گزارشی از حق خواهی ۲۳۵ کارگر ذوب آهن زاگرس
چکیده :صبح ۱۸ تیرماه از مجموع ۲۸۵ کارگر کارخانه ذوب آهن فولاد زاگرس ۲۳۵ کارگر با سوابق ۱۰ تا ۲۳ سال كار به دلیل آنچه از سوی کارفرما «افزایش مشکلات مالی کارخانه» عنوان شد، اخراج شدند....
کلمه- گروه کارگری: دیرزمانیست که قراردادهای کوتاه مدت غیر رسمی و غیر قانونی، دستمزد زیر خط فقری که به سرعت قوه خرید خود را از دست میدهد، گرانی، تورم و نگرانی مزمن نسبت به عدم امنیت شغلی، ماهها حقوق معوقه و سنوات پرداخت نشده، عدم برخورداری از امکان بازنشستگی پیش از موعد علیرغم مشمولیت طبق مصوبات قانون مشاغل سخت و زیان آور، محرومیت از حقوق بیمه بیکاری و … تبدیل به واقعیتهای هر روزه جامعه کارگری شده است.
همچنین فساد اقتصادی، بی اعتنائی و اغماض مسئولان دولتی در مقابل نقض مداوم قانون توسط کارفرمایان در کنار مصوبات و آیین نامه های ضد کارگری دولت های نهم و دهم و عدم اجرای وظایف نهادهای وابسته به دولت، در کنار ماهیت دوگانه دولت در مقام نهاد مسئول برقراری سه جانبه گرایی در بررسی مسائل جامعه کارگری که درعمل به مثابه کارفرمای بزرگی که بقای سودمندی خود را در تداوم قانونگریزیها میابد، یک سوی سکه ایست که سوی دیگرش با رنج و بی عدالتی در جامعه کارگری عجین شده است.
اما برای ۲۳۵ کارگر کارخانه ذوب آهن فولاد زاگرس هیچیک از این واقعیتها با همه کهنگی و دیرینه گیشان نمی توانست توجیه کننده گردن نهادن به بی عدالتی و بی قانونی و پاسخ ناپذیری مسئولان کارفرمایی و دولتی باشد هنگامیکه روز ۱۸ تیر ماه، با وجود ماهها حقوق و سنوات پرداخت نشده ومحرومیت از حقوق حقه شان، کارفرمای کارخانه حکم اخراجشان را به آنها ابلاغ کرد.
اخراج ۲۳۵ کارگردر روز ۱۸ تیرماه
صبح ۱۸ تیرماه از مجموع ۲۸۵ کارگر کارخانه ذوب آهن فولاد زاگرس ۲۳۵ کارگر با سوابق ۱۰ تا ۲۳ سال كار به دلیل آنچه از سوی کارفرما «افزایش مشکلات مالی کارخانه» عنوان شد، اخراج شدند.
تجمع کارگران اخراجی مقابل اداره کار قروه روز ۱۹ تیر ماه و اظهارات مدیر عامل کنونی ذوب آهن فولاد زاگرس
صبح ۱۹ تیر ماه ۲۳۵ کارگر کارخانه ذوب آهن فولاد زاگرس در اعتراض به اخراجشان در مقابل اداره تعاون کار و رفاه اجتماعی شهرستان قروه تجمع کردند. نماینده کارگران کارخانه فولاد زاگرس در این باره گفت: «از مجموع ۲۸۵ کارگر این کارخانه ۲۳۵ کارگر با سوابق ۱۰ تا ۲۳ سال كار به دلیل آنچه «افزایش مشکلات مالی کارخانه» عنوان میشود، اخراج شدهاند.
مسئولان کارخانه در پاسخ به اعتراضات کارگران گفتهاند با توجه به اینکه تعدادی از کورههای این کارخانه نیاز به تعمیرات اساسی دارد، روند تولید به صرفه نیست و با این وضعیت امكان پرداخت حقوق کارگران وجود ندارد.» او با بیان اینکه این کارگران از ابتدای سال جاری (چهار ماه) حقوق نگرفتهاند افزود: «مبالغ ۸۰۰ هزار تومان به عنوان مانده تسویه حساب سال ۹۱ به همراه سنوات آن سال نیز باید به کارگران پرداخت شود.» نماینده کارگران کارخانه فولاد زاگرس همچنین اظهار داشت: «با توجه به اینکه بسیاری از کارگران این کارخانه مشمول بازنشستگی پیش از موعد، تحت قانون مشاغل سخت و زیان آورند اما کارفرما با كوتاهی در پرداخت سهم ۴ درصدیاش به سازمان تامین اجتماعی، مانع بازنشستگی كارگران شده است.»
در این زمینه ابراهیم ملا بیگی مدیر عامل جدید شرکت ذوب آهن فولاد زاگرس با تایید تعدیل ۲۳۵ کارگر این کارخانه، گفت: «ناچار شدیم این تعداد کارگر را به سبب زیان ده بودن تولید تعدیل کنیم». او با اعلام این وعده که «معوقات حقوقی کارگران پرداخت میشود»، افزود: « این کارگران اخراجی تا زمان مشخص شدن تکلیف نهایی کارخانه به اداره کار شهرستان قروه معرفی خواهند شد واز مستمری بیمه بیکاری استفاده خواهند کرد.»
این مقام كارفرمایی در کارخانه فولاد زاگرس پیرامون مشکلات فعلی کارخانه گفت: «این کارخانه با سرمایه اولیه ۴ میلیارد تومان در سال ۸۲ برای توسعه اقتصادی واشتغال در شهرستان قروه توسط محمدرضا رحیمی معاون اول رئیس جمهور که در آن زمان استاندار کردستان بود، احداث شد. در طول این ده سال، به دلیل آنکه صنایع بالا دستی و پایین دستی تولیدات این کارخانه در منطقه ایجاد نشده است، فولاد زاگرش هر ساله حدود ۵ تا ۱۵ میلیارد تومان زیان داده است به طوری که تاکنون این شرکت حدود ۹۰ میلیارد تومان زیان داده و ۶۰ میلیارد تومان انباشت سرمایه دارد. قروه زادگاه معاون اول رئیس جمهور است و در طول این سالها این کارخانه با توصیه معاون اول دولت و نامه نگاریهای ایشان با وزارت صنعت، معدن و تجارت اجبارا به فعالیت خود ادامه داده است».
مدیر عامل فولاد زاگرس در خاتمه با اشاره به اینکه این کارخانه نیاز به امکانات وتعمیرات دارد گفت: «هم اکنون بدنبال سرمایه گذاری هستیم که بتواند طرح توسعه در این واحد تولیدی را بخوبی اجرا کند».
تجمع کارگران اخراجی مقابل استانداری کردستان در شهر سنندج روز ۲۰ تیر ماه
صبح روز ۲۰ تیر ماه ۲۳۵ نفر از کارگران قراردادی شرکت ذوب آهن فولاد زاگرس برای دومین روز متوالی، در اعتراض به اخراج و عدم دریافت مطالبات مالی خود در مقابل استانداری کردستان واقع در شهر سنندج تجمع کردند. کارگران در ساعات اولیه صبح با پلاکاردی بزرگ که روی ان نوشته شده بود ما خواهان بازگشت به کار وحقوق معوقه خود هستیم در مقابل استانداری سنندج تجمع نمودند و در همان ساعات اولیه حدود ۴۰ نفر از کارگران به همراه نمایندگان خود جهت پیگیری خواستههای خود به داخل استانداری رفتند. آنها بعد از ساعات ها بدون هیچ نتیجهای از استانداری بیرون آمدند و همراه مابقی کارگران به طرف دفتر شاهرودی دست به راهپیمایی زدند. در همین حین در همان ساعات اولیه و قبل از رسیدن کارگران دهها ماشین از نیروهای امنیتی و لباس شخصی در خیابان استانداری مستقر شدند و سراسر منطقه را زیر نظر گرفتند.
به گزارش تارنمای کمیتهی هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری این تجمع تا ساعات ۱ بعد از ظهر ادامه پیداکرد.
نماینده کارگران کارخانه ذوب آهن فولاد زاگرس كه در این تجمع حضور داشت، به ایلنا گفت: «امروز دومین روز تجمع کارگران کارخانه ذوب آهن فولاد زاگرس برای احقاق حقوق معوقه و اعتراض به اخراج ۲۳۵ کارگر است، که متاسفانه تا این ساعت از تجمع باز هم جواب قانع کنندهای از سوی مسئولان استانداری دریافت نکردهایم. این کارگران که دارای سوابق کاری بین ۱۰ تا ۲۳ سال هستند، در این شرایط سنی و مخصوصا در اوضاع اقتصادی فعلی كه بسیاری از جوانان بیكارند، امكان یافتن شغل دیگری را ندارند.»
وی با اشاره به پیشینه مشكلات نیروهای كار این واحد تولیدی، گفت: «از سال ۸۶ با واگذاری بخشی از فعالیت کارخانه ذوب آهن فولاد زاگرس به شرکت پیمانكاری خوان گل، مشکلات کارگران افزایش یافت. بعد ازسپری شدن همه مشکلاتی که به واسطه تاخیر در پرداخت حقوق، تعدیل واخراج کارگران به دلیل وجود این شرکت متحمل شده بودیم، اواخر سال گذشته کارگران تصور كردند مدیر عامل جدید با حذف پیمانکار، امنیت شغلی را به آنان باز گردانده است، غافل از آنکه مدیر عامل سعی دارد در مرحله نخست با حذف پیمانکار و سپس کارگران، کارخانه را به بهانه تعمیرات تعطیل كند.»
عزیمت کارگران اخراجی به تهران وتجمع آنان مقابل بیت رهبری در خیابان پاستور روز ۲۴ تیر ماه
صبح دوشنبه ۲۴ تیر ماه حدود ۱۸۰ نفر از کارگران اخراج شده کارخانه فولاد زاگرس برای پیگیری خواستههای قانونی خود در خیابان پاستور تهران تجمع کردند. آنان به دلیل دریافت نکردن پاسخی از سوی مسئولان استانی راهی تهران شدند و با تجمع در خیابان پاستور که محل استقرار تعدادی از نهادهای دولتی و حکومتی است، خواستار بازگشایی کارخانه و پرداخت مطالبات معوقه خود شدند. معترضان همچنین از پرداخت نشدن سه ماه دستمزد و حق بیمه خود خبر دادند.
به گفته یکی از کارگران پس از اخراج هفته گذشته فعالیت کارخانه متوقف شده است و در حال حاضر تنها کارکنان اداری در محل کار خود حاضر میشوند. یکی از کارگران حاضر در این تجمع اعتراضی به ایلنا گفته: «ناتوانی مسئولان استانی در احقاق حقوق کارگران باعث شده آنان برای رایزنی با مسئولان کشوری جهت دریافت مطالبات خود به تهران سفر کنند.» او ادامه داده: «کارفرما در بیشتر مواقع با ما قرار داد کار امضاء نمیکند و اگر هم قرار دادی بین ما و کارفرما رد و بدل شود، زمانش یک تا سه ماهه و آنهم بصورت یکطرفه است، به طوریکه بعداز گذشت یک ماه از موعد قرار داد قبلی از ما خواسته میشود قرار داد سه ماهه گذشته را امضاء کنیم که برای ما هیچ ارزش حقوقی ندارد و کارفرما هرگاه اراده کرد میتواند عذر ما را بخواهد.»
نماینده کارگران فولاد زاگرس با تاکید بر اینکه باید تکلیف مطالبات صنفی کارگران مشخص شود، گفته: «پیگیری و حضور امروز ما در تهران تا این لحظه بینتیجه بوده است و کارگرانی که در «قروه» هستند با تماسهای مکرر همچنان منتظرند خبر امیدوار کنندهای از سوی مسئولان بشنوند.»
تجمع کارگران اخراجی مقابل مجلس روز ۲۵ تیر ماه از پس شبی که در بهشت زهرا به صبح رساندند
روز سه شنبه تجمع اعتراضی کارگران کارخانه ذوب آهن فولاد زاگرس كه از كردستان به تهران آمدهاند در حالی وارد دومین روز شد كه کارگران شب گذشته را در محوطه بهشت زهرا، نزدیک حرم امام خمینی به صبح رساندند. آنان اینبار مقابل مجلس تجمع کردند.
یکی از کارگران ذوب آهن فولاد زاگرس حاضر در تجمع مقابل مجلس، به ایلنا گفت: «شب گذشته اولین شبی بود که کارگران فولاد زاگرس به دور از خانوادهای خود برای پیگیری خواستههای صنفیشان به تهران آمده بودند و از آنجا كه هیچ نهادی از ما حمایت نمیكند، ناچار شدیم با هدایت ماموران برای گذراندن شب به بهشتزهرا برویم.»
او افزود: «ما که طی این دو روز به سختی توانستهایم بدور از هر امکاناتی به تجمع خود ادامه دهیم همچنان مصممایم تا زمان دریافت پاسخ قانع کنندهای که نشان دهنده حل مشکلاتمان باشد در تهران حضور یابیم.»
این کارگار اضافه کرد: «با وجود آنکه سه ماه است که حقوقی دریافت نکردهایم هر کارگر به سهم خود حدود ۱۵۰ هزار تومان برای این سفر هزینه کرده است كه طبیعتا كفاف اقامت را نمیدهد. خانوادههایمان هم به امید شنیدن خبری خوش، همه سختیها و کمبودها را در شهرستان قروه تحمل میکنند و ما چارهای نداریم جز اینكه تا گرفتن پاسخ قانع کنندهای از مسئولان به تجمع خود ادامه دهیم.»
در تجمع سه شنبه كارگران فولاد زاگرس مقابل ساختمان مجلس، محمد بیاتیان عضو کمیسیون صنایع و معادن و حامد قادرمرزی نماینده شهرستان قروه نیز حضور پیدا كردند و كارگران پس از مشورت، دو تن از نمایندگان خود را به همراه آنان به داخل ساختمان مجلس فرستادند تا مذاكرات در فضای آرام تری پیگیری شود.
سه شنبه ۲۵ تیر – نامه به رئیس قوه مقننه
نمایندگان کارگران کارخانه فولاد زاگرس در نامهای ۸ بندی به علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، خواستههای صنفی خود را طرح کردند. در تجمع این روز کارگران اخراجی در مقابل ساختمان مجلس، کارگران در نامهای خطاب به رئیس قوه مقننه از بیتوجهی مسئولان استانی و سوءمدیریت کارخانه انتقاد کردند.
در این نامه که به امضای ۱۷۰ نفر از مجموع ۲۳۵ کارگر اخراجی رسیده است، ضمن اشاره به سوءمدیریت کارخانه، آمده است: «علیرغم هشدارهایی که کارگران طی چندین تجمع به مسئولان داده بودند، اما مسئولان حوزه کار و تامین اجتماعی در پی گیری مطالبات صنفی کارگران موفق نبودهاند و به همین دلیل خواستار رسیدگی شما هستیم.»
همچنین کارگران فولاد زاگرس در نامه خود به علی لاریجانی، از عملکرد برخی مسئولان استانی درشنیدن مشکلات کارگران گله مند بوده و آوردهاند: «برخی مسئولان […] شهرستان قروه به مشکلات مردم بخصوص کارگران توجهای نشان نمیدهند و حتی حوصله شنیدن درد مردم را ندارند و وقتی کارگران فولاد زاگرس برای پی گیری چرایی تعطیلی کارخانه و بیکاری خود به دفاتر این مسئولان مراجعه میکنند هیچ اهمیتی نمیدهند.» کارگران امضاء کنند گان این «دستنوشته»، خواستار بازگشت به کار خود شده و معوقات حقوقی سه ماهه گذشتهشان را مطالبه کردهاند.
همچنین در بخش انتهایی نامه کارگران به رئیس قوه مقننه، درج سوابق سختی کار در پرونده بیمه تامین اجتماعی کارگران، دریافت مابهالتفاوت سختی کار، بررسی پروندهای پزشکی کارگران با توجه به اینکه تعداد قابل توجهای از کارگران به سبب سختی کار دچار عوارض ناشنوایی و دیسک کمر شدهاند، و در نهایت استمرار بیمه درمانی آنان که از اول اردیبهشت ماه فاقد اعتبار شده است از دیگر خواسته های کارگران عنوان شده است.
چهار شنبه ۲۶ تیر – سومین روز تجمع در تهران و دومین روز تجمع مقابل مجلس و مواجهه با واکنشی متفاوت از نماینده قروه در مجلس
در سومین روز حضور کارگران اخراجی فولاد زاگرس در تهران، صبح امروز چهارشنبه ۲۶ تیر ماه ۱۸۰ نفر از این کارگران برای پیگیری مطالبات صنفیشان بار دیگر در مقابل مجلس شورای اسلامی تجمع کردند و شعارهای اعتراضی سر دادند اما بر خلاف دیروز، از ورود نمایندگان کارگران که خواستار مذاکره با وکلای مجلس بودند به داخل ساختمان پارلمان جلوگیری شد.
نماینده کارگران اخراجی فولاد زاگرس با اشاره به صحبتهای امیدوار کنندهٔ روز گذشتهٔ «احمد قادرمرزی» نماینده مردم قروه (محل استقرار كارخانه) در مجلس گفت: «اما امروز لحن آقای سلیمانی متفاوت بود و از کارگران خواست تا تجمع مقابل مجلس را خاتمه دهند.» نماینده كارگران تاكید كرد:« كارگران قصد تجمع در هیچ مكانی غیر از مجلس را ندارند.»
اولین ساعات بعدازظهر چهار شنبه ۲۶ تیر – خاتمه تجمع مقابل مجلس و بازگشت به کردستان
به گزارش ایلنا، تجمع اعتراضی کارگران فولاد زاگرس در مقابل ساختمان مجلس در حالی خاتمه یافته است که شب گذشته حدود ۲۰ نفر از کارگران اخراجی این کارخانه که در ابتدای سفر ۱۸۰ کارگری دیگر را همراهی نکرده بودند، با سفر به تهران به جمع آنان پیوسته بودند.
به گفته یکی از کارگران، معترضان پس از گذشت سه روز از سفر به تهران ناچار شدهاند به وعدههای نمایندگان مجلس برای پی گیری مطالباتشان اعتماد کنند. این کارگران دو شب گذشته را در محوطه مرقد رهبر فقید انقلاب، واقع در بهشتزهرای تهران گذراندهاند و با توجه به گرمای طاقتفرسای هوای تهران و عدم دسترسی به امکانات بهداشتی، در شرایط مناسبی به سر نمیبرند.
یکی از کارگران در حال ترک این اعتراض صنفی، با یادآوری اینکه کارگران پس از ناامیدی از مسئولان استانی راهی تهران شده بودند، گفت: « مسئولان کشوری از طریق رسانهها از سفر ما به تهران مطلعاند، اما با گذشت سه روز متوالی از این سفر، مسئولان کشوری هم مانند مسئولان استانی اعتنایی به خواستههای ما نکردند». او با اشاره به مشهود بودن غم و ناامیدی در چهره كارگران اخراجی، گفت: «به ما قول داده شده است تا روز یکشنبه هفته آینده (۲۹ تیر ماه) که مجلس تعطیل است به نمایندگاه فرصت پی گیری بدهیم».
این کارگر اخراجی افزود: «نماینده شهرستان قروه به ما گفته است روز یکشنبه پنج نفر از کارگران را به نمایندگی از ۲۳۵ کارگر اخراجی فولاد زاگرس به تهران بفرستیم مطالباتمان را پیگیری کنند.» او افزود: «بعد از گذشت سه روز فرصتی که مجلس از کارگران خواسته است تا به مشکلات رسیدگی کند، در صورت بیپاسخ ماندن خواستههایمان به تجمعات خود ادامه خواهیم داد.»
اظهارات کارفرمای قبلی و کنونی کارخانه ذوب آهن فولاد زاگرس: حقوق معوقه كارگران به ما ربطی ندارد؛ سو استفاده مدیران قبلی کارخانه از معاون اول رئیس دولت
محمد رضا امامی پیمانکار سابق کارخانه فولاد زاگرس به ایلنا می گوید: «شرکت «خوان گل» بیش از ۶ سال پیمانکار کارخانه فولاد زاگرس بود که در ابتدای سال جاری به کارش خاتمه داد بنابراین ۳ ماه حقوق معوقهٔ سال جاری کارگران ربطی به پیمانکاری ندارد.» به گفتهٔ وی، کلیه حقوق و عیدی پرسنل تا پایان سال ۹۱ پرداخت شده اما سنوات و بن کارگریشان باقی مانده است.
امامی تصریح می کند: «کارخانه فولاد زاگرس از شهریور ماه سال ۹۱ برای انجام تعمیرات به صورت غیر رسمی تعطیل است که پولی برای انجام آن وجود نداشت و چون پرسنل از ابتدای سال جاری کاملا بیکار بودند و در کارخانه صرفا حضور فیزیکی داشتند اعضای هیات مدیره به این نتیجه رسیدند كه پرسنل به مدت ۶ الی ۷ ماه حقوقشان را از بیمه بیکاری دریافت کنند تا کارخانه با کمک بخش خصوصی مجددا راه اندازی شود و تا حدی که من میدانم قول داده شده است اولین کسانی که به کار بازگردند کارگران سابق کارخانه باشند.»
از سویی دیگر، ابراهیم ملا بیگی مدیر عامل کنونی شرکت فولاد زاگرس از ضرر متوالی ۵ الی ۱۵ میلیارد تومانی این کارخانه در ۱۰ سال اخیر خبر می دهد. وی با اشاره به بدهی ۹۰ میلیون تومانی کارخانهاش بیان می کند: «سرمایه اولیه کارخانه ۴ میلیارد تومان بوده است. قانون تجارت میگوید اگر شرکتی ۵۰+۱ درصد زیان انباشته داشته باشد ورشکسته میشود.کارخانه فولاد زاگرس ۶۰ میلیارد تومان زیان انباشته دارد که بیش از ۱۰ برابر سرمایهٔ اولیهاش است».
این مقام کارفرمایی که ۲ ماه است به سمت مدیر عاملی کارخانه فولاد زاگرس منصوب شده میافزاید: ظرفیت تولید این کارخانه ۷۰ هزار تن چدن در سال است که جز در ۲ سال اول همیشه نصف این مقدار تولید شده و به دلیل آنکه صنایع بالا دستی و پایین دستی تولیدات این کارخانه در منطقه ایجاد نشده و تنها به تولید صنایع میانی (چدن) که قیمت تمام شدهٔ مواد اولیه از قیمت فروشش بیشتر است پرداختهاند کارخانه در طی ۱۰ سال گذشته به صورت متوالی ضرر داده است.
ملابیگی با اشاره به سو استفاده مدیران قبلی کارخانه فولاد زاگرس از آقای رحیمی معاون اول رئیس دولت می گوید: در طول این سالها این کارخانه با توصیه معاون اول دولت و نامه نگاریهای ایشان با وزارت صنعت، معدن و تجارت اجبارا به فعالیت خود ادامه داده است.
این مقام کارفرمایی در پایان تصریح می کند: تصمیم گرقته شده است کارخانه برای نجات از این شرایط به بخش خصوصی واگذار شود که ظرف یکی دو هفته آینده قراردادش منعقد میشود و یکی دو هفته بعد از آن، بخش خصوصی موظف است همهٔ معوقات کارگران را پرداخت کند و در نهایت با راه اندازی مجدد کارخانه، کارگران سابق را به سر کارشان باز گرداند.
