وزارت ارشاد و سرنوشت نشر چشمه

چکیده :نشر چشمه و چند نشر دیگر، در شورای رسیدگی به تخلفات پرونده دارند و بر همین اساس حکم به تعلیق‌شان داده شده است. ...

بدنبال فضاسازی گروه های مشخص و اتهام ” براندازی نرم” به انتشارات چشمه، معاون امور فرهنگی ارشاد خبر از تعلیق این انتشارات داد.

تابستان سال گذشته، جزوه‌ای به نام «زمزمه‌های رنگی» تهیه و منتشر شد و اخبار آن در سطح وسیعی در روزنامه‌ها، سایت‌ها و دیگر رسانه‌های عمومی  منتشر شد.

در این جزوه از نشر نی، چشمه، ققنوس، عطایی، روشنگران و مطالعات زنان، اختران، و کویر بعنوان عاملان براندازی نرم یاد شده بود.

آهیه‌کنندگان این جزوه با بیرون کشیدن چند جمله یا چند سطر از کتاب‌هایی سعی کرده‌اند ثابت کنند که تعداد زیادی نویسنده، مترجم و هفت ناشر در این سال‌ها در حوزه نشر کشور به کار «براندازی نرم» اشتغال داشته‌اند.

پس از آن بود که کیائیان، مدیر انتشارات چشمه در نوشته ای از وزارت ارشاد پرسید: سوال این است که مسئولان کنونی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر سیاستگذاران فرهنگی دولت دهم چه تضمینی می‌توانند به دیگر ناشران دست‌اندرکار بدهند که هر چند کتاب‌های در دست انتشار خود را جهت بررسی به آن وزارتخانه ارایه می‌دهند و با دریافت مجوزهای لازم نسبت به چاپ و نشر اقدام می‌کنند-کاری که ناشران نامبرده در این جزوه هم کرده‌اند- در آینده این گروه یا گروه دیگری اینچنین القاب و صفاتی را که به اینان داده‌اند به آن ناشران ندهند؟

وی گفته بود که باید منتظر ماند و دید که آیا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با دفاع از این ناشران که در چارچوب قوانین موجود عمل کرده‌اند در حقیقت از خود، عملکرد خود و از سیاست‌های فرهنگی دولت‌های متبوع خود که همچنان جاری و ساری است، دفاع خواهد کرد یا خیر؟

ماه گذشته نیز خبرگزاری فارس خبر داد که  معاونت امور فرهنگی وزارت ارشاد از دو ناشر به علت نشر اکاذیب و انتشار خبر دروغین به مراجع قضایی شکایت ‌کرده است.

اینک، بهمن دری معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با پانا خبر از تعلیق این انتشارات می دهد.

وی گفته است: نشر چشمه و چند نشر مشابه در هیات رسیدگی به تخلفات مستقر در معاونت فرهنگی پرونده دارند. این هیات دو شورای بدوی و ثانویه دارد. مثلا در شورای بدوی با توجه به قانون، سوابق ناشری را بررسی می‌کنند و حکم به تعلیق می‌دهند. و یا مراجع قضایی گاهی به ما نامه می‌دهند که بنابر مشکلات فلان ناشر، هیچ کدام از آثارش نباید منتشر شود و ما بنابر این حکم اقدام می‌کنیم.

وی افزود: این مشکلات گاهی به دلیل شکایت از سوی مولفان است و یا مشکلات قضایی مشابه و لزوما به ما مربوط نمی‌شود. بر اساس این مشکلات و پرونده ناشران، شورا حکم به تعلیق سه، شش ماهه و یا دائم پروانه نشر می‌دهد. ناشران می‌توانند نسبت به این احکام اعتراض کنند تا رای تجدید نظر شود.

معاون امور فرهنگی در پایان تاکید کرد نشر چشمه و چند نشر دیگر نیز در شورای رسیدگی به تخلفات پرونده دارند و بر همین اساس حکم به تعلیقشان داده شده است.

به گفته وی نشر چشمه به این حکم اعتراض کتبی کرده و حکم در حال تجدید نظر است.

سال گذشته در اسفند ماه، وزارت ارشاد اقدام به لغو مجوز ده انتشارات کرد.

نشر چشمه یکی از مؤسسات انتشاراتی ایران است که عمده فعالیتش در زمینه ادبیات است که فعالیت خود را از سال ۱۳۶۴ شروع کرد. مدیر این بنگاه انتشاراتی حسن کیائیان است که در چند دوره رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران نیز بوده‌است.

انتشارات چشمه یک سال قبل از شروع کار نشر، کتابفروشی خود را در خیابان کریم‌خان تهران افتتاح کرد که اکنون یکی از کتابفروشی‌های پر رفت‌وآمد در شهر تهران به شمار می‌رود.

انتشارات چشمه از زمان تأسیس در حوزه‌های مختلف هنر و ادبیات مانند داستان، شعر، نمایشنامه، فیلمنامه، سینما و تحقیقات ادبی فعالیت کرده‌است.

محمدرضا شفیعی کدکنی، فریدون مشیری، هوشنگ ابتهاج، محمود دولت‌آبادی، علی‌اشرف درویشیان، مهرداد بهار، ایرج افشار، احمدرضا احمدی و حمید رضا صدر از جمله شاعران و نویسندگان ایرانی هستند که با این مؤسسه انتشاراتی همکاری کرده‌اند.

سال پیش مدیر نشر چشمه در واکنش به تعطیلی کتابفروشی های خیابان کریمخان نوشته بود:   کار کتاب بار شیشه‌ی مردی‌ست که از دروازه‌ی شهر می‌گذشت. گزمه‌ای چوبی بر آن نواخته می‌گوید: «بارت چیست؟» مرد می‌گوید: «یکی دیگر بزنی، هیچ.»