ابعاد فقهی حقوقی بین المللی فتاوی و اقدامات تکفیری
چکیده : یکی از راهکارهای دیگر در حوزه حقوق بینالملل است که در این زمینه هم ظرفیتهای استفاده نشدهای وجود دارد. راه دیگر، استفاده از مکانیسمی است که نام «رویههای ویژه» بر آن میگذاریم و آن بهره مندی از گزارش های دیدبان های حقوق بشر است. برای مثال گزارشگر ویژه آزادی و حمایت از دین و اعتقادات، آقای بیلفلد، در گزارش اخیر خود به فتوای یکی از مفتی های عربستان در تکفیر تشیع اشاره میکند و آن را یکی از موارد نقض حقوق بشر میخواند. ...
نشست علمی «بررسی ابعاد فقهی حقوقی بین المللی فتاوی و اقدامات تکفیری»
دکتر علیرضا دیهیم، استاد حقوق بینالملل دانشگاه علوم اسلامی رضوی یکی از متخصصین حاضر در این جلسه بود که در پاسخ به سوالات نشست، سخنان حائز اهمیتی را بیان کرد.
دکتر دیهیم، نقطه مهار پدیده تکفیر، ترور و تخریبهای متکی به آن را وابسته به خود ما دانست و گفت: ما باید از ظرفیتهای سازمانهای بینالمللی استفاده کنیم. اگر به بهانه غیر اسلامی بودن این سازمانها به آنها بی توجه باشیم تنها خود را منزوی و بی بهره کردهایم. ما باید از گزارشگران بینالمللی استفاده کرده و از علمای خود بخواهیم در این مجامع و دیگر مجامع بینالمللی حضوری فعال از خود نشان دهند.
وی درخصوص راهکارهای مقابله با چنین اقداماتی گفت: یکی از راهکارها برای مقابله، طرح دیدگاه از طرق حقوق بشری است؛ یعنی اجلاسهای حقوق بشر و توان اجرایی آن. یکی از راهکارهای دیگر در حوزه حقوق بینالملل است که در این زمینه هم ظرفیتهای استفاده نشدهای وجود دارد. راه دیگر، استفاده از مکانیسمی است که نام «رویههای ویژه» بر آن میگذاریم و آن بهره مندی از گزارش های دیدبان های حقوق بشر است. برای مثال گزارشگر ویژه آزادی و حمایت از دین و اعتقادات، آقای بیلفلد، در گزارش اخیر خود به فتوای یکی از مفتی های عربستان در تکفیر تشیع اشاره میکند و آن را یکی از موارد نقض حقوق بشر میخواند.
دیهیم افزود: یکی دیگر از امکانات ما توجه به نقض حقوق بشر و استفاده از «بیان تنفر آمیز» است. راهکار دیگر ورود از باب «تحریک به اعمال تروریستی» است. این راه، اقدام حقوقی است و باید به مشوقین آن ها، یعنی در سطحی پایه ای تر توجه کنیم.
این استاد حقوق بین الملل درخصوص سازوکارهای مسئول در قبال اقداماتی نظیر فتاوی تکفیری و اقدامات ناشی از آن، و صیانت از صلح و امنیت و همبستگی نوع بشر گفت: درواقع باید بپذیریم که ما از نهادهای بین المللی و ظرفیت های آن ها استفاده چندانی نمیبریم. یکی از دلایل آن هم این است که علمای ما نسبت به آن نهاد ها اساسا بدبین اند. بدبینی و نگاه منفی به آن (یعنی اینکه سازمان ملل سازوکاری غیر اسلامی دارد و تایید نشده است) بیش از نا آشنایی با این ظرفیت ها در این بی اعتنایی اثر گذار است. غیبت علما و متخصصان ما در این مجامع سبب میشود ما نتوانیم از ظرفیت های مجامع جهانی و عمومی بهرهمند شویم.
وی خاطر نشان کرد: به نظر من تظاهرات و اجتماع در برابر سفارتها و دفتر سازمان ملل و… کارهای اساسی و پایدار و در حد اقدامات دانشگاهی محسوب نمیشوند و برای سطوح پایین تری مناسباند. ما باید از ظرفیتهای بینالمللی استفاده کنیم. الان در مجامع بینالملل سازمانهای مردم نهاد بودایی و کاتولیک بسیار فعالند، اما جای ما هنوز خالی است. علمای ما کجا هستند؟ چرا آستان قدس برای مثال از اساتید خوب و بینالمللی استفاده نمیکند و یک سازمان مردم نهاد تاسیس نمیکند؟ این کارها یک تیم تحقیقاتی قوی میخواهد که بودجه گذاشتن برای آن شاید کمتر از مصارف دیگر خمس و زکات نباشد.
دیهیم افزود: میتوان از گزارشگرهای ویژه سازمان ملل دعوت کرد تا در حوزه و مجامع علمی پرتوان حضور یابند تا احتمال مخالفتهای داخلی هم کم شود.
وی همچنین در خصوص برخی جنایات و اقدامات مشمئز کنندهای که این روزها در سوریه و اردن شاهد آن بودیم گفت: البته چون سوریه عضو ICC نیست این دست مسائل را نمی توان در ICC پیگیری نمود. اما اگر کشورهای عضو ICC کمک کرده باشند میتوان آن را پی گرفت. ولی در اردن که عضو این پیمان هست میتوان این مسئله را پیگیری کرد. دانشگاهها و نهادهای دولتی و غیردولتی میتوانند به این مسئله کمک کنند و باید از بیانیه، سخنرانی تلویزیونی و مصارف داخلی فاصله گرفت و به جای آن از ظرفیتهای بینالمللی استفاده کرد.
وی در انتها تاکید کرد: باید از اسناد حقوق بشر و تمامی امکانات و حتی افرادی که شاید برخی خصوصیات آنها مورد تایید ما نیست، استفاده کنیم. باید برخی دانشجویان و اساتید سوری استفاده شوند و گزارشهای یک طرفهای که به حقوق بشر فرستاده میشوند را تعدیل و مطمئن باشید که تاثیر خواهد داشت. باید از ساز و کارهای حقوق بینالمللی نهایت استفاده را کرد.
منبع: جماران
