نگرانی سیمین بهبهانی از شعرهای منتشر نشده اش
چکیده :سيمين بهبهاني در سن 84 سالگي، باوجود كسالتها و بيماريها؛ همچنان به سرايش شعر مبادرت دارد. اميدوار است كه در آينده با منصفانه شدن نگاه مسوولان، شعرهاي منتشر نشدهاش به چاپ برسد....
سيمين بهبهاني، گزينهي شعر قبلياش را كه حدودا 8 سال پيش توسط نشر مرواريد چاپ شده بود، با شعرهايي تازه تكميل و به تازگي منتشر كرده است.
وي در گفتگو با ايلنا؛ ضمن اعلام اين خبر افزود: از آنجايي كه سالها از انتشار آخرين گزينه اشعارم ميگذشت، نشر مرواريد تصميم گرفت با افزودن شعرهاي تازهي من به اين مجموعه، گزينهي ديگري را منتشر كند كه باوجود اعمال حذفيات متعدد ازسوي ادارهي كتاب، اين امر محقق شد.
بهبهاني درمورد شعرهايي كه به گزينهي پيشيناش اضافه شدهاست، گفت: اين شعرها، سرايشهاي من را از سال 80 به بعد را شامل ميشوند و شعرهايي از يكيدو سال اخير نيز در ميان آنها وجود دارد. در مجموع بايد بگويم، حجم اين گزينه شعر، نسبت به گزينهي قبلي تقريبا دو برابر شده است كه از اين بابت از زحمات نشر مرواريد سپاسگزارم.
اين شاعر پيشكسوت درمورد سبك و سياق منحصر به فرد غزلهايش خاطرنشان كرد: من كارم را در ابتدا با 2 بيتيهاي نيمايي آغاز كردم كه بخش عمدهاي از سرودههايم در اين قالب، در كتاب اولم يعني «جاي پا» در سال 1335 منتشر شد. اما بعد از آن به سرايش غزل رويآوردم و برخي از شاعران كلاسيك همچون معين كرمانشاهي به من گفتند كه در سرايش غزل موفقترم.
وي ادامه داد: در ادامه از آنجايي كه احساس ميكردم بنمايههاي اجتماعي، به جز مواردي محدود در دوران مشروطه، نمود و ظهوري در قالب غزل نداشتهاست، تصميم گرفتم سرايش غزل را با رويكرد اجتماعي دنبال كنم و از آن به بعد، همواره سر و كارم با اجتماع بوده است.
اين غزلسرا اظهار داشت: شعر من، در دورههاي مختلف از نگاه به وضع زمانه و وضعيت مردم و احساس خودم نسبت به جامعه غافل نبوده. آنچنانكه اگر كسي بخواهد تاريخ معاصر كشورش را در دريچهي نگاه و احساس يك شاعر دنبال كند، ميتواند كليات شعرهاي من را بخواند. حسناش هم اين است كه در سرودههايم، اگرچه به حوادث و رويدادهاي تاريخي اشاره شده اما حالت شاعرانه و اقتضاي زبان و زمان در آثار حفظ شده است.
بهبهاني ضمن بيان اين مطلب كه شعرهاي منتشر نشدهاش، به مراتب بيشتر از شعرهاييست كه از او منتشر شده، گفت: شعرهاي زيادي دارم كه در قالب كتاب؛ در ابران منتشر نشدهاند. البته برخي از آنها در شعرخوانيهايي كه در خارج از كشور داشتهام مورد خوانش قرار گرفتهاند، برخي ديگر هم در سايتهاي مختلف درج شده. 3 جلد كتاب نيز از من توسط ناشران خارجي به چاپ رسيده است. يك مجموعه از شعرهايم هم با كوشش فرزانه ميلاني و آقاي كاوه چاپ شده. در آلمان و سوئد نيز ازسوي انتشارات ديگري ترجمهي شعرهايم منتشر شدهاند.
وي كه با توجه به شرايط سنياش، نسبت به وضعيت شعرهاي منتشر نشدهاش، عميقا احساس نگراني ميكند، اضافه كرد: نميدانم بعد از من، چه بر سر شعرهاي منتشر نشدهام ميآيد. اميدوارم در آينده شرايطي فراهم شود كه مسوولان امر با نگاهي منصفانهتر به شعرهاي من نگاه كنند و امكان انتشار آنها براي علاقهمندان به شعر، ميسر شود.
بهبهاني ادامه داد: حقايق را همهي اعضاي اجتماع به چشم ديدهاند و ميدانند. حال اگر شاعري به اوضاع مملكتش تجسم شاعرانه ببخشد، نبايد كسي را نگران كند زيرا به نظر من؛ اتفاقا بهتر آن است كه اين حقايق توسط شاعري بيغرض و وطندوست كه وضعيت جامعه و مردم برايش مهم است، نقل شوند. چنين شاعراني در كشور ما كم نيستند.
اين شاعر 84 ساله، در ادامهي سخنانش به وضعيت غزل در ايام اخير اشاره كرد و گفت: آن وقتي كه من سرايش غرل را آغاز كردم، بسياري از شاعران ازجملهزندهياد نادر نارپور، ميگفتند كه دوران غزل به سر آمده و غزل نخواهد توانست بار ديگر مطرح شده، پيشرفت كرده و بر جامعه تاثير بگذارد. جالبآنكه خود نادرپور چندين غرل زيبا سروده است. من با اين نظرات مخالف بودم و اعتقادم اين بود كه ميشود در قالب غزل، حرفهاي تازهاي زد.
بهبهاني اضافه كرد: در مقابل نظرات مخالف، مقاومت كردم و خوشبختانه؛ نه تنها در اين مسير موفق شدم، بلكه شاعران ديگري نيز؛ وقتي كه موفقيت من برايشان محرز شد، به سرايش غزل رويآوردند. من در اين مسير، از سال 48 تصميم گرفتم كه اوزان تازهاي را در سرايشهايم تجربه كنم زيرا اوزان تازه به من اجازه ميدادند كه موضوعات تازهاي را در شعرهايم دنبال كنم. البته پذيرش اين اوزان در ابتدا براي مخاطبان سخت بود اما رفته رفته آنها را پذيرفتند و از آنها استقبال كردند.
وي گفت: اين مسير را ادامه دادم و به سبك خاص خودم در سرايش غزل رسيدم. آنچنانكه غزل خود را با تمام گونههاي نوآييني كه در طول اينسالها اتفاق افتاده، متفاوت ميبينم و معتقدم اگر نام و امضاي من در زير شعرهايم نباشد، مخاطب متوجه ميشود كه شعر؛ به سيمين تعلق دارد، نه به شاعري ديگر.
اين شاعر، درمورد وضعيت شعر در دههها و دورههاي آتي اظهار داشت: نميشود براي آينده قضاوت كرد. من تنها از مسيري كه خود طي كردهام، راضي هستم و براي شاعران نوآيين ديگر نيز آرزوي موفقيت ميكنم. ولي به هر تقدير، دورههاي مختلف؛ مختصات مختلفي را به همراه دارند و معمولا در هر دورهاي برخي از شاعران چهره ميشوند و بسياري ديگر نيز در سطوح مختلف به سرايش ادامه خواهند داد.
