تنها یک هفته پس از توافق نامه ژنو؛ رقابت بوئینگ و ایرباس برای حضور در ایران
چکیده :بهدنبال توافق هستهای اخیر، كشورمان اجازه خواهد یافت تا خریدهای محدودی در زمینه قطعات هواپیما و انجام تعمیرات انجام دهد....
بهدنبال توافق هستهای اخیر، كشورمان اجازه خواهد یافت تا خریدهای محدودی در زمینه قطعات هواپیما و انجام تعمیرات انجام دهد.
نوسازی ناوگان هوایی با خرید 400 هواپیما
یك منبع آگاه ایرانی به خبرگزاری رویترز گفته است: «با توجه به توافق اخیر ژنو، من امیدوارم ما بتوانیم قطعات را نه از دلالان بهقیمتی بالاتر بلكه بهصورت مستقیم از تولیدكنندگان خریداری كنیم. ما در انتظار زمانی هستیم كه تحریمها برداشته شوند و بتوانیم 250 تا 400 هواپیمای بوئینگ یا ایرباس خریداری كنیم»
یكی از مهمترین توافقهای صورت گرفته در ژنو رفع تحریم هواپیماهای مسافربری بود. تحریمی كه سالهای طولانی بر صنعت هوانوردی ایران فشار وارد كرده و باعث شده بود تا هواپیماهای بیكیفیت روسی در آسمان ایران جولان دهند. تحریم قطعات هواپیماهای مسافربری باعث شده بود تا نوسازی ناوگان حملونقل هوایی كشورمان با مشكلات جدی روبهرو شود. حال خبرگزاری رویترز بهنقل از یك مقام آگاه ایران اعلام كرد در پی توافق هستهای اخیر و لغو تحریمها بر صنعت هواپیمایی ایران این كشور در نظر دارد ۲۵۰ تا ۴۰۰ هواپیمای بوئینگ یا ایرباس خریداری كند؛ خبری كه میتواند جان دوبارهای به این بخش بدمد. پیش از این دبیر انجمن شركتهای هواپیمایی تاكید كرده بود كه با تامین قطعات هواپیما بخش قابلتوجهی از هواپیماهای زمینگیر كشور وارد ناوگان هوایی كشور میشوند. این در حالی است كه گفته میشود در حال حاضر از 243 فروند هواپیمای ناوگان هوایی كشور 100 فروند هواپیما زمینگیر شدهاند.
بنا بر گزارش رویترز، بهدنبال توافق هستهای اخیر، كشورمان اجازه خواهد یافت تا خریدهای محدودی در زمینه قطعات هواپیما و انجام تعمیرات انجام دهد. مشكل عمدهای كه ایران با آن مواجه است یافت نشدن قطعات یدكی هواپیماهایش به دلیل قدیمی بودن آنهاست. هواپیمای بوئینگ مدل 100-747 اولین بار در سال 1966 وارد خط تولید بوئینگ شد و این شركت از سال 1982 به اینسو، تولید این مدل را متوقف كرده است. تحلیلگران معتقدند، در صورت برداشته نشدن كل تحریمها، این میزان لغو محدودیتها برای ایجاد تفاوتی قابلتوجه در سوددهی شركتهای هواپیماساز و قطعهساز جهانی كافی نیست. اما تجدید روابط تجاری قدیمی میتواند گامهای اولیه در فرایندی باشد كه بسته به روند دیپلماسی، بازاری را كه 10 سال بود بلوكه شده بود مجددا احیا كند. ایران پیشتر اشاره كرده است كه اگر روابط اقتصادی بهصورت كامل بازیابی شود، كاهش تحریمها میتواند بهمنزله كاشتن بذر حضور آینده در بازار خرید هواپیما باشد. البته این موضوع بستگی به نتیجه مذاكرات مفصل آینده بین ایران و غرب دارد.
اما بخش مهم گزارش رویترز به گفتههای یك مقام ارشد ایرانی باز میگردد. این خبرگزاری به نقل از این فرد گفته است: «با توجه به توافق اخیر ژنو، من امیدوارم ما بتوانیم قطعات را نه از دلالان بهقیمتی بالاتر بلكه بهصورت مستقیم از تولیدكنندگان خریداری كنیم.» او كه نخواسته نامش فاش شود، تاكید كرده است، ما در انتظار زمانی هستیم كه تحریمها برداشته شوند و بتوانیم 250 تا 400 هواپیمای بوئینگ یا ایرباس خریداری كنیم. در عین حال سخنگوی شركت ایرباس دراینباره گفت: «پیش از اینكه بتوانیم هرگونه ارزیابی تجاریای انجام دهیم، ما ابتدا باید بهتفصیل در مورد تغییرات احتمالی در وضعیت حقوقی كسب اطلاع كنیم.»
بهرهوری پایین در صنعت هوایی ایران
خبر توافق اخیر در ژنو باعث رفع نگرانی فعالان در حوزه حملونقل هوایی شد. حمیدرضا غوابش دبیر انجمن شركتهای هواپیمایی در روز بعد از توافق ژنو به تسنیم گفته بود: «باید ببینیم از چه زمانی این امكانات فراهم میشود، ضمن آنكه به اطلاعرسانی بیشتری از طرف دولت در این زمینه نیاز داریم. در هر حال امكان ورود قطعات هواپیما به كشور باعث راهاندازی خیلی از هواپیماهایی میشود كه امروز به دلیل نداشتن قطعه زمینگیر شدهاند.»
به گفته غوابش، عمر متوسط ناوگان هوایی كشور بالای 21 سال و حدود 22 سال است در نتیجه این هواپیماها از بهرهوری كافی برخوردار نیستند و به ناچار چرخه تعمیر و نگهداری طولانیتری نسبت به هواپیماهایی دارند كه از عمر كمتری برخوردار هستند. این موضوع میتواند به ارتقای سطح ایمنی پرواز كشور كمك كرده و قطعا تسهیلات تعمیر و نگهداری و ورود قطعه هواپیما به ایران به موضوع افزایش سطح ایمنی پروازها كمك فراوانی میكند. در عین حال از دولت میخواهیم تسهیلاتی برای ترخیص قطعات از گمرك كشور ایجاد كند تا به موقع به دست شركتهای هواپیمایی برسد تا بتوانند هواپیماهایی را كه به دلیل كمبود قطعه زمینگیر شدهاند مجددا به خط پروازی برگردانند.
دبیر انجمن شركتهای هواپیمایی در پاسخ به این پرسش كه آیا تامین قطعات در كاهش هزینههای تعمیر و نگهداری ایرلاینها تاثیرگذار خواهد بود، هم گفته بود: «بسته به عمر ناوگان هزینههای تعمیر و نگهداری متفاوت است و معمولا هواپیماهایی كه كمتر از 5 سال دارند هزینههای نگهداری آنها خیلی پایینتر است. ممكن است كه 5 تا 6 درصد هزینههای یك ایرلاین را به خودش اختصاص دهد. اما با هواپیماهایی كه ما داریم و عمر متوسطی كه دارند هزینه تعمیر و نگهداری 5 درصد است و حدود 25 درصد هزینه ایرلاین ها مربوط به تعمیر و نگهداری هواپیماست. جایگزین كردن قطعات نو بهطور قطع هزینههای تعمیر و نگهداری را كاهش خواهد داد.» به گفته دبیر انجمن شركتهای هواپیمایی، قطعا كاهش تحریم و محدودیتها به توسعه صنعت حملونقل هوایی كمك خواهد كرد.
رقابت بوئینگ و ایرباس برای حضور در ایران
در حالی خبر خرید 250 تا 400 فروند هواپیمای ایرباس یا بوئینگ توسط كشورمان مطرح شده است كه دو غول عمده هواپیماسازی در جهان رقابت دیرینهای با یكدیگر برای جلب مشتریان تازه دارند. به نظر میرسد كه بازار ایران میتواند مقصد جذابی برای این دو كمپانی بزرگ اروپایی و آمریكایی باشد. نمایشگاه هوایی دوبی كه حدود دو هفته پیش برگزار شد، آخرین محل رقابت این دو شركت هواپیماسازی بود. بوئینگ بعد از این نمایشگاه اعلام كرد سفارش ساخت 259 دستگاه از مدل هواپیمای جدیدش را دریافت كرد. ایرباس هم در همین نمایشگاه اعلام كرد 22 فروند از آخرین ساختهاش را به دو كشور قطر و امارات خواهد فروخت. به نظر میرسد در پی معرفی هواپیماهای جدید بوئینگ 777-ایكس این شركت از وضعیت مناسبتری در مقایسه با رقیب اروپایی خود برخوردار خواهد بود. رقابتی كه دیر یا زود به بازار ایران هم كشیده خواهد شد. هر چند نگاهی بر آمار فروش هواپیماها در چند ماه گذشته نشان میدهد كه رقیب آمریكایی از ایرباس پیش افتاده است.
در پی معرفی هواپیماهای جدید بوئینگ 777-ایكس این شركت از وضعیت مناسبتری در مقایسه با رقیب اروپایی خود برخوردار خواهد بود چرا كه انتظار میرود شركت هواپیمایی امارات چندین فروند از این هواپیما را سفارش دهد. این هواپیما كه بدنهای كاملا پهن دارد مجهز به موتورهایی با مصرف بسیار پایین و بالهای كامپوزیت است و در سال 2020 بهطور كامل جایگزین هواپیماهای 777 كنونی خواهند شدكه شركت بوئینگ در سال 1990 عرضه كرد و تا دوازدهم نوامبر 1473 فروند از این هواپیما را فروخته است. بوئینگ در واقع با عرضه هواپیمای جدید خود رقابت گستردهای با هواپیمای ایرباسای 350-1000 آغاز كرده است. یان دراكلیز تحلیلگر صنایع هوایی میگوید حتی پیش از عرضه رسمی بوئینگ 777 ایكس بسیاری از شركتها به آن علاقهمندی نشان دادهاند. به نظر میرسد هواپیمایی امارات سردمدار سفارش این هواپیمای جدید خواهد بود چراكه تیم كلاك رئیس این شركت اخیرا در مصاحبه با فایننشال تایمز گفته است این خطوط هوایی قصد دارد شمار قابلتوجهی از این هواپیما را سفارش دهد. فایننشال تایمز تخمین زده است خطوط هوایی امارات كه درحال حاضر بزرگترین دارنده مدلهای كلاسیك 777 است قصد دارد یكصد تا 175 فروند از نوع جدید این هواپیما را كه 400 مسافر ظرفیت دارد خریداری كند. با این حال ایرباس نیز قصد دارد به شدت به رقابت بپردازد. یك كارشناس هوانوردی كه خواست نامش فاش نشود گفت فكر نمیكنم ایرباس همینطور دست به سینه بایستد و سفارشات بوئینگ را بشمرد.خطوط هوایی اتحاد ابوظبی و خطوط هوایی قطر كه دو شركت در حال گسترش دیگر حوزه خلیجفارس هستند احتمالا سفارشهای قابلتوجهی در این نمایشگاه خواهند داشت. ایرباس از آغاز امسال با 1215 فروند سفارش بسیار از بوئینگ پیش است چرا كه بوئینگ تاكنون تنها 957 سفارش گرفته است.
