نگاه بيطرف به دانشگاه
چکیده :اعمال نظر سليقهيي در كنار حق وتوي امتيازات فرهنگي در آييننامه ارتقاي اساتيد، باعث شده ارتقاي اساتيد چندان بر اساس صلاحيتهاي علمي نباشد. اين وضعيت حتي باعث شده بسياري از اساتيد با سابقه خود تمايلي به ارتقا نداشته باشند و اغلب اساتيد جوان و تازه وارد هم به دنبال راههاي مورد تاييد هياتهاي مميزي براي ارتقا...
احمد شيرزاد
بعضي وقتها خبرها و گفتههايي را ميشنويم كه بايد آب سردي به صورت زد تا متوجه شد آيا واقعا درست شنيدهايم يا خير. موضع روز گذشته وزير علوم درباره اينكه «اجازه نميدهد در كار مميزي اساتيد مسائل سياسي وارد شود» واقعا شگفتانگيز است. آقاي دانشجو يا نميداند در مجموعه زير دستش چه خبر است و از آن خبر ندارد و از جلسات شوراي عالي فرهنگي و مصوبات و تغيير آييننامههايي كه در اين شورا صورت ميگيرد، اطلاعي ندارد يا اطلاع دارند و واقعا قصد دارند اين روند را تغيير دهد. البته وضعيت سومي هم قابل ذكر است؛ ممكن است اساسا ايشان اطلاع داشته باشند، قصد تغيير هم نداشته باشد اما تنها به دليل مصلحتي كه در نظر دارد، اين صحبتها را مطرح ميكنند. واقعيت اين است كه آنچه الان در دانشگاهها در حال اتفاق افتادن است، بيانگر سايه افكندن مسائل سياسي بر تمامي امور است. روند فعلي دانشگاهها بر اساس سليقه سياسي افرادي است كه هر كدام توسط وزير علوم منصوب شدهاند. در آييننامه ارتقاي اعضاي هيات علمي اين مسائل سياسي و سليقهيي بهشدت وجود دارد. نمونه بارز آن 10 امتياز فرهنگي است كه هيچ ضابطه مشخصي براي سنجش آن وجود ندارد. كميتههاي انتصابي از سوي روساي دانشگاهها به بررسي وضعيت فرهنگي اساتيد براي ارتقا ميپردازند و مواردي را براي ارتقاي اساتيد در نظر ميگيرند كه هيچ ربطي به تخصص آنها ندارد.
شركت در جلسات همانديشي، حضور در بسيج دانشجويي اساتيد، شركت در جلسات و راهپيماييهاي عمومي از جمله مواردي است كه براي وضعيت فرهنگي اساتيد در نظر گرفته ميشود. اين در حالي است كه ارتقاي اعضاي هيات علمي ربطي به فعاليت فرهنگي آنها نبايد داشته باشد. فعاليت فرهنگي به نوبه خود بسيار مفيد است و حداقل شرايط اخلاقي هم براي ارتقاي اساتيد در هر صورت لازم است، ولي ارتقاي علمي اساتيد ربطي به شرايط فرهنگي نبايد داشته باشد. اين شروط براي ارتقاي اساتيد مثل وضعيتي است كه ما بخواهيم با ترازو قد افراد را در نظر بگيريم. يعني با يك ابزار درست يك مورد بيربط را بسنجيم.
حتي اگر اين امتيازات فرهنگي هم درست باشد افرادي كه اين امتيازات را ميدهند كساني هستند كه نگاه بيطرف و همهجانبه به وضعيت اساتيد ندارند و منصوب مديران و روساي دانشگاهها هستند. متاسفانه اين وضعيت طي اين سالها در دانشگاه تبديل به روندي با ضوابط نادقيق و موضوعي كشدار شده است كه منجر به برخوردهاي سليقهيي با اساتيد ميشود.
در حالي كه اگر اين روند درست صورت ميگرفت نيازي به وساطت و ميانجيگري وزير علوم در اين زمان نبود. ادعايي كه وزير علوم در حال حاضر دارند با واقعيت دانشگاهها منطبق نيست. در اين سالها و در دوران وزارت ايشان بهشدت شاهد استخدامهاي سليقهيي و سياسي اساتيد در دانشگاهها هستيم. در اين سالها كساني كه با سليقه شخصي روساي دانشگاهها متناسب نبودند، از ارتقا در دانشگاهها باز ماندهاند. هيات مميزي در دانشگاهها هم بهشدت درگير مسائل سياسي هستند. علاوه بر اين هياتهاي مميزي كه از افرادي خاص انتخاب شدهاند، رييس دانشگاه و معاون دانشگاه هم بهطور جداگانه حق راي و اعمال نظر درباره افراد را دارند.
اين اعمال نظر سليقهيي در كنار حق وتوي امتيازات فرهنگي در آييننامه ارتقاي اساتيد، باعث شده ارتقاي اساتيد چندان بر اساس صلاحيتهاي علمي نباشد. اين وضعيت حتي باعث شده بسياري از اساتيد با سابقه خود تمايلي به ارتقا نداشته باشند و اغلب اساتيد جوان و تازه وارد هم به دنبال راههاي مورد تاييد هياتهاي مميزي براي ارتقا باشند.
استاد دانشگاه و كارشناس آموزش عالي
منبع: روزنامه اعتماد
