ماموریت ویژه دریادار شمخانی

چکیده :اکنون که مسئولیت پرونده هسته ای از ید شورای عالی امنیت ملی خارج شده است، انتظار میرود شورای عالی امنیت ملی در دیگر مسائل فعال تر شود. تجربه شمخانی در مدیریت بحران قومیتی، این احتمال را تقویت میکند که شورای عالی امنیت ملی استراتژی تعامل با اقوام مختلف را در پیش گیرد . همچنین مجموع مواضع وی درباره حوادث بعد از انتخابات نیز از دخالت احتمالی دبیر شورای عالی امنیت ملی در مساله حصر حکایت دارد. ...

علی رضا شاکر در خصوص حکم علی شمخانی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی در سایت قانون نوشته است: علی شمخانی با حکم حسن روحانی دبیر شورایعالی امنیت ملی شد. وی که گاه و بیگاه در تلویزیون و برنامه های بزرگداشت دفاع مقدس دیده می شود، بعد از انتخابات 1388 مواضعی متفاوت با جو حاکم داشته است. خیلی ها حضور وی در برنامه “دیروز، امروز، فردا “و سخنان جسورانه درباره انتخابات 1388 را به یاد دارند و سخنانی مانند”الان یک نفر را پیدا کنید که در تقسیم بندی هایی که انجام شده، مثل فتنه گر، انحرافی، ساکت فتنه، بی بصیرت و… نباشد!” بسیار از سوی وی گفته شده است.

شمخانی که در رویدادهای پس از انتخابات نسبت به انگ زدن هشدار داده بود، انتخابات اخیر ریاست جمهوری را رای به تغییر میداند . وی حتی در سخنرانی ای با حضور حسن روحانی چنین گفت: اجازه ندهیم افراد بر مبنای جنس و شکل و حزب و سلیقه و جناح و قومیت نزدیک یا دور از ما شوند. هر کس که معتقد به باورهای انقلاب اسلامی است که باورهای آشکار و روشنی است، خودی است و اصولا در ملت ایران غیرخودی وجود ندارد. دشمنان ما غیر خودی هستند.

• شورایعالی امنیت ملی ؛ وظایف و اختیارات
چنین فردی اکنون در راس شورایی مقتدر قرار گرفته است.

اصل ۱۷۶قانون اساسی ایران مقرر می دارد:
“به منظور تامین منافع ملی و پاسداری از انقلاب اسلامی و تمامیت ارضی و حاکمیت ملی، شورای عالی امنیت ملی به ریاست رئیس جمهور، با وظایف زیر تشکیل می گردد:
۱ – تعیین سیاستهای دفاعی – امنیتی کشور در محدوده سیاستهای کلی تعیین شده از طرف مقام رهبری .
۲ – هماهنگ کردن فعالیتهای سیاسی، اطلاعاتی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در ارتباط با تدابیر کلی دفاعی – امنیتی .
۳ – بهره گیری از امکانات مادی و معنوی کشور برای مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی .
اعضای شورا عبارتند از: روسای قوای سه گانه، رئیس ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح، مسئول امور برنامه و بودجه، دو نماینده به انتخاب مقام رهبری، وزرای امور خارجه، کشور و اطلاعات و حسب مورد عالیترین مقام ارتش و سپاه .”

بنابراین از فحوای اصل 176 قانون اساسی بر می آید که وظیفه این شورا، اتخاذ سیاستهای کلان امنیتی و ارائه آن به دستگاههای ذیربط برای اجراست.

• خواهان تنش زدایی و بازدارندگی
این فرمانده ارشد 8 سال دفاع مقدس که بعد از جنگ با حکم مقام رهبری به ارتش منتقل و فرماندهی نیروی دریایی ارتش را عهده دار شد، هم اکنون نیز در شورای راهبردی روابط خارجی عضویت دارد. شورایی که از سال ۱۳۸۵ به دستور مقام معظم رهبری تشکیل شد. شمخانی 58 ساله از سوی حسن روحانی به دبیری شورای عالی امنیت ملی منصوب شد . این خوزستانی خونگرم هنوز هم لهجه جنوبی اش را دارد چراکه در تمام سالهای قبل و بعد از انقلاب بیشتر با دوستان خوزستانی خود معاشرت داشته است، شاید به همین دلیل است که وقتی در خوزستان غائله قومیتی به راه افتاد شمخانی با پوشیدن لباس اعراب به دیدار شیوخ اعراب رفت تا از وقوع یک بحران بزرگ خودداری کند. وی به عنوان چهره ای فراجناحی در دوره اصلاحات جامه سیاست بر تن کرد و به کابینه پیوست و توانست در قامت وزیر دفاع سیاست بازدارندگی را دنبال کند؛ این استراتژی که از سوی مشاوران کاربلدش طراحی شده بود با تایید وی و رئیس جمهور وقت دنبال شد. رزمنده سالهای جنگ و شهادت در دوره صلح و ثبات به دنبال تنش زدایی و بازدارندگی بود…

در همان دوره روابط نظامی ایران با کشورهای منطقه چنان گسترش پیدا کرد که برخی از رهبران کشورهای منطقه در مذاکرات محرمانه حمایتهای نظامیایران را خواستار شدند. عربستان که در 8 سال گذشته به مخالف ایران تبدیل شده است در زمان وزارت شمخانی بالاترین نشان دولتی (مدال عبدالعزیز) خود را به دریادار شمخانی اهدا کرد. وی همچنین ریاست کمیته سیاستهای دفاعی امنیتی شورای عالی امنیت ملی را نیز بر عهده دارد. شمخانی علاوه بر تألیف مجموعه کتابهای مختلف مولف نخستین دکترین استراتژی دریایی جمهوری اسلامی ایران و همچنین دکترین تطبیق استراتژی آمریکا و شوروی سابق نیز است.

• مدافع اعتدال و خواهان تغییر
رئیس مرکز راهبردی دفاعی با اشاره به انتخابات اخیر ریاست جمهوری این انتخابات را دارای پیامدها و بازتابهایی در داخل کشور، منطقه و سطح بین الملل دانست و افزود: ۵ نکته مهمی که توسط رهبری بیان شد و بستر عمومی را برای حضور حداکثری ملت در پای صندوقهای رای فراهم کرد شامل نامگذاری امسال به نام حماسه سیاسی، اعلام ناشناخته بودن رای رهبر انقلاب، عدم دخالت نیروهای مسلح و تاکید بر آن، تاکید بر حضور هر ایرانی حتی اگر مخالف نظام باشد در پای صندوقهای رای و نیز صیانت از آرای ملت بود که البته باید نقش نخبگان به خصوص آقایان هاشمی و خاتمی را مدنظر داشت که در کنار گفتمان صادقانه آقای روحانی موجب شد رای ملت صندوقها را پر کند و ما معتقدیم که این رای، رای به تغییر بود. امیر دریابان علی شمخانی عضو شورای راهبردی دفاعی کشور در بیست و یکمین همایش انس پیشکسوتان جهاد و شهادت که در مسجد ولیعصر(عج) تهران برگزار شد، طی سخنانی با اشاره به عملکرد فرماندهان و رزمندگان در ایام جنگ تحمیلی گفت: این پیشکسوتان جهاد و شهادت نشان دادند که میتوان اعتدال را میان نسلهای مختلف انقلاب برقرار کرد.

• دیدگاهها درباره حوادث بعد از انتخابات
اکنون که مسئولیت پرونده هسته ای از ید شورای عالی امنیت ملی خارج شده است، انتظار میرود شورای عالی امنیت ملی در دیگر مسائل فعال تر شود. تجربه شمخانی در مدیریت بحران قومیتی، این احتمال را تقویت میکند که شورای عالی امنیت ملی استراتژی تعامل با اقوام مختلف را در پیش گیرد . همچنین مجموع مواضع وی درباره حوادث بعد از انتخابات نیز از دخالت احتمالی دبیر شورای عالی امنیت ملی در مساله حصر حکایت دارد. وی در همان برنامه “دیروز، امروز و فردا” باتاکید بر این که “به عنوان نظامی نباید وارد مسائل سیاسی شوم” از یک سو حضور نظامیان در اداره کشور را به چالش کشید و از سوی دیگر حضور معترضان به تقلب در انتخابات در خیابانها را “شکوه پرحضور مردم” خواند. وزیر دفاع دولت خاتمی در همان برنامه در یک گفت و گوی چالشی وقتی که مجری کم آورد، خطاب به او گفت : “آنها در گوش ات گفتند که این سوال را بپرسی؟” در همین برنامه بود که در پاسخ به سوال مجری درباره “خائن بودن بنی صدر”، گفت: “بنی صدر خائن نبود. او می خواست در جنگ پیروز شویم اما راهبرد و نیت اش غلط بود چون می خواست از پیروزی در جنگ به عنوان زمینه پیروزی سیاسی در تهران استفاده کند”. او اخیرا در برنامه شناسنامه، وقتی مجری برنامه سعی کرد شمخانی را وارد مسائل سیاسی روز کند و باز مسائل انتخاباتی را مطرح کند، چنین پاسخ داد: می دانم تو به دنبال چه هستی. من وارد این بحث ها نمی شوم. مومن باید حق گو، حق خواه و حق شنو باشد. با این اوصاف اکنون این پرسش مطرح است آیا شمخانی در قامت دبیر شورای دعالی امنیت ملی در جهت عملی کردن دیدگاه های خود درباره انتخابات 88 خواهد بود یا همانطور که به مجری تلویزیون پاسخ نداد در این مقام نیز سکوت خواهد کرد.