عیسی سحرخیز: رفع حصر نشانه عقلانیت خواهد بود
چکیده :درست است که در شورای عالی امنیت ملی باید در این مورد تصمیم گیری شود اما به اعتقاد من یک فرد در جمهوری اسلامی است که قدرت را در دست دارد و قطعا اوست که میتواند با یک اشاره خیلی از مسائل را در بهم بریزد. همانگونه که نگذاشت روند آزادیها را پیش از سفر آقای روحانی به نیویورک بطور کامل انجام شود و آزادیها بر اساس لیستهای تهیه شده صورت گرفت. به هر حال امیدواریم تا عید غدیر تمامی زندانیان سیاسی چه سبز و چه غیر سبز، چه کسانی که در رابطه با انتخابات اصلاح طلبان و تحول خواهان بودند و چه کسانی که بدلایل عقاید خود و مسائل اقلیتهای قومی و مذهبی در زندان هستند بتوانند آزاد شوند. ...
رفع حصر از رهبران جنبش سبز مطالبهای است که پس از روی کار آمدن حسن روحانی در مقام ریاست قوه مجریه با طنین بیشتری مطرح شده است. در روزهای اخیر زمزمههای قابل اعتنایی درباره امکان رفع حصر مطرح بود اما غلامحسین محسنی اژهای سخنگوی قوه قضاییه در کنفرانس خبری روز دوشنبه این زمزمهها را تکذیب کرد.
رفع حصر از رهبران جنبش سبز مطالبهای است که پس از روی کار آمدن حسن روحانی در مقام ریاست قوه مجریه با طنین بیشتری مطرح شده است. در روزهای اخیر زمزمههای قابل اعتنایی درباره امکان رفع حصر مطرح بود اما غلامحسین محسنی اژهای سخنگوی قوه قضاییه در کنفرانس خبری روز دوشنبه (بیست و دوم مهر) این زمزمهها را تکذیب کرد. میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی از ۲۵ بهمن سال ۱۳۸۹ در حصر خانگی به سر میبرند و امکان تماس آنها با دنیای خارج در این مدت بسیار محدود بوده است. جرس در زمینه بحثهای انجام شده پیرامون رفع حصر از رهبران جنبش سبز با عیسی سحر خیز مدیر کل داخلی وزارت ارشاد دولت اصلاحات و از بنیانگذاران انجمن دفاع از آزادی مطبوعات گفتگو کرده است که خود پس از ۴ سال تحمل حبس از زندان آزاد شده است.
متن گفتگوی «جرس» با عیسی سحرخیز در خصوص شرایط سیاسی کشور و لزوم بکارگیری عقلانیت در پی میآید:
آقای سحر خیز، در این یک هفتهای که بعد از چهار سال از زندان آزاده شدهاید، ارزیابیتان از فضا و شرایط سیاسی کشور چیست؟
به اعتقاد من فضای سیاسی کشور مرتبط با فضای اجتماعی کشور است و مشاهداتم بدلیل اینکه فرصت رفتن به درون جامعه و شرکت در جلسات را نداشتهام محدود بوده است. اما آنچه بصورت ظاهری و در لایههای رویین جامعه دیدم این است که یک فضای امیدواری را میشود در همه جا دید. اگر خواستهها و مطالبات مردم تحقق پیدا نکند یا مسیری که باید طی کند را نرود، میتواند منجر به چرخشی شود و مردم امیدواری خود را از دست دهند. بویژه در مسائل معیشتی، اشتغال و گرانیها که مردم به بهبود آن امید بستهاند و منتظر یکسری تحولات هستند. در کنار این بحث، توسعه سیاسی و توسعه فرهنگی وجود دارد که در خصوص آن دولت تاکنون کاری را شروع نکرده است. یعنی کمیسیون ماده ده درعمل تشکیل نشده است و همینطور هیئت نظارت بر مطبوعات روند مثبت خود را عمل نکرده است، البته شرایط به بن بست نرسیده اما تاخیر وجود دارد. به نظر من اگر این تحولات صورت نگیرد مردم کم کم صبر و حوصله خود را از دست خواهند داد و این فضای امیدواری به فضای ناامیدی در جامعه تبدیل میشود. امیدواریم این گونه نشود و دولت آقای روحانی سریعتر کارهای خود را بویژه در زمینه سیاست خارجی انجام دهد.
این تنش زدایی در سیاست خارجی قطعا مستلزم بهبود سیاست داخلی است و بهبود شرایط داخلی هم بدون رسیدگی به مطالبات مردم امکان پذیر نیست. یکی از مهمترین مطالبات مردم و موضوعی که آنها را به پای صندوقهای رای آورد، رفع حصر رهبران جنبش سبز و برقراری شرایط آزاد در کشور بود. اما تاکنون بویژه پس از انتقال پرونده آنها به شورای عالی امنیت ملی تغییر و تحولی در وضعیت آنها صورت نگرفته است. علت تاخیر چیست و آیا جای امیدواری هست که طی روزهای آینده شاهد رفع حصر و آزادی تمامی زندانیان سیاسی و عقیدتی باشیم؟
همه منتظر هستند که در فاصله دو عید قربان و غدیر تحولی ایجاد شود. من گمان نمیکنم که رفع حصر بطور کامل صورت بگیرد و این اقدام غیرقانونی را کنار بگذارند.
علت آن چیست؟
به هر حال جریان مقابل قوی است و درست است که نتوانست در انتخابات نامزد خود را به پیروزی برساند و او را به ساختمان پاستور بفرستد اما در ایجاد فضای ناامیدی و اینکه دولت کارآیی لازم را ندارد، تلاش میکند. بویژه این مسئله در رفع حصر و حبس زندانیان سیاسی و عقیدتی کاملا دیده میشود زیرا در شرایط حاکمیت دوگانه، دولت تنها بخشی از تحولات را میتواند انجام دهد. بویژه اینکه نهادهای امنیتی و نظامی و همچنین قوه قضاییه عمدتا منصوب رهبری هستند.
شورای عالی امینت ملی میتواند در این زمینه تصمیم بگیرد؟
درست است که در شورای عالی امنیت ملی باید در این مورد تصمیم گیری شود اما به اعتقاد من یک فرد در جمهوری اسلامی است که قدرت را در دست دارد و قطعا اوست که میتواند با یک اشاره خیلی از مسائل را در بهم بریزد. همانگونه که نگذاشت روند آزادیها را پیش از سفر آقای روحانی به نیویورک بطور کامل انجام شود و آزادیها بر اساس لیستهای تهیه شده صورت گرفت. به هر حال امیدواریم تا عید غدیر تمامی زندانیان سیاسی چه سبز و چه غیر سبز، چه کسانی که در رابطه با انتخابات اصلاح طلبان و تحول خواهان بودند و چه کسانی که بدلایل عقاید خود و مسائل اقلیتهای قومی و مذهبی در زندان هستند بتوانند آزاد شوند.
به تصمیم گیرنده اصلی یعنی مقام رهبری اشاره کردید. فکر میکنید انتقال پرونده رهبران جنبش سبز به شورای عالی امنیت ملی به دستور رهبری صورت نگرفته است؟
فکر میکنم این روند را میتوانستند از فردای بعد از انتخابات انجام دهند. یعنی ضرورتی به این مسائل نبوده است. همانطور که میدانید برای آقایان موسوی و کروبی بویژه خانم رهنورد هیچ حکمی صادر نشده است و زمانی که حکم قضایی صادر نشده باشد و به صورت غیرقانونی اقدامی صورت گیرد، باید سریعا برای رفع آن اقدام شود.
شما بارها بر ضرورت عقلانیت تاکید کردهاید. آیا آزادی سریع و بیقید و شرط رهبران جنبش سبز میتواند نشانهای از خردورزی برای خروج کشور از بحران داخلی و پشتوانهای برای دولت در مذاکراتش در عرصه بین المللی باشد؟
عقلانیت یک مسئله نسبی هست و فکر نمیکنم در کشوری مانند ایران عقلانیت مطلق را بتوانیم ببنیم، زیرا خواستهها و امیال و مسائل مختلفی حاکم است. اما بطور نسبی شاهد این مسئله هستیم که بخشی از فضای امنیتی تضعیف شده و فضای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی باز شده است، البته نه به آن صورتی که ما آرمان خواهانه میخواستیم و آقای روحانی در صحبتها و برنامههای انتخاباتی خودشان مطرح میکردند. اما با تمام اینها امیدوارم عقلانیت حاکم شود و در این حالت به سمت مردم سالاری و حقوق بشر حرکت کنیم و اجازه بدهند که حرف آخر را مردم بزنند.
چه پیشنهادی به دولت برای رسیدن به این عقلانیت و حاکمیت مردم دارید؟
همانطور که به فضای حاکمیت دوگانه اشاره کردم بیشتر از آنکه دولت را مورد خطاب قرار دهیم باید به کل حاکمیت بویژه نقش نهادهای انتصابی توجه کنیم. در هر حال دولت برآمده از یک عقلانیتی بوده است که منشاء آن مردم بودند. در حقیقت کسانی که انتصابی هستند و قبلا افرادی مانند احمدینژاد چهره و سمبلشان و آقای جلیلی نامزد اصلی انتخاباتیشان بود باید تصمیم بگیرند که عقلانیت را حاکم کنند و به مطالبات و خواستههای مردم گردن نهند و امیدواریم آنها واقعیات تلخ و سخت اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی جامعه را درک کنند و مسائل منطقهای و بین المللی را مورد توجه ویژه قرار دهند و کمک کنند تا صلح، آرامش و امنیت در کشور، منطقه و جهان حاکم شود.
