آیتالله بیات زنجانی در مورد محیطبان دنا؛ به تبع قرآن توصیه به عفو و بخشش میکنیم
چکیده :اگر فرد قصد کشتن نداشته باشد و عمداً کاری انجام دهد که به طور معمول کشنده نیست ولی به طور اتفاقی منجرّ به کشته شده طرف گردد، این نوع کار را شبه عمد و فاعل آن را قاتل شبه عمد می نامند؛ با این وجود توصیۀ اسلام در صورت بروز قتل عمد قصاص نیست کمااینکه قرآن کریم هم توصیه به قصاص نفرموده بلکه عفو و اغماض را بهتر و اخلاقی تر می داند و ما هم به تبع قرآن توصیه به عفو و بخشش می کنیم."...
آیت الله بیات زنجانی در پاسخ به استفتایی درباره حکم محیط بانی که بنا بر وظیفه شغلی مسلح بوده و در حین انجام ماموریت به سهو، باعث قتل انسانی شود، به تبع قرآن توصیه به عفو و بخشش کرده و افزودند: قرآن کریم هم توصیه به قصاص نفرموده بلکه عفو و اغماض را بهتر و اخلاقی تر می داند.
به گزارش کلمه، متن این استفتا و پاسخ آیت الله بیات زنجانی به شرح زیر است:
سوال: اگر محیط بانی که بنا بر وظیفه شغلی مسلح بوده و مامور حفاظت از منابع طبیعی کشور است در حین انجام ماموریت به سهو، باعث قتل انسانی شود، حکمش چیست؟
پاسخ: “اگرچه استفاده سائل محترم از عبارت “سهو” مساله را مبهم می سازد، در عین حال با ذکر فروض و شقوق موضوع به پاسخ سؤال می پردازیم: در صورتی که فرد با قصد کشتن فرد دیگر، اقدامی کرده و مثلاً از روی علم و عمد به سمت فرد دیگر به طوری شلیک کند که به طور معمول کشنده است، این عمل از مصادیق قتل عمد بوده و حکم آن در فقه مذکور است؛ اما اگر فرد قصد کشتن نداشته باشد و عمداً کاری انجام دهد که به طور معمول کشنده نیست ولی به طور اتفاقی منجرّ به کشته شده طرف گردد، این نوع کار را شبه عمد و فاعل آن را قاتل شبه عمد می نامند؛ با این وجود توصیۀ اسلام در صورت بروز قتل عمد قصاص نیست کمااینکه قرآن کریم هم توصیه به قصاص نفرموده بلکه عفو و اغماض را بهتر و اخلاقی تر می داند و ما هم به تبع قرآن توصیه به عفو و بخشش می کنیم.”
اسد تقی زاده، محیط بان اداره کل محیط زیست استان کهگیلویه و بویر احمد متهم است که در سال ۱۳۸۶ هنگام محافظت از حیات وحش منطقه حفاظت شده دنا مرتکب قتل شده است. او از ۴ سال پیش تاکنون در زندان به سر میبرد. خانواده تقی زاده و اداره کل محیط زیست، قتل را غیرعمدی می دانند.
سیدمحمد موسویپور، دادستان عمومی و انقلاب یاسوج با اعلام اینکه حکم قصاص محیط بان دنا به تایید دیوان عالی کشور رسیده و آماده اجرا است. علت تاخیر در اجرای حکم (اعدام با طناب دار) را ادامه تلاشهای سازمان محیط زیست و افراد نیکوکار برای گرفتن رضایت اولیای دم مقتول خوانده است.
صدور حکم اعدام برای محیط بان دنا تلاش های بسیاری را برای دریافت رضایت از سوی اولیای دم به همراه داشته است.
فعالان محیط زیست، مقامات سازمان محیط زیست، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و دیگر فعالان حوزه های مختلف طی درخواست های جداگانه خواستار بخشش و عفو محیط بان دنا شده اند.
چندی پیش نیز معصومه ابتکار، احمد مسجدجامعی، اسماعیل کهرم، فاطمه چهلامیرانی (همسر شهید باکری) و ژیلا بدیهیان (همسر شهید همت) نیز چندی پیش طی نامهای خطاب به اسماعیل رضایی، پدر مرحوم مجتبی رضایی که در سال ۸۷ توسط یک محیطبان در منطقه دنا کشته شد، از او درخواست کردهاند این محیطبان را عفو کند.
علی سمیعی سرپرست دفتر حقوقی سازمان حفاظت محیط زیست نیز خبر داده بود” تلاش ها برای گرفتن رضایت از خانواده مقتول همچنان ادامه دارد و این امید وجود دارد که خانواده مقتول که اجحاف بزرگی در حق شان روا شده محیط بان سازمان محیط زیست را که هیچ تعمدی در ارتکاب قتل نداشته موردعفو قرار دهند.وی ادامه داده که در ۱۰ سال اخیر این بیستمین موردی است که دو طرف در درگیری کشته شده اند.”
اسماعیل کهرم پدر علم محیط زیست ایران در توضیح این حادثه گفته است:اسد تقي زاده در شرايطي در زندان است و به انتظار اجراي حکم، که در حال انجام وظيفه بوده و در جايي به متهم شليک کرده است که گمان ميکرده افرادي که در منطقه ديده، متخلف بوده اند و در اين ميان يک جوان برناي ايراني به قتل رسيده که اساسا شکارچي هم نبوده است.
کهرم در عين حال تاکيد کرده “پدر مرحوم هيچ گاه خون در برابر خون نميخواهد .پدر مقتول مردي فرهنگي و فرهيخته است و 30 و اندي سال در خدمت تربيت کودکان بوده، در جنگ حضور داشته است و هيچ گاه صحبتي از خون در برابر خون نکرده است، چيزي که او خواسته اين است که فرزندش را از انگ شکارچي و متخلف بودن تطهير کند.”
کهرم در توضيح شرايطي که به پيچيده شدن موضوع «اسد تقي زاده» و اصرار ولي دم بر اجراي حکم اعدام شده افزوده “متاسفانه برخي از مطبوعات با هدف اين که به اسد تقي زاده کمک کنند، جوان ديگر را يک جوان خاطي شرور معرفي کرده اند، بنابراين طبيعي است که پدر اين جوان براي پاک کردن نام پسرش تلاش کرده است. او ميگويد که طبق مندرجات پرونده پسرش شرور نبوده، مسلح و شکارچي هم نبوده است، بلکه دوربين به گردن داشته است.”
او اشاره داشته پیش از این نیز در دوره ریاست خانم ابتکار در سازمان محیط زیست هنگامی که یک محیط بان با یکی از افسران متخلف نیروی هوایی درگیر شده بود تا مرحله استیذان حکم قصاص او پیش رفت و در آن مرحله بود که توانستند رضایت خانواده مقتول را گرفته و آن محیط بان را از قصاص نجات دهند.
طبق گزارش ها، حدود سه هزار محیط بان در ایران مشغول به کار هستند که طبق اعلام کارشناسان ، در مقایسه با ۱۳ میلیون هکتار مناطق حافظت شده این کشور، شمار محیط بانان، بسیار کمتر از استاندارهای جهانی است. علاوه بر کمبود شمار محیط بانان، نداشتن وسایل و تجهیزات کافی و مهتمر از آن، حمایت های قانونی لازم، از دیگر مشکلات کار محیط بانان در کشور است.
