انحصار واردات موز با ارز دولتی

چکیده :تجارت موز در ایران درحالی طی چند سال اخیر بسیار پررونق بوده که به گفته نمایندگان مجلس و فعالان بازار میوه انحصار واردات موز به کشور در اختیار تعداد بسیار محدودی بوده که این افراد در مواقع مختلف با به هم ریختن بازار سود کلانی را به جیب می‌زنند. ...

در حالی که قیمت موز طی هفته های گذشته سیر صعودی داشت، آمار گمرک ایران نشان می‌دهد که حجم واردات موز به کشور از 165 میلیون دلار در سال 1385 به بیش از 404 میلیون دلار در سال 1390 رسیده است.

واردات بی رویه میوه باعث شده بیش از شصت درصد از نیروی فعال بخش کشاورزی مشاغل خود را از دست بدهند.

در همین حال، آمار گمرک ایران نشان می‌دهد که واردات انواع موز به کشور طی پنج سال گذشته روندی صعودی داشته؛ به طوری که حجم واردات موز به کشور از 165 میلیون دلار در سال 1385 به بیش از 404 میلیون دلار در سال 1390 رسیده است. براساس آمار گمرک ایران طی پنج سال 1385 تا 1390 وزن موز وارداتی به ایران تنها حدود 46 هزار تن افزایش یافته اما ارزش واردات موز بیش از 2.4 برابر شده است. ارزش واردات موز به کشور طی پنج سال فوق به ترتیب حدود 165.8، 191.5، 206.8، 367.7، 402.3 و 404.6 میلیون دلار بوده است. همچنین وزن واردات نیز طی پنج سال یاد شده به ترتیب معادل 547.7، 624.6، 618.9، 751.6، 639.5 و 593.1 هزار تن بوده است.

به گزارش ایسنا، متوسط ارزش گمرکی هر تن موز وارداتی به کشور نیز از 303 دلار در سال 1385 با افزایش دو برابری به 682 دلار در سال گذشته رسید. واردات موز به کشور در سال 1390 نسبت به سال قبل از آن از نظر وزنی و دلاری به ترتیب 7 درصد کاهش و 0.5 درصد افزایش یافت. به گزارش ايسنا موز بیشترین سهم را در واردات انواع میوه به کشور داشته است؛ به طوری که در سال گذشته سهم موز از کل واردات میوه از نظر وزنی به 76.8 درصد و از نظر ارزشی به 75.3 درصد رسید.

این در حالی است که ایران صادرات موز بسیار ناچیزی داشته است؛ به طوری که سهم صادرات موز از کل صادرات میوه ایران حتی به 0.5 درصد هم نمی‌رسد. موز در سال 1390 بیستمین کالای عمده وارداتی به کشور بود. این رتبه در سال 1389 معادل هجدهم بود.

بیشترین موز وارداتی ایران در سال 1390 از طریق امارات و به میزان 205.2 میلیون دلار وارد کشور شد.

از نکات جالب توجه تجارت موز کشور در سال قبل می‌توان به افت شدید واردات از کشورهای فیلیپین، ترکیه، اکوادور و موزامبیک و همچنین افزایش واردات از امارات و هند اشاره کرد. در سال 1389 امارات با 178.4 میلیون دلار، اصلی‌ترین مبدا ورود موز به ایران بود. فیلیپین با رقم چشمگیر 157.1 میلیون دلار دومین صادرکننده موز به ایران بوده و ترکیه با 41.1 میلیون دلار سوم شده بود. صادرات از اکوادور نیز به 12.1 میلیون دلار رسیده بود. صادرات موز از دو کشور هند و موزامبیک نیز به ترتیب به 5.6 و 6.9 میلیون دلار رسید. حدود هشت هزار نفر در استان به‌صورت مستقيم و غيرمستقيم در كار توليد موز اشتغال دارند. مناطق جنوبي استان سيستان و بلوچستان به سبب همجواري و نزديكي به درياي عمان از توانمندي و ظرفيت بالايي در زمينه كاشت و برداشت موز برخوردار است.

تجارت موز در ایران درحالی طی چند سال اخیر بسیار پررونق بوده که به گفته نمایندگان مجلس و فعالان بازار میوه انحصار واردات موز به کشور در اختیار تعداد بسیار محدودی بوده که این افراد در مواقع مختلف با به هم ریختن بازار سود کلانی را به جیب می‌زنند.

چندی پیش که قیمت موز در بازار میوه به شدت افزایش یافته و حتی دو برابر شد، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس با بیان این‌که سود واردات و گرانفروشی موز به جیب چند نفر می‌رود، خبر داد که واردکنندگان موز که تعداد بسیار محدودی هستند از مدتها پیش اقدام به واردات این میوه با قیمت پایین و با ارز دولتی کرده و پس از نگهداری موزها در انبارها قیمت آن را افزایش داده‌اند.