانک مرکزی سوریه با کمک روسیه به چاپ اسکناس متوسل شده است تا از این طریق نرخ تورم را افزایش دهد. فقر شدید فضا را یرای رشد افراط گرایان فراهم خواهد کرد....
کلمه-زهرا امیری
احتمالا هرگز نخواهیم فهمید که بشاراسد شب ها آسوده می خوابد یا نه. آیا مرگ هزاران نفر از مردم کشورش خواب او را آشفته می کند یا خیر.
هزاران نفر تا کنون در سوریه کشته شده اند و بشار اسد دل نگران این است که مبادا در نشست ژنو 2 قدرت از او سلب شود. او اخیرا در دیدار با هیاتی از احزاب سیاسی کشورهای عربی با لحنی تمسخرآمیز گفته است که آنچه امروز ما میبینیم نشان میدهد که امکان ندارد بشود در ژنو به توافق رسید به ویژه اینکه برخی در این توهم به سر میبرند که ما برای تحویل قدرت به ژنو میرویم، اما اگر این را میخواهند به سوریه بیایند تا قدرت را به آنها بسپاریم! اگر آنها احمد الجربا را به عنوان رئیس خود برگزیدهاند پس آیا فکر میکنند که او میتواند به سوریه بیاید؟
ظاهرا رئیس جمهوری سوریه آرامشش را در این حقیقت می یابد که علیرغم این که بیش از هزاران نفر در جنگ داخلی جان خود را از دست دادند، وقایع می توانست خیلی بدتر از آنچه هست برای او رقم بخورد. شکست و عقب نشینی شورشیان در برابر ارتش سوریه و افزایش اختلافات داخلی میان مخالفان، پیروزی بشار اسد در این جنگ را محتمل تر و احتمال شکستش را کم رنگ تر می کند.
مطمئنا حکومت بشار اسد پس از پیروزی با ثبات تر و مستحکم تر از گذشته خواهد بود. در وهله اول، فهم آنچه از آن تحت عنوان پیروزی یاد می شود، بسیار مهم است. در شرایط کنونی، پیروزی برای بشار اسد به کنترل درآوردن بیش از 40 درصد از خاک سوریه است، جایی که نزدیک به بیش از 60 تا 70 درصد از مردم سوری در آن زندگی می کنند. یعنی منطقه ای که دمشق، حمص و حلب را در بر می گیرد.
اگر اسد بتواند به این هدف دست یابد، خواهد توانست امنیت را برای دولت آینده خویش تامین نموده و در مذاکره نهایی با مخالفان در موقعیت مطلوب و برتری قرار گیرد. البته اگر اسد در قدرت بماند، میزان کنترلش بر کشور مطمئنا به مانند گذشته نخواهد بود، به عبارتی دیگر شرایط سوریه دیگر به آن شکل که در گذشته بوده است، برنخواهد گشت. حکومت به لحاظ جغرافیایی تنها کنترل بخشی از کشور را بر عهده خواهد داشت ، بخش هایی از کشور واقع در شمال غربی و در امتداد رودخانه فرات در کنترل مخالفان که شامل سازمان های تروریستی سازمان یافته است باقی خواهد ماند.
حتی در مناطقی که تحت کنترل اسد است، قدرت او تا حد زیادی کاهش یافته است. بحران جنگ داخلی در سوریه از میزان مشروعیت رئیس جمهوری سوریه کاسته است. اسد در حکومت آینده سوریه پس از جنگ، مطمئنا اکثریت سنی کسانی که علیه دولت او قیام کرده اند را هدف حمله قرار خواهد داد. سایه ترس و هراس بر مناطق آزاد بیش از هرجای دیگر سایه افکنده است. اگر ارتش سوریه بتواند بار دیگر بر این مناطق سلطه یابد و آنها را حتی به صورت موقت باز پس گیرد، شاید اغراق نباشد اگر بسیاری از ساکنان را به زندان افکند. شاید ترس از وقوع چنین احتمالی باعث شده که بسیاری از سوری ها به مناطق تحت کنترل مخالفان یا به کشورهای همسایه فرار کنند.
بعید است که اپوزسیون سکولار سوری بتوانند در این فضا ساختار حکومتی خود را ایجاد کنند، آنها مجبور می شوند به امواج پناهجویان بپیوندند.
سوال اینجا است، اسد برای بازسازی اقتصاد ویرانه سوریه چه خواهد کرد. با توجه به نتیجه تحقیقات انجام شده توسط مرکز تحقیقات سوریه، خسارت های حاصل از جنگ داخلی نزدیک به 8.5 میلیارد دلار برآورد شده است، فقط 40 میلیارد خسارت در سه ماهه اول امسال به ساختار کشور وارد شده، 17 میلیارد دلار از ذخایر ارزی سوریه از آغاز قیام تاکنون از بین رفته است، از سویی دیگر تحریم های اعمال شده علیه سوریه توسط ایالات متحده آمریکا، اروپا و کشورهای عربی بر مشکلات اسد خواهد افزود. اگر او در قدرت نیز بماند به نظر نمی رسد تحریم ها برداشته شود.
به احتمال زیاد با گذشت زمان وابستگی سوریه به کشوهای حامیش بیشتر خواهد شد. بانک مرکزی سوریه با کمک روسیه به چاپ اسکناس متوسل شده است تا از این طریق نرخ تورم را افزایش دهد. فقر شدید فضا را یرای رشد افراط گرایان فراهم خواهد کرد. بنابراین، کسانی که فکر می کنند پیروزی اسد موجب ایجاد ثبات در سوریه می شود باید بدانند که او پس از پیروزی به عینیتی وابسته به برخی از کشورها تبدیل می شود تا از طریق آنها کشور را به لحاظ مالی تامین و امنیت را برقرار سازد، که این امر خود زمینه را برای بی ثباتی بیشتر فراهم خواهد کرد.
در همین حال فضای کنونی حاکم بر سوریه پناهگاه خوبی برای گروه های رادیکال است، سرزمین های سوریه به مناطق سومالی شبیه است، مناطق فاقد قانونی که تحت کنترل تروریست های الشباب است.
سناریو حقیقی پس از پیروزی اسد در جنگ این است، دولتی متشکل از شخص اسد و شاخه های سنی القاعده که دوشادوش هم اهداف مشترکشان را دنبال خواهند کرد. این مسئله زمینه را برای بی ثباتی بیشتر فراهم می کند.
