بنزین و سیانجی؛ آلایندگی خودروهای گازسوز 14 برابر بیشتر است
چکیده : آمارها نشان میدهد نیاز روزانه بنزین کشور پس از هدفمند کردن یارانهها حدود 65میلیون لیتر در روز بوده است که در گذشته بیش از 45میلیون لیتر بنزین در داخل تولید میشد که این حجم بنزین با بنزین سوپر وارداتی با عدد اکتان 98 تا 100 مخلوط شده تا به اکتان 87 تا 93 برسد و برای خودروها قابل مصرف باشد....
آمارها نشان میدهد نیاز روزانه بنزین کشور پس از هدفمند کردن یارانهها حدود 65میلیون لیتر در روز بوده است که در گذشته بیش از 45میلیون لیتر بنزین در داخل تولید میشد که این حجم بنزین با بنزین سوپر وارداتی با عدد اکتان 98 تا 100 مخلوط شده تا به اکتان 87 تا 93 برسد و برای خودروها قابل مصرف باشد.
با این حال پس از قطع واردات بنزین هماکنون بخشی از نیاز کشور از بنزین تولیدی در پالایشگاهها و بخشی نیز از طریق مخلوط کردن بنزین پایه و بنزین پتروشیمیها تامین میشود. از سویی دیگر تعداد خودروهای گازسوز در کشور نیز به سه میلیون و 400هزار دستگاه رسیده و تعداد جایگاههای عرضه گاز طبیعی فشرده یکهزار و 956 جایگاه است.
آنگونه که دکتر سیمین عیدیوند، مسوول مرکز پژوهشهای پتروشیمی بندر امام به «شرق» میگوید مشکل فقط کیفیت پایین سوخت تولید شده در کشور نیست، بلکه این خودروها هستند که هر سوختی را حتی باکیفیتترین نوع آن را به صورت ناقص میسوزانند و آلودگی تولید میکنند.
این متن گفتههای سیمین عیدیوند است: «بنزین تولید شده در کشور که در جایگاههای عرضه سوخت وجود دارد استاندارد یورو 2 دارد، بخشی از این بنزین در پتروشیمیها تولید میشود و عدد اکتان بالایی مطابق استانداردهای جهانی دارد اما به دلیل اینکه حاوی بنزن بالاتر از حد استاندارد است به پالایشگاهها فرستاده میشود تا بنزن آن کاهش داده شود، با این حال در این فرآیند عدد اکتان این بنزین کاهش پیدا میکند. اما همانطور که گفتم مساله اصلی این است که حتی اگر بنزین با استانداردهای بالاتر مانند یورو 4 نیز در کشور تولید شود به دلیل اینکه خودرویی در کشور تولید نمیشود که مطابق استاندارد یورو 4 باشد در نتیجه کار تفاوتی ایجاد نخواهد شد. به اعتقاد من مساله اصلی در این میان نحوه سوختن ناقص بنزین در موتور خودروها و نه نوع بنزین تولید شده است، چراکه خودروهای ما با این وضعیت حتی بهترین بنزین را نیز به صورت ناقص سوزانده و آلاینده هوا تولید میکنند.» دکتر بهروز دهزاد، دکترای محیطزیست خود را از دانشگاه سوربن فرانسه گرفته و سالها استاد دانشگاه شهید بهشتی در تهران بود، او هم در گفتوگو با «شرق» روی یک مساله جدید مرتبط با آلودگی هوای کلانشهرهای کشور دست میگذارد، بر اساس گفتههای این کارشناس خودروهای گازسوز کشور 14 برابر بیشتر از دیگر خودروها آلاینده تولید میکنند. این گفتههای دکتر دهزاد است: «با وجود اینکه 40 سال از اولینباری که موضوع آلودگی هوا در تهران مطرح شد میگذرد هنوز عامل فعال و اصلی آلودگی هوا در کشور ما مشخص نشده است، چراکه در طول این سالها با وجود صرف صدهامیلیاردتومان و انجام تحقیقات بسیار کارها و پژوهشها توسط افراد متخصص و کارشناس انجام نشده است. این در حالی است که ما بدون شناخت عامل فعال آلودگی هیچ ذهنیت درستی از موضوع نخواهیم داشت. کارشناسان تاکنون 40 آلاینده در هوای آلوده شهرها شناسایی کردهاند، این در حالی است که تعداد آلایندهها قطعا بیشتر از این است، چراکه این آلایندهها در هوای شهرها به دلیل تشعشعات خورشیدی، رطوبت و دمای هوا با هم ترکیب میشوند و مادههای جدیدی میآفرینند، این مادهها قطع بهیقین بسیار خطرناکتر و آلایندهتر هستند. بر اساس اطلاعات من و شواهد موجود در هوای تهران، اکسید ازت که ناشی از سوختن ناقص بنزین و گاز در موتور خودروهاست عامل فعال آلودگی در هواست. همچنین غبار خاکستری رنگی که صبحها میتوان آن را روی شیشه خودروها دید و پان (P.A.N) نام دارد نیز یکی دیگر از نشانههای آن است. این ماده بسیار خطرناک و سرطانزاست. اکسید ازت نه ناشی از نوع سوخت که به دلیل ناقص سوختن آن در موتور خودروها و ترکیب شدن آن با ازت موجود در هوا تولید میشود. از سویی دیگر دلیل اینکه من سالها با گازسوز کردن خودروها مخالف میکردم این بود که تولید اکسید ازت در موتور خودروهای گازسوز 14 برابر بیشتر از خودروهای بنزینسوز است. علت آن نیز این است که گاز برای سوختن 14 برابر بیشتر از بنزین به هوا نیاز دارد. به همین دلیل نیز میزان آلودگی هوای شهرها به نسبت افزایش تعداد خودروهای گازسوز در شهرهای کشور افزایش پیدا میکند. راهکار حل این معضل هم کار چندان سخت و دشواری نبوده و نیست. اما به دلیلی که من نمیدانم در همه این سالها فکری برای آن نشد. راهکار این بود که فیلتر مخصوصی که قیمت بسیار اندکی نیز دارد روی اگزوز این خودروها نصب شود که میتواند تا 98درصد گازهای آلاینده خودروها را به آب تبدیل کند. با این حال تاکنون هیچوقت این کار انجام نشده است.»
نگاهی به آمارهای اعلام شده از سوی مسوولان و افزایش تعداد خودروهای گازسوز کشور و یافتن نسبت آن با میزان آلودگی هوای تهران را به راحتی میتوان پیدا کرد. براساس آمارهای موجود در سال 80 در شهر تهران تنها سه هزار تاکسی از 80هزار دستگاه تاکسی پایتخت گازسوز شده بودند، این در حالی است که جدیدترین آمار اعلام شده از سوی حسین هاشمی، سخنگوی ستاد مدیریت حملونقل و سوخت کشور حاکی از افزایش 33برابری تعداد خودروهای دوگانهسوز در کشور از سال 84 تا امروز حکایت دارد، چراکه خودروهای دوگانهسوز در سال 1384 از 105هزار دستگاه به سهمیلیون و 300هزار دستگاه در سالجاری رسیده است.
