جایگاه کم رنگ تئاتر در سبد هزینه اقشار مختلف جامعه

چکیده :طراحی مدل عملیاتی عوامل مؤثر بر فرهنگ تئاتر در جایگاه اوقات فراغت اقشار مختلف شهر تهران توسط "روح الله جعفری"، راهگشا برای تمامی ارگان ها، نهادها و زیر مجموعه های حوزه تئاتر و مدیریت فرهنگی است و با بهره گیری از این مدل عملیاتی می توان بخشی از گره های کور تئاتر ایران را باز کرد....

روح الله جعفری برای اولین بار در ایران به “طراحی الگوی عوامل اثرگذار بر فرهنگ تئاتر و تعیین آن در جایگاه اوقات فراغت اقشار کم درآمد و پر درآمد شهر تهران” در پایان نامه دکترای خود پرداخت.

به گزارش کلمه، رساله دکترای تخصصی “روح الله جعفری” در سالن استاد محمدتقی جعفری در دانشکده مدیریت و اقتصاد واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی در عصر روز چهارشنبه سیزدهم شهریور ماه جاری به مدیریت دکتر “محمدباقر نوبخت” معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور با اکثریت مطلق آرای هیئت داوران، نمره عالی (بیست) را دریافت کرد.

دکتر “محمود عزیزی” عضو هیأت علمی دانشکده پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران که در کسوت استاد راهنما در جلسه مذکور حضور داشت، گفت: دانشکده مدیریت و اقتصاد واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی برای اولین بار در ایران با این رساله توانسته است بین مدیریت فرهنگی، اقتصاد و هنر تئاتر پیوندی دلنشین و کاربردی به وجود آورد.

او ادامه داد: طراحی مدل عملیاتی عوامل مؤثر بر فرهنگ تئاتر در جایگاه اوقات فراغت اقشار مختلف شهر تهران توسط “روح الله جعفری”، راهگشا برای تمامی ارگان ها، نهادها و زیر مجموعه های حوزه تئاتر و مدیریت فرهنگی است و با بهره گیری از این مدل عملیاتی می توان بخشی از گره های کور تئاتر ایران را باز کرد.

دکتر “عزیزی” خاطر نشان کرد: امیدوارم دولت یازدهم به دو عنصر اساسی مناسبات اجتماعی در ایران، یعنی “اقتصاد” و “هنر” توجه ویژه ای داشته باشد و ارج نهادن به کرامت هنرمند را در دستور کار خود قرار دهد.

او گفت: پیشنهاد من به ریاست “دانشکده مدیریت و اقتصاد” این است که رساله “جعفری” را به صورت کتاب منتشر کنند تا در دسترس مدیران فرهنگی قرار گیرد تا آن ها از آمار توصیفی و مدل عملیاتی ارائه شده در این پژوهش، بهره لازم را ببرند.
دکتر “محمدباقر نوبخت” معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و سخنگوی دولت که در کسوت استاد مشاور در جلسه حضور داشت، یکی از ویژگی های رساله “روح الله جعفری” را توجه به تحلیل عاملی و همچنین ارائه مدل عملیاتی برشمرد و گفت: طراحی مدل عوامل اثرگذار بر فرهنگ تئاتر و تعیین آن در جایگاه اقشار کم درآمد و پر درآمد شهر تهران، متقن، قابل دفاع و کاربردی است.

دکتر “نوبخت” عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات و استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام و استاد دانشگاه شهید بهشتی خاطر نشان کرد: “جعفری” به خوبی توانسته با استفاده از تکنیک های آماری، پیوندی قابل قبول بین اقتصاد و هنر برقرار کند و در مدل عملیاتی از آن ها استفاده کند.

دکتر “محمدباقر نوبخت” رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور گفت: امیدوارم “روح الله جعفری” با دستمایه ای علمی که در مقطع دکترای تخصصی مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی کسب کرده است، با اقتدار به صحنه هنر بازگردد و شاهد کارها و برنامه های فرهنگی در حوزه هنر از ایشان باشیم.

دکتر “حسین پورسلطانی زرندی” عضو هیأت علمی پژوهشکده علوم ورزشی و استاد دانشگاه با اعتقاد بر این که “جعفری” در مقطع دکترای تخصصی مدیریت فرهنگی توانسته مدلی جامع ارائه دهد، گفت: مدل عملیاتی حاضر، نشان دهنده یک واقعیت تلخ و دردآور است که در جامعه ایران و به طور دقیق تر در شهر تهران، اقشار مختلف به خصوص زنان کم درآمد و پر درآمد، گرایشی به دیدن تئاتر در اوقات فراغت ندارند.

زیبایی و حُسن پژوهش “روح الله جعفری” در این است که او این مدل عملیاتی را به 4 مدل ریزتر بر اساس دو عامل جنسیت و طبقه افراد تقسیم کرده تا بهتر بتواند آن ها را تحلیل و تفسیر کند. نتایج به دست آمده نشان می دهد که تا به حال، برنامه ای برای قرار دادن این کالای فرهنگی (تئاتر) در سبد هزینه خانوارها به خصوص در اوقات فراغت آن ها از سوی مسئولان، دست اندرکاران و مدیران کلان فرهنگی در این حوزه، تدارک دیده نشده است.
دکتر “پورسلطانی زرندی” خاطر نشان کرد: رجوع به اطلاعات و آمار ارائه شده در این رساله و همچنین طراحی مدل عملیاتی مذکور، می تواند مفید در حوزه فرهنگ و هنر باشد و باید از آن استفاده کرد و نگاه کاربردی به آن داشت.

دکتر “حمیده رشادت جو” عضو هیأت علمی، استاد دانشگاه و آخرین مدیر گروه هتلداری و جهانگردی دانشکده مدیریت و اقتصاد نیز با بیان این که “جعفری” انسانی اخلاق گرا است و به اخلاق در حوزه فرهنگ و هنر بها می دهد، گفت: این رساله توسط او خوب نوشته شده است و ادبیات تحقیق آن پر بار است و به تنهایی قابلیت تبدیل به کتاب شدن را دارد.

دکتر “رمضانعلی رویایی” عضو هیأت علمی، استاد دانشگاه و پایه گذار رشته مدیریت و برنامه ریزی امور فرهنگی در مقطع دکترا در دانشکده مدیریت و اقتصاد واحد علوم و تحقیقات، بیان داشت: 22 سال پیش رشته مدیریت فرهنگی در دنیا تأسیس شد و حدود 12 سال است که در ایران این رشته را در مقطع دکترا بنا نهادم.

دکتر “رویایی” خاطر نشان کرد: “روح الله جعفری” اولین دانشجوی دکترای مدیریت و برنامه ریزی امور فرهنگی است که از حوزه تئاتر به دانشکده مدیریت و اقتصاد آمد و در این رشته طلبگی کرد و امروز هم در همین رشته فارغ التحصیل می شود. او با این که از دنیای هنر وارد عرصه مدیریت شد، ولی توانست به خوبی فنون و دروس مدیریتی را بیاموزد و آن ها را با حوزه فرهنگ پیوند دهد.

دکتر “عبدالحسین مختاباد” عضو هیأت علمی گروه هنر و استاد دانشگاه صدا و سیما گفت: رساله “جعفری” برای من آموزنده است، چرا که در حوزه موسیقی هم باید این چنین رساله هایی نوشته شود تا دریابیم که آیا موسیقی در اوقات فراغت مردم نقشی دارد و یا نه. پیوند هنر و اقتصاد لازم و ملزوم هم هستند و به آن توجهی در ایران نشده و “روح الله جعفری” در حوزه تئاتر به خوبی از پس این مسئله برآمده است.

دکتر “هاشم نیکو مرام” رئیس دانشکده مدیریت و اقتصاد گفت: خوشحالم که دکتر “محمود عزیزی” و دکتر “محمدباقر نوبخت” با هدایت این رساله باعث شدند بالاخره رویای دکتر “رویایی” به حقیقت بپیوندد. “جعفری” با جدیّت در این رشته در محضر اساتیدی چون دکتر “رویایی”، دکتر “سیدرضا صالحی امیری” و… درس خواند و امروز هم ثمره زحماتش را با فارغ التحصیل شدن، می بیند.

در این جلسه تعدادی از اساتید دانشکده ها (دکتر رضایی، کاظم شهبازی و…)، هنرمندان (از جمله استاد جعفر والی و…) و دانشجویان رشته های مختلف، شرکت کرده بودند. “روح الله جعفری” پیش از این در مقطع کارشناسی ارشد نیز یکی از پژوهش های برتر تاریخ تئاتر معاصر ایران را درباره “شکل گیری و اجرای برنامه های گروه هنرملی از آغاز تا پایان «1357-1335ه.ش»” انجام داده بود که با نمره عالی (بیست) از دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی فارغ التحصیل شد و قرار است این پژوهش به صورت کتاب از سوی “انتشارات افراز” در سال جاری عرضه شود.