غربت پیگیری غرامت جنگ بعد از 33 سال
چکیده :یکی از مبهمترین مسایل نقش ویژه آمریکا در حمایت از عراق و صدامحسین در جنگ با ایران است. سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، اسناد محرمانهای منتشر کرده که نشان میدهد ایالاتمتحده از استفاده عراق از سلاحهای شیمیایی در طول جنگ با ایران اطلاع داشته و کمکهای نظامی و اطلاعاتی در اختیار صدام حسین میگذاشته است. ...
در سیوسومین سالگرد آغاز جنگ تحمیلی، هنوز بسیاری سوالها بیپاسخ است؛ سوالهایی که پاسخ آنها حتی بر راه و روش سیاست خارجی امروز کشور ما تاثیر میگذارد.
به نوشته شرق، یکی از مبهمترین مسایل نقش ویژه آمریکا در حمایت از عراق و صدامحسین در جنگ با ایران است. سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، اسناد محرمانهای منتشر کرده که نشان میدهد ایالاتمتحده از استفاده عراق از سلاحهای شیمیایی در طول جنگ با ایران اطلاع داشته و کمکهای نظامی و اطلاعاتی در اختیار صدام حسین میگذاشته است.
پیشتر هم «فارین پالیسی» در گزارشی برای نخستینبار کمکهای سیا به صدام حسین در بمباران شیمیایی نظامیان و غیرنظامیان ایرانی در فاصله سالهای 1988-1983 را افشا و اعلام کرد «رونالد ریگان» از بهکارگیری سلاحهای شیمیایی توسط عراق آگاهی داشته و آن را مورد تشویق نیز قرار داده است. در مقابل ایران در طول جنگ دوبار تلاش کرد تا پروندهای بر ضد صدام حسین را به شورای امنیت سازمانملل ارایه دهد؛ تلاشی که هر دوبار ناموفق بود. این اسناد نشان میدهند که ایالاتمتحده تمام جزییات استفاده صدام حسین از سلاحهای شیمیایی را در اختیار داشته ولی هربار ادعای ایران را «به دلیل کافی نبودن شواهد دال بر استفاده از سلاحهای شیمیایی» رد کرده است و امروز در داخل ایران عدهای معتقد هستند که مساله آمریکا و ایران یک سوءتفاهم تاریخی و سیاسی نیست. بنا به اهمیت این موضوع، سایت «تاریخ ایرانی» در نشستی، با حضور کارشناسان موضوع حملات شیمیایی عراق به ایران را بررسی کرد.
560 حمله شیمیایی عراق به ایران
محمدرضا سروش . مدیرعامل انجمن حمایت از قربانیان سلاحهای شیمیایی
اگرچه کاربرد سلاحهای کشتارجمعی در جنگ ایران و عراق یک کار خشن بود اما میتواند ظرفیتهای بزرگ اجتماعی برای کشور ایجاد کند، مثل کشور ژاپن که از هیروشیما بهعنوان نماد صلح استفاده کرد. در طول جنگ ایران و عراق 560 مورد حمله شیمیایی به ایران انجام شد که 35مورد آن برای اهداف غیرنظامی بود و یکمیلیوننفر در معرض گاز شیمیایی قرار گرفته که صدهزارنفر در معرض عوارض و آسیبهای حاد آن بودهاند و امروزه 75هزارنفر جانباز شیمیایی داریم. عراق 100هزار پرتاب علیه ایران طی جنگ داشته و یکمیلیونو800هزارتن گاز اعصاب و 600تن سارین که عامل اعصاب است علیه ایران استفاده کرده است. امروزه شواهد و مستندات پزشکی حاکی از این است که از گاز VX در زمان جنگ استفاده شده است. استفاده از این گاز سبب میشود که قدرت تخریب گاز خردل افزایش پیدا کند.
غرامت 300 میلیارد دلاری
هرمیداسباوند . استاد روابط بینالملل
در آغاز تجاوز عراق به ایران شورای امنیت هیچ جایی اشاره به اینکه عراق آغازگر جنگ بوده است، نمیکند. شورای امنیت در آن زمان بدون بازگشت به مرزها از آتشبس صحبت میکرد. از طرف دیگر در زمان جنگ، شوروی، آمریکا و آلمان از لحاظ تسلیحات و اطلاعات نظامی به عراق کمک کردند و شورای امنیت با وجود آگاهی و مسوولیت در اینباره هیچ اقدامی انجام نداد. در سالهای 1365 و 1366 عراق از خردل و آرسنیک استفاده کرد، در آن زمان شورای امنیت قطعنامهای صادر کرد که در آن قطعنامه نیز بهصورت ملایم عراق را کانفرم کرد در حقیقت یک بسیج جهانی بهنفع عراق و علیه ایران تشکیل شده بود؛ اما تجارب گذشته برای ما آزمونی است که در تصمیمگیریها واقعنگر باشیم. کشورهای عربی کمکهای مالی و لجستیکی بسیاری به عراق دادند و برآورد سازمانملل از غرامت ایران برای همین کمکها 300میلیارددلار بود.
عراق مصون از واکنش جهانی
سردار حسین علایی . رییس اسبق ستاد مشترک سپاه
عراقیها برای اولینبار در عملیات خیبر در اسفندماه سال ۶۲ با استفاده از گاز خردل از سلاحهای شیمیایی استفاده کردند و در آن زمان نهتنها آمریکاییها به این اقدام از سوی عراق واکنشی نشان ندادند بلکه حتی ادعای ایرانیان را مبنی بر استفاده عراق از سلاح شیمیایی تایید نکردند. یکی از موضوعات مهم که در بررسی جنگ ایران و عراق باید به آن پرداخته شود نوع رفتار کشورهای بزرگ غرب و شرق و منطقه است؛ بهگونهای که میتوان گفت رفتار آنها هم در بروز و هم در تداوم و هم در خاتمه جنگ تاثیرگذار بود. هنوز هم مشخص نیست که در آن سال ارتباط مستقیم بین عراق و آمریکا بوده یا خیر؟ اما گمانهزنیها بر این است که آمریکا بهصورت رسمی با عراق مرتبط نبوده و عربستان را واسطهای برای انتقال اطلاعات قرار داده بود.
ضرورت پیگیری حقوقی غرامت
دکتر محمدصادق خرازی . نماینده سابق ایران در سازمانملل
دفاعمقدس خطقرمز نظام سیاسی ایران است و یکی از مشکلات ما این است که مطالبات را قربانی مراودات سیاسی میکنیم. در آن زمان اتحادجماهیرشوروی، آمریکا، انگلیس، آلمان و فرانسه و ممالک عربی، مصر، عربستانسعودی، کویت، بحرین، اردن و یمنجنوبی بهصورت مستقیم درگیر جنگ با ما بودند و جنگ ایران و عراق از اوایل سال 1359 آغاز شده بود و در بیش از 174 پایگاه مرزی ایران درگیر بودند و نزدیک به 350 کشته با حمله به 11 فرودگاه نظامی و غیرنظامی جنگ ایران و عراق رسما آغاز شد داده بودیم. عراق در سال اول 41هزارمترمربع از اراضی کشورمان را اشغال کرده بود. بهنظرم بحث پارهکردن معاهده 1975 و صدور انقلاب بحثهای جانبی هستند و آنها مبنای جنگ نیستند، درمورد موضوع پیگیری حقوقی غرامتهای جنگ تحمیلی، اکنون در زمینه غرامت جنگ و پیگیری حملات متجاوزان به نوعی همان غربت را داریم.
