آمادگي امریکا براي انتقال الواح هخامنشی به ایران
چکیده :پس از آنکه امریکا یک جام شیردال باستانی را که متعلق به قرن ۷ پیش از میلاد، آغاز عصر مادها، بوده به ایران بازگرداند، رییس روابط عمومی سازمان میراثفرهنگی و گردشگری از اعلام آمادگی «موسسه شرقشناسی شیکاگو» برای بازگرداندن الواح هخامنشی به ایران خبر میدهد. ...
پس از آنکه امریکا یک جام شیردال باستانی را که متعلق به قرن ۷ پیش از میلاد، آغاز عصر مادها، بوده به ایران بازگرداند، رییس روابط عمومی سازمان میراثفرهنگی و گردشگری از اعلام آمادگی «موسسه شرقشناسی شیکاگو» برای بازگرداندن الواح هخامنشی به ایران خبر میدهد.
«امین عارفنیا» روز گذشته این مطلب را به «شرق» اعلام کرد و افزود: «دانشگاه شیکاگو و مرکز شرقشناسی برای انتقال الواح اعلام آمادگی کرده اما برای نهاییشدن این کار یکسری مشکلات حقوقی وجود دارد که باید ابتدا آنها را حل کرد سپس برای بازگرداندن الواح اقدام کرد.»
این مطلب در شرایطی اعلام میشود که پیش از سفر محمدعلی نجفی، رییس سازمان میراثفرهنگی و گردشگری به نیویورک بههمراه رییسجمهور اعلام شده بود موضوع بازگرداندن این الواح در این سفر پیگیری خواهد شد. بر اساس اعلام، نجفی پیش از این سفر گفته بود: «پیشنهاد کردیم در قالب این سفر، ملاقاتی با مسوولان دانشگاه شیکاگو درباره 30هزار لوح گلی هخامنشی انجام شود و اگر آنها نیز دید فرهنگی به این موضوع داشته باشند به راهحل میرسیم.»
رييس سازمان ميراث فرهنگي در آخرين روز سفر خود در بازديدي كه از دانشگاه نيويورك داشت، از دپارتمان گردشگری و هتل داری این دانشگاه بازدید کرد و از نزديك در جريان فعاليتها و برنامه هاي اين دپارتمان قرار گرفت.
در همین حال اما امید غنمی مدیرکل حقوقی و املاک سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری درباره آخرین خبرها از ماجرای پیگیری الواح هخامنشی به «شرق» میگوید: «قرار بر این بود که با مسوولان موسسه شرقشناسی شیکاگو در اینباره دیدار و صحبتهایی شود، اما بعید به نظر میرسد این دیدار انجام گرفته باشد چراکه آقای نجفی در نیویورک بود و این موسسه در شیکاگو قرار دارد.»
پیش از این غنمی اعلام کرده بود: پرونده الواح هخامنشی تا حصول نتیجه قطعی پیگیری میشود. مدیرکل حقوقی و املاک اظهار کرد: بر اساس مذاکرات و مکاتبههای صورتگرفته با موسسه شرقشناسی شیکاگو قرار بود تا سایر الواح نیز به ایران ارسال شود اما طرح پروندهای موسوم به «جنی روبین و شرکا» موجب اختلال در روند استرداد این الواح شد.
غنمی یادآور شد: پرونده «جنی روبین و شرکا» در یکی از دادگاههای کشور آمریکا مطرح شد و طی آن ایران با یک اتهام بیاساس مسوول پرداخت غرامت شد، در مرحله اول اجرای این حکم، اموال تاریخی – فرهنگی متعلق به ایران از جمله الواح گلی تخت جمشید که بهصورت امانتی به دانشگاه شیکاگو ارسال شده بود توقیف شد. وی ادامه داد: در سال 1385 مسوولان سازمان میراثفرهنگی وقت با استفاده از وکیل محلی به نمایندگی از جمهوریاسلامی ایران به این پرونده ورود پیدا کردند و با وجود پیچیدگیهای فراوان موفقیتهایی در این رابطه کسب کردند.
الواح هخامنشی ایران بیش از 70سال است که به بهانه ترجمه و پژوهش در موسسه شرقشناسی شیکاگو باقی مانده است. در سال 1316 در حفاری مشترک ایران و موسسه شرقشناسی دانشگاه شیکاگو در تختجمشید اموال فرهنگی- تاریخی ارزشمندی به دست آمد که طبق قانون مصوب سال 1309 این اموال به دست آمده و از کاوشهای باستانشناسی بین ایران و دانشگاه شیکاگو تقسیم شد.
این الواح که گلنوشتههای عصر هخامنشی با خطوط میخی و عیلامی بود نیاز به خواندهشدن توسط خطشناسان و کارشناسان موسسه شرقشناسی شیکاگو داشت. هشت هزارو29 لوح سالم و شکسته که خطوط منقوش آن قابل خواندن بود به موسسه شرقشناسی امانت داده شد، 10هزارو800 قطعه نیز شکسته و غیرقابل خواندن بود. در مجموع بهطور تخمینی 15 تا 20هزار لوح سالم و شکسته وجود دارد که هفتهزارو500 تا 10هزار لوح کامل و بین 10 تا 12هزار قطعه شکسته و خرد است. بخشی ازهزاران لوحی که به امانت داده شده بود، در سالهای 1327 و 1350 شمسی و تعدادی نیز با پیگیریهای سازمان میراثفرهنگی در سال 1383 به کشور بازگردانده شد.
