سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » فخرالسادات محتشمی پور: فریده ماشینی طرفدار صلح و مودت با چهره واقعی اسلام بود...

فخرالسادات محتشمی پور: فریده ماشینی طرفدار صلح و مودت با چهره واقعی اسلام بود

چکیده :فریده ماشینی یکبار در هنگام شرکت در مراسم دعای کمیل در خانهٔ شهاب‌الدین طباطبایی یکی از دستگیر شدگان وقایع پس انتخابات دستگیر شد. این بانوی قرآن پژوه علی رغم مشکلات جسمانی حضور مستمر در جلسات قرآنی خانواده بزرگ زندانیان سیاسی داشت و همواره بعنوان یار و همراه خانواده ها در کنار آنان بود....


فریده ماشینی قرآن پژوه و عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی روز چهارشنبه دهم خرداد ماه پس از تحمل درد و رنج های فراوان به دلیل تشدید بیماری، به دیار باقی شتافت. او جزو شاخص ترین فعالان حقوق زنان شناخته می شد که مطالعات و تحقیقات گسترده ای در خصوص مشکلات زنان و توسعه و پیشرفت جامعه زنان داشت.

فریده ماشینی یکبار در هنگام شرکت در مراسم دعای کمیل در خانهٔ شهاب‌الدین طباطبایی یکی از دستگیر شدگان وقایع پس انتخابات دستگیر شد. این بانوی قرآن پژوه علی رغم مشکلات جسمانی حضور مستمر در جلسات قرآنی خانواده بزرگ زندانیان سیاسی داشت و همواره بعنوان یار و همراه خانواده ها در کنار آنان بود.

کمیسیون و شاخه زنان جبهه مشارکت با صدور بیانیه ای ضمن تسلیت درگذشت این بانوی فرهیخته آورده است: “…این دنیای خاکی و فانی دیگر ظرف کوچکی بود برای روح بزرگ معلم ما که به حق فرید بود و فریده بود در معرفت شناسی دین و ترجمه آن به زبان امروز به زبان نسل جوان! دنیای ما را دیگر دوست نداشت فریده ماشینی، ترجمان دردها، از شدت آلودگی هایش به گناهان کبیره و معاصی و اغماض بر آن ها توسط مدعیان دین مداری. دنیای ما تنفس را برای این دین پژوه فرزانه سخت کرده بود!”

شایان ذکر است، مراسم تشییع پیکر مرحوم فریده ماشینی روز پنجشنبه در فضای کاملا امنیتی برگزار شد و اجازه خاکسپاری این فعال مدنی در قطعه نام آوران صادر نشد.

گفتگوی جرس با فخرالسادات محتشمی پور عضو جبهه مشارکت ایران اسلامی و یکی از دوستان نزدیک مرحومه فریده ماشینی در پی می آید:

خانم محتشمی پور ضمن عرض تسلیت خدمت شما، لطفا بعنوان همکار حزبی مرحومه ماشینی کمی از فعالیت های ایشان در جبهه مشارکت برای خوانندگان صحبت بفرمایید.

روزهای پر تاثری را به دلیل از دست دادن شخصیت فرزانه ای که هم قرآن پژوه و هم یک نمونه انسان اخلاقی بود را می گذرانیم. مرحومه فریده ماشینی، الگوی حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) را برای خود انتخاب کرده بودند و سعی می کردند که شناخت کاملی به ابعاد وجودی شخصیت آن حضرت پیدا کنند و از آن بهره بگیرند. یکی از ابعاد وجودی آن حضرت حضور و فعالیتهای سیاسی و مشارکتی سیاسی ایشان بود و خانم ماشینی هم در این حوزه فعال بودند. یکی از وجوه بارز فعالیتهای خانم ماشینی، فعالیت در بخش زنان بود و بیش از هر چیز فعال حوزه زنان شناخته می شد. نکته قابل توجه این است که ایشان همیشه به پرهزینه ترین فعالیتها در این حوزه یعنی فعالیتهای سیاسی روی می آوردند. در حوزه زنان هم به دلیل اینکه هنوز نگرش غالب نگرش مردسالار بوده و است، سختیهای خودش را دارد. فریده ماشینی این دو حوزه سخت را به هم پیوند زده بودند و از وجود خود در این مسیر هزینه می گذاشتند. به عبارتی فریده ماشینی زن حوزه های پرخطر بود. همکاری با ایشان در فعالیتهای حزبی از افتخارات من است. حزب مشارکت در بخشهای مختلف خود کلا انسانهای بی بدیل را گرد هم آورده که از درایت و عقلانیت بالایی برخوردار هستند. خانم فریده ماشینی به عنوان عضوی از این حزب سعی می کردند در بخشهایی فعال باشند که نیاز بیشتری است. به خاطر همین هر زمان که ما از ایشان می خواستیم عضویت در شورای مرکزی را بپذیرند به سختی قبول می کردند. البته نه اینکه بخواهند از فعالیت و کار طفره بروند بلکه به خاطر مشکلات جسمانی که با آن دست و پنجه نرم می کردند، بود. اگرچه هیچگاه گله ای از بیماری خود نداشتند و این هم برمی گشت به روحیه بالای ایشان که دردها را در درون خود نگه می داشتند و اجازه نمی دادند دیگران رنجور و ناراحت شوند. در هر حال ما توانستیم ایشان را متقاعد کنیم که مسئولیت کمیسیون زنان حزب مشارکت ایران اسلامی را که زیرمجوعه دفتر سیاسی بود بپذیرند. در تمام مدتی که این مسئولیت را داشتند بسیار متعهدانه انجام وظیفه کردند. رفتارشان باعث می شد که بقیه اعضا با دغدغه بیشتری در این حوزه فعالیت کنند. درست است که فعالیتهای جبهه مشارکت ایران اسلامی فعالیت جمعی است اما نقش برجسته ایشان در اقدامات مثبت و پیشتازانه ای که این حزب برای رفع تبعیض از زنان و برنامه برای برقراری عدالت جنسیتی داشتند غیر قابل انکار است. شاید یکی از نقاط عطف و برجسته در تاریخ فعالیتهای حزبی ما این بود که ما توانستیم بحث سهمیه بندی جنسیتی را در کنگره مشارکت به تصویب برسانیم و این مصوبه را در برنامه های حزبی خودمان اجرا کنیم. و نقش خانم ماشینی در این تلاش قابل تحسین بود بخصوص نقش ایشان در برنامه های انتخاباتی اعضای جبهه که تلاش زیادی داشتند تا زنان برجسته و فرهیخته را شناسایی کنند چه برای انتخابات شوراها چه انتخابات مجلس. در هر حال افزایش مشارکت زنان یکی از دغدغه های جدی خانم ماشینی بود. من زمانیکه مسئولیت دولتی در ارتباط با زنان داشتم در جمع بندیهای که با دوستان داشتیم سعی کردیم که در دو حوزه باید مشارکت زنان افزایش پیدا کند، یکی در حوزه اقتصادی و دیگری در حوزه سیاسی. خوشبختانه در حوزه اقتصادی با تلاش زنان قدرتمند در این بخش موفقیتهایی هم کسب شد. در بخش مشارکت سیاسی یا دولت برنامه ریزی می کرد و یا احزاب سیاسی. خب، دولت دوره اصلاحات تمام تلاشش این بود که توجه مردان سیاست به این نکته جلب شود که این حوزه نمی تواند خالی از زنان بماند و حتما باید زنان مشارکت داشته باشند و بر همین اساس برنامه ریزیهایی در سطح دولتی می شد که این حتما باید توسط مردم و نهادهای مدنی و احزاب سیاسی دنبال می شد. یک بخش عمده از این برنامه ها با همت و غیرت خانم ماشینی و سایر همکاران در جبهه مشارکت به اجرا در آمد. همچنین دغدغه ایشان را در بحثهای کلی برای ایران و آینده آن در جهت رفع محرومیتها و ستم از همه مردم بخصوص از زنان فراموش نمی کنم. خانم ماشینی به دلیل بینش و معرفت بالایی که داشتند و در واقع آن درونمایه ی فرهنگی و گوهره ی دینی که در وجود ایشان بود نسخه هایی که در حوزه ی سیاسی و اجتماعی برای جامعه می دادند کاملا قابل قبول و پذیرفتنی بود. در هر حال فعالیتهای ایشان در جبهه مشارکت و در حوزه های دیگر بسیار تاثیر گذار بود و امروز ما در غم از دست دادن ایشان سوگواریم و این درد غیر قابل تصور و سوزناک است.

از ویژگی ها و خصوصیات اخلاقی ایشان در زندگی فردی و اجتماعی بگویید؟

من اگر در یک جمله بخواهم خانم ماشینی را توصیف کنم باید بگویم ایشان “مجسمه اخلاق” بودند. من هیچ ویژگی منفی در ایشان ندیدم. الان که فکر می کنم تنها ویژگی منفی ایشان این بود که تمام دردهای خود را در درون خود نگه داشتند و اجازه ندادند ما در زمان حیاتشان آنطور که شایسته است ایشان را همراهی کنیم و یک تسکین بر دردهای او باشیم. البته ایشان با این دردهای جسمی ده سال مبارزه کردند و بیشتر دردهای روحی بویژه طی چند سال اخیر بود که نهایتا او را از پای درآورد. خانم ماشینی یک انسان با تقوا و وارسته و مومن بودند. همیشه خود را بسیار پایین تر از آن چیزی که بودند معرفی می کردند. تواضع و فروتنی ، سعه صدر و برخورد و مدارای او با مخالفان اعم از فکری و اعتقادی یا سیاسی زبانزد همه دوستان بود. در این روزها هرکسی به مراسم ترحیم ایشان می آمد خاطره نیکویی از ایشان چه در زندگی فردی و خصوصی و چه در زندگی اجتماعی تعریف می کرد. شاید یکی از وجوه بارز شخصیت خانم ماشینی این بود در اصول اعتقادی خودشان که با پژوهشها و تحقیقات زیادی به دست آورده بودند، ثابت قدم بودند و تا پایان از دریافتهای محکم خود دفاع کردند و بر سر اعتقادات و آرمانهای خودشان ماندند. از سوی دیگر خلق خوش، زبان خوش، راستگویی، صداقت، همنوع دوستی و فعالیتهای بشردوستانه از جمله خصوصیاتی بودند که کسانیکه با خانم ماشینی ارتباط داشتند به این خصوصیات اذعان دارند. فکر کنم هنوز زمان لازم است تا ما بتوانیم خانم ماشینی را آنچنان که بود بشناسیم و شرمنده نباشیم از اینکه چیزهایی که باید می گفتیم را بیان نکردیم.

خانم ماشینی ارتباط خاصی با جوانان داشتند چه ویژگی در ایشان وجود داشت که جوانان اینچنین به او انس و الفت داشته باشند و او را الگوی برای خود انتخاب کنند؟

در روزهای آخر که دوستان متوجه وخامت حال ایشان شدند و فهمیدند که دیگر امیدی به زنده بودن ایشان نیست برای ملاقاتشان به بیمارستان می آمدند که البته در روز دوم ایشان را ممنوع الملاقات کردند و روز سوم هم که ایشان با ما وداع کردند. اما حضور جوانان اعم از دختر و پسر در عیادت و مراسم ترحیم خانم ماشینی بسیار چشمگیر بود. آنها می گفتند ما اسلامی که خانم ماشینی معرفی می کرد قبول داریم و به خدایی که او به ما معرفی می کرد اعتقاد داریم. این نشان می داد که خانم ماشینی زمان زیادی برای آگاهی رساندن به جوانان و شناساندن اسلام واقعی و رحمانی به آنان می گذاشتند. آنهم در دوره ای که ما شاهد سیطره اسلام طالبانی هستیم که نگاهها و تعریف خشنی را از اسلام مطرح می کند. اما خانم ماشینی موفق شده بودند که با جوانان ارتباط برقرار کنند و تاثیرگذاری خوبی بر روی جوانان داشتند. در هر حال فقدان ایشان صدمات زیادی به ما و حتی به جنبش که نیاز به انسانهای فرهیخته و دانشمند و فرزانه دارد وارد می سازد. امیدوارم رفتن ایشان این برکت را داشته باشد که ما بیشتر به رفتار خودمان توجه کنیم و روش خودمان را اصلاح کنیم. من همیشه پیش خود فکر می کنم مسلمانی که نتواند اسلام را ترویج کند و با جامعه ارتباط برقرار کند باید در درجه ایمانش بیشتر توجه کند. انشاالله بتوانیم ادامه دهنده راه ایشان در حوزه ی های مختلف باشیم.

از دغدغه ایشان طی سالهای اخیر و اینکه ارتباطشان با خانواده های زندانیان سیاسی چگونه بود؟

طی این چند سال گذشته بعد از انتخابات هشتاد و هشت نقش خانم ماشینی در نشستها و جلسات قرآنی خانواده های زندانیان سیاسی بر کسی پوشیده نیست. این هم متاثر از روحیه نوعدوستی و خیرخواهی ایشان بود که هرجایی که احساس می کردند درد و رنج و مشکلی است در حد توان خود سعی می کردند تسکینی بر این دردها باشند. مسلما خانواده های زندانیان سیاسی بعد از بازداشتهای عجیب و غریب و وحشیانه سختیهایی زیادی را متحمل شده بود. (از لفظ وحشیانه استفاده می کنم زیرا شبانه به خانه ها حمله می بردند و آسایش را از همسایگان سلب می کردند و با رفتار و برخوردی خشن در مقابل چشمان کودکان و پدران و مادران سالخورده افراد را بازداشت و با خود می بردند.) خانم ماشینی یار و همراه ما بودند. به عنوان یک مشاور در کنار خانواده های زندانیان سیاسی حضور داشتند و هیچگاه از انتقال تجربیات خود و مشورت دادن دریغ نکردند. ایشان واقعا خودشان را یکی عضوی از اعضای خانواده بزرگ زندانیان سیاسی می دانستند و دوست و همراه همیشگی ما بودند. به خصوص در جلسات قرآن با تفسیری که از قرآن داشتند و با تمسک به آیات قرآنی با خانواده ها گفتگو می کردند. بر همین اساس حضور او در این جمع برای خانواده ها بسیار ارزشمند و قابل توجه بود. در ماه اخیر که به دلیل شدت بیماری نمی توانستند در جلسات حضور پیدا کنند فقدان ایشان کاملا احساس می شد تا امروز که دیگر از داشتن ایشان در جمع خود محروم هستیم.

و سخن آخر؟

من باز بر فعالیت ایشان در حوزه نواندیشی دینی که نیاز مبرم جامعه امروز ما است، تاکید می کند. آن حوادثی که طی چند سال اخیر اتفاق افتاد و تاثیر منفی هم داشت و عده ای آمدند دین و اسلام و قرآن و معنویت را مصادره کردند و به شکل ناپسند و مضموم آن را ارائه کردند. الان زمان آن است که اسلام واقعی بیشتر معرفی شود و کسانیکه می خواهند یاد این قرآن پژوه و فعال جنبش زنان را زنده نگه دارند باید در این بخش فعالیت کنند و روحیه انساندوستی و حقوق بشر دوستی ایشان را احیا کنند. فریده ماشینی یک جهان سرشار از صلح و مودت را دوست داشت و دوست داشت که چهره ی واقعی اسلام را معرفی کند و امیدواریم بتوانیم راه او را آنگونه که او می خواست ادامه دهیم.


دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.