چرا شوراياريها
چکیده :در كشور ما ابتدا اين اصلاحطلبان بودند كه اهميت شوراياريها را نشان دادند. اين درحالي است كه در كشورهايي كه دموكراسي پيشرفتهاي دارند، شوراها هسته اوليه نظارت مردم بر عملكرد مسئولان شهري هستند....
نعمت احمدي
چرا بايد به شوراياريها توجه كرد؟ شوراياريها اولين هسته اجتماعي هستند كه مردم در آنها تمرين ميكنند كه چگونه در يك هسته اجتماعي زندگي و فعاليت كنند. اداره و هدايت سرنوشت مشترك يك محله هدف تشكيل اين شوراياريهاست و اين امر به نوبه خود فرصت فعاليت اجتماعي و جمعي را براي مردم و اعضاي اين نهادها فراهم ميكند. در اين صورت مردم ياد خواهند گرفت كه چطور امور ساده محله خود را مديريت كنند. بايد توجه داشت كه تقسيمبندي محلهها در قانون وجود ندارد. يعني در قانون شهر، مناطق شهري و روستاها و شوراهاي آنها تعريف شده است، اما چيزي به عنوان محله و تقسيمبنديهاي محلهاي تعريف نشده است.
به اين ترتيب شوراياريها از قانوني برخوردار نيستند كه بتوانند شهردار را انتخاب كنند. آنها بيشتر يك سازمان مردمنهاد هستند. باوجود اين، در كشورهاي پيشرفته اين تشكلها بيشترين كاربرد را دارند. به عنوان مثال در آمريكا هيات منصفه محاكم قضايي از درون همين شوراهاي محلي انتخاب ميشود. اما در امور شهري، همين شوراها در نهايت وارد فعاليت گسترده شهري و انتخاب شده و ميتوانند افراد را به سمتهاي بالاتر، مثلا شهرداري برسانند. اما اينكه شوراياريها در كشور ما چه اهميتي دارد، با توجه به اين كه در كشور، حزب نداريم، اين سازمانهاي مردمي ميتوانند به عنوان يك حزب محلهاي تلقي شوند. به عبارت ديگر اولين شاخههاي حزبي بدون اينكه عملكرد حزبي داشته باشند، در اين نهادهاي كوچك تشكيل شوند. گرچه اكنون شوراياريها قدرت اجرايي و مديريتي لازم را ندارند.
اما بايد توجه داشت كه اتفاقا دموكراسي از درون صندوق راي ميآيد، چه در سطح كوچك و چه در سطح كلان. به اين ترتيب اين يك تمرين محلي خوب براي شهروندان خواهد بود. مضافا براينكه اين نهادها امور محله را نيز نظم و نسق ميدهند. از سوي ديگر پيش از تصويب قانون شوراهاي شهرها و روستاها، محلهها كدخدا و بزرگ داشتند. بنابراين شوراياريها چيز چندان نويي هم نيستند، همان قانون و نظاممند شده روندهاي سنتي مديريت امور محلهها هستند. در گذشته در محلهها ريشسفيدان امور محله را ميگرداندند و ارتباط با محلههاي ديگر و شهر را برقرار ميكردند. به اين ترتيب حضور در اين شوراياريها باعث تقويت دموكراسي و افزايش انگيزه شهروندان براي مديريت محله خود و شركت در تصميمهاي مرتبط با آن ميشود.
در كشور ما ابتدا اين اصلاحطلبان بودند كه اهميت شوراياريها را نشان دادند. اين درحالي است كه در كشورهايي كه دموكراسي پيشرفتهاي دارند، شوراها هسته اوليه نظارت مردم بر عملكرد مسئولان شهري هستند. بايد توجه داشت كه اساسا خود شوراها از سال 1378 و در دوران اصلاحات در كشور ايجاد شد، گرچه اصل 100 قانون اساسي مربوط به شوراست. از اين رو بايد گفت خود شورا تمرين جديدي در كشور ماست. اين امر بايد تكميل شده و حدود اختيارات شوراها بيشتر و ضمانت اجراي آنان نيز بيشتر شود. در اين صورت شوراهاي محلي بايد ابتدا مركزيتي بيابند، مانند شاخههاي محلي احزاب. بخشهاي محلي احزاب كشورهاي پيشرفته بسيار فعال هستند و همينها زمينه رشد افراد را فراهم ميكنند. ضمانت اجرايي از آن رو ضروري است كه خواستههاي هر محله با محلههاي ديگر تفاوت دارد.
روزنامه قانون
