چکیده :بی بی سی گزارش داد که ملاحظات و موانع جدید داخلی و بین‌المللی ممکن است حمله نظامی غرب به سوریه را به تعویق انداخته...

بی بی سی گزارش داد که ملاحظات و موانع جدید داخلی و بین‌المللی ممکن است حمله نظامی غرب به سوریه را به تعویق انداخته باشد.

در حالیکه مقامات ارشد چند کشور غربی، به ویژه فرانسه، بریتانیا و ایالات متحده، حکومت سوریه را به کاربرد اسلحه شیمیایی علیه غیرنظامیان آن کشور متهم کرده و وعده عملیات تنبیهی علیه امکانات نظامی آن کشور را داده‌اند، اقدام سریع در این مورد با مخالفت‌هایی در داخل و خارج این کشورها مواجه شده است.

به گفته منابع خبری، این حمله شیمیایی چهارشنبه هفته گذشته در یکی از مناطق حومه شرقی دمشق، پایتخت سوریه، روی داد و کشورهای غربی حکومت بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه را مسئول آن دانسته‌اند.

در بریتانیا، پارلمان به درخواست دیوید کامرون، نخست وزیر، از تعطیلات تابستانی فرا خوانده شده و قرار است روز پنجشنبه، ٧ شهریور (٢٩ اوت)، در مورد عملیات نظامی علیه سوریه مذاکره کند.

پیشتر گفته شده بود که احتمالا در این جلسه، پیشنهاد دولت برای آغاز این عملیات به مذاکره و رای‌گیری گذاشته خواهد شد اما ظاهرا حزب کارگر – حزب اصلی مخالف – که از واکنش نظامی به حمله شیمیایی حمایت کرده، گفته است که تصمیم‌گیری نهایی، باید به بعد از انتشار گزارش بازرسان ویژه سازمان ملل اعزامی به محل حمله شیمیایی هفته گذشته موکول شود.

این گروه از بازرسان برای بررسی حملات شیمیایی ماههای گذشته به سوریه رفته بودند و حمله شیمیایی هفته گذشته هنگام حضور آنان در آن کشور روی داد. دولت و مخالفان دولت سوریه با اعزام این بازرسان به محل حمله شیمیایی هفته گذشته موافقت کرده و تحقیقات بازرسان در محل ادامه داشته است. دبیرکل سازمان ملل گفته که ماموریت بازرسان در سوریه روز جمعه، فردا، خاتمه می یابد و آنان سوریه را ترک می‌کنند.

در ایالات متحده نیز، شامگاه گذشته، جان بوهنر، رئیس مجلس نمایندگان، از باراک اوباما، رئیس جمهوری، خواست تا شخصا دلایل لزوم عملیات نظامی علیه سوریه و هدف‌های چنین عملیاتی را برای کنگره و مردم آمریکا شرح دهد. احتمال دارد رئیس جمهوری در یک گردهمایی ویدیوئی دیدگاه خود در این زمینه را برای اعضای ارشد کنگره بیان کند.

مقامات دولت آمریکا تاکید داشته‌اند که براساس شواهد به دست آمده، شامل شنود مکالمات تلفنی مقامات نظامی سوریه، اطمینان یافته‌اند که ارتش آن کشور به منظور پاکسازی یک محله واقع در شرق پایتخت از مخالفان مسلح، آن را زیر آتشباری سنگین زمینی و هوایی گرفت و سپس هدف حمله شیمیایی قرار داد. دولت سوریه نیروهای مخالف را عامل حمله شیمیایی معرفی و کشورهای غربی و ترکیه را به تجهیز آنان به تسلیحات شیمیایی متهم کرده است.

موانع بین المللی

علاوه بر مشکلات داخلی در مورد اجرای فوری عملیات نظامی علیه سوریه، کشورهای عمده غربی با موانع بین‌المللی هم مواجه شده‌اند.

روز گذشته، پنج عضو دایم شورای امنیت – آمریکا، بریتانیا، چین، روسیه و فرانسه – نتوانستند بر سر پیش‌نویس قطعنامه پیشنهادی بریتانیا برای واکنش نسبت به کاربرد اسلحه شیمیایی در سوریه به توافق برسند.

این قطعنامه خواسته بود “تحت فصل هفتم منشور سازمان ملل، جامعه بین‌المللی به اقدامات مقتضی جهت حفاظت از غیرنظامیان در برابر جنگ افزارهای شیمیایی مبادرت ورزد.” فصل هفتم منشور سازمان ملل به مسئولیت شورای امنیت در جلوگیری از تهدید صلح و ثبات جهانی می‌پردازد و قطعنامه‌های مصوب تحت این فصل، نه تنها لازم الاجراست بلکه اجازه توسل به نیروی نظامی برای اعمال چنین مصوبه ای را نیز به کشورهای عضو می‌دهد.

روسیه این قطعنامه را شبیه مصوبه شورای امنیت در مورد حفاظت از جان غیرنظامیان در جریان اعتراضات ضد دولتی لیبی در سال ٢٠١١ توصیف کرد. این مصوبه باعث شد کشورهای غربی با عملیات هوایی، مانع از حمله ارتش لیبی به غیرنظامیان معترض و مخالفان مسلح حکومت شوند و به این ترتیب، تضعیف ارتش زمینه سقوط رژیم معمر قذافی، رهبر سابق آن کشور را فراهم آورد. معمر قذافی از متحدان روسیه محسوب می‌شد.

روسیه متحد اصلی سوریه و از معدود کشورهای حامی حکومت بشار اسد، رئیس جمهوری آن کشور است و در کنار جمهوری اسلامی ایران، سوریه را از جمله آخرین کشورهای تحت نفوذ خود در منطقه خاورمیانه محسوب می‌کند. مقامات روسیه حمایت غرب از حرکت اعتراضی در برخی کشورهای منطقه را با سوء ظن تلقی کرده و انگیزه غرب در حمایت از استقرار دموکراسی را توطئه‌ای برای تضعیف نفوذ خود در خاورمیانه دانسته‌اند.