عبادت، نياز روحي بشر
چکیده :مكتب اسلام به همه ابعاد انسان اعم از جسمي و روحي، مادي و معنوي، فكري و عاطفي و فردي و اجتماعي توجه عميق دارد و هيچيك از نيازهاي بشر را مهمل نگذاشته است. پرورش عقل و فكر، كسب استدلال فكري و مبارزه با اموري كه بر ضد استقلال عقل است از قبيل تقليد از نياكان، از اكابر و چشم پركن ها، موردعنايت جدي اسلام...
کلمه- گروه معارف:
مكتب اسلام به همه ابعاد انسان اعم از جسمي و روحي، مادي و معنوي، فكري و عاطفي و فردي و اجتماعي توجه عميق دارد و هيچيك از نيازهاي بشر را مهمل نگذاشته است. پرورش عقل و فكر، كسب استدلال فكري و مبارزه با اموري كه بر ضد استقلال عقل است از قبيل تقليد از نياكان، از اكابر و چشم پركن ها، موردعنايت جدي اسلام است.
از سوي ديگر، پرورش اراده و كسب مالكيت بر نفس و آزادي معنوي از حاكميت ميل ها و هوس ها مبناي بسياري از عبادت هاي اسلامي و ساير تعاليم اين مكتب الهي است. همچنين پرورش حس حقيقت جويي، علم طلبي، پرورش عواطف اخلاقي، پرورش حس جمال دوستي و … هركدام به نوبه خود موردتوجه عميق اسلام است.
در اين ميان حس پرستش و عبوديت كه همچون جنبشي از اعماق درون انسان سرچشمه مي گيرد به عنوان يك غريزه اصلي و با اهميت موردتوجه خاص اسلام قراردارد و نماز به عنوان مظهر كامل اظهار عبوديت چنان در اسلام شكل گرفته است كه پاسخگوي بسياري از نيازهاي فردي و وظايف اخلاقي فرد در جامعه مي باشد.
انسان از ناحيه باطني به حقيقتي كه او و جهان هستي را آفريده گرايش دارد و از بعدي ديگر خودش را محتاج و نيازمند كسي مي بيند كه هستي اش در قبضه قدرت اوست. در واقع نماز برآورنده نيازهايي است كه عدم تأمين آنها در روح بشر ايجاد عدم تعادل مي كند همچنان كه اگر هريك از نيازهاي فطري انسان برآورده نشود روح انسان مضطرب و نامتعادل مي شود. عدم پاسخگويي به نياز پرستش روح انسان را دچار تشويش و پريشاني مي سازد.
«جواهر نعل نهرو» كه در اوايل عمر به هيچ آئيني اعتقادنداشت در اواخر عمر مي گويد: «من، هم در روح خودم و هم در جهان يك خلأيي را، يك جاي خالي را احساس مي كنم كه هيچ چيز نمي تواند آن را پركند مگر معنويت و اين اضطرابي كه در جهان پيدا شده است علتش اين است كه معنويت در جهان تضعيف شده است.»
نماز قطع نظر از هر چيز به تعبير استاد شهيد آيت الله مطهري، طبيب سرخانه است. يعني نماز و راز و نياز با پروردگار قادر است عنصرهاي موذي را از روح انسان دور سازد و به روح و روان آدمي نشاط و سلامت هديه كند.
قرآن كريم به پا داشتن نماز را پس از ايمان به غيب آورده و در تعاليم ديني از نماز به عنوان پايه دين ياد شده است كه اين نشان از اهميت اين فريضه ديني در مكتب اسلام دارد. نماز در اسلام در رأس برنامه هاي پرورشي و تربيتي قرارگرفته است. قرآن كريم اهل ايمان را توصيه مي كند كه از نماز و روزه نيرو و مدد بگيرند تا در زندگي فردي در دام لغزش ها و در زندگي جسمي اسير طاغوت ها نشوند.
اميرالمؤمنين علي(ع) در آخرين لحظات زندگي اش به برپا داشتن نماز سفارش مي كندو مي فرمايد: خدا را، خدا را، در باره نماز كه نماز عمود خيمه دين است.
امام صادق نيز در آستانه سفر آخرت خويشان و نزديكان خود را فراخواندند و در لحظات آخر عمر خطاب به اطرافيان فرمودند: «هرگز شفاعت ما به مردمي كه نماز را سبك بشمارند نخواهدرسيد.» نماز اثر بهجت زايي و انبساط آفريني دارد. همين آثار فضاي روح انسان را روشن مي كند و اميد و عشق به زندگي و هستي را در درون انسان تقويت مي نمايد كه نتيجه آن آرامش خاطر و پاسخگويي به يكي از نيازهاي فطري بشر است. انسان نمازگزار تكليفش با خودش روشن است و دچاراضطراب و نگراني نيست.
نماز انسان را از لذت معنوي سرشار مي كند، لذتي كه به عمق روح و جان آدمي مربوط است و زندگي انسان را سرشار از اطمينان قلبي و آرامش مى سازد.
