فتوای آیتالله مکارم شیرازی: محیط بانی که برای دفاع از خود مرتکب قتل شود، جرمی مرتکب نشده است
چکیده :آیت الله مکارم شیرازی در پاسخ به استفتایی درباره دفاع محیط بان از خود در برابر متخلفین مسلح که منجر به قتل شود، پاسخ داده اند چنین فردی که به قصد دفاع از خود مرتکب قتل شده باشد، جرم و گناهی مرتکب نشده است....
در حالی به گفته مقامات قضایی، حکم اعدام اسد تقی زاده، محیط بان وابسته به سازمان حفاظت از محیط زیست، قرار است طی دو هفته آینده اجرا شود، یک مرجع تقلید فتوا داد که این حکم از نظر شرعی مخدوش است.
به گزارش خبرنگار کلمه، آیت الله مکارم شیرازی در پاسخ به استفتایی درباره دفاع محیط بان از خود در برابر متخلفین مسلح که منجر به قتل شود، پاسخ داده اند چنین فردی که به قصد دفاع از خود مرتکب قتل شده باشد، جرم و گناهی مرتکب نشده است.
متن این استفتا و پاسخ آیت الله مکارم شیرازی مرجع تقلید مقیم قم به شرح زیر است:
سوال: اگر شخصی در حین دفاع از سرمایه های ملی و طبیعی کشور که شغل و حرفه او است، در درگیری با متخلفینی که مسلح بوده و به روی او اتش گشوده اند، در دفاع از جان خود، مرتکب قتل شود، حکم آن فرد چیست؟”
پاسخ آیت الله مکارم شیرازی: در فرض سوال که به قصد دفاع از خود چنین کرده مرتکب جرم و گناهی نشده است.
اسد تقی زاده، محیط بان اداره کل محیط زیست استان کهگیلویه و بویر احمد متهم است که در سال ۱۳۸۶ هنگام محافظت از حیات وحش منطقه حفاظت شده دنا با ۵ شکارچی مسلح درگیر شده و در زد و خورد پیش آمده یکی از شکارچیان کشته شده است. او از 4 سال پيش تاكنون در زندان به سر ميبرد. خانواده تقی زاده و اداره کل محیط زیست، قتل فرد شکارچی را غیرعمدی می دانند.
سيدمحمد موسويپور ،دادستان عمومی و انقلاب یاسوج گفته است : حکم قصاص محیط بان دنا به تایید دیوان عالی کشور رسیده و آماده اجرا است. محمد موسویپور گفته علت تاخیر در اجرای حکم (اعدام با طناب دار)، ادامه تلاشهای سازمان محیط زیست و افراد نیکوکار برای گرفتن رضایت اولیای دم مقتول است.
ایسنا به نقل از وی نوشت: اين پرونده در دادگاه كيفري استان كهگيلويه و بويراحمد رسيدگي اوليه شد و اين دادگاه براي «اسد تقيزاده» متهم پرونده حكم قصاص و اعدام با طناب دار را صادر كرد. وي افزود: اين حكم در ديوان عالي كشور نقض شد و اين مرجع قضايي پرونده را به شعبه هم عرض ارجاع كرد، اما به دليل اينكه دادگاه هم عرض در اين استان وجود نداشت پرونده به نزديكترين شعبه يعني دادگاه كيفري استان فارس ارجاع داده شد.
گزارش ها بیانگر وقوع تیراندازی در هنگام ماموریت کاری این محیط بان است و او بر اساس مجوزهایی که در اختیار داشته با شکارچیان یک کل وحشی درگیر شده است.به نوشته سایت خبرآنلاین، علاوه بر تقی زاده، یک محیط بان دیگر هم در رابطه با یک پرونده مشابه در انتظار اجرای حکم اعدام است.این سایت اضافه می کند در سی سال گذشته بیشتر از یکصد محیط بان حین انجام وظیفه کشته شده اند.
صدور حکم اعدام برای تقی زاده، اعتراضهای زیادی در شهرهای مختلف ایران به دنبال داشته است.
در این میان، برخی از نمایندگان مجلس از تلاش برای توقف اجرای حکم خبر داده اند. محمد رضا تابش، ریيس فراکسيون محيط زيست مجلس در واکنش به تائيد حکم اعدام محيط بان منطقه حفاظت شده دنا گفته است: اين موضوع را در مجلس پيگيري خواهيم کرد. بايد بررسي کنيم که براي پشتيباني از اين محيط بان قانوني در نظر گرفته شده يا نه. او گفته مجريان قانون بدون شک پشتوانه هاي قانوني دارند. مثل ماموران نيروي انتظامي يا سپاه که در حين اجراي قانون پشتوانه هاي قانوني دارند. اما بايد بررسي کنيم که آيا براي محيط بانان هم اين پشوانه هاي قانوني در نظر گرفته شده است يا نه.
رييس فراکسيون اصلاح طلبان مجلس با تاکید بر رعایت ملاحظات افزوده بايد به نحوي باشد تا خدشه و خللي در کار ماموراني که در اين مناطق سخت در حال انجام وظيفه هستند و از ميراث طبيعي کشور پاسداري مي کنند، به وجود نيايد. به گونه اي نشود که دست کسي در عرصه طبيعت و حفظ ميراث طبيعي به کار نرود و ماموران ديگر انگيزه لازم را براي دفاع و پاسداشت طبيعت نداشته باشند. بي توجهي به اين موضوع مي تواند تخريب وسيع محيط زيست را به دنبال داشته باشد.
از سوي ديگر علي سميعي سرپرست دفتر حقوقي سازمان حفاظت محيط زيست هم به خبرآنلاين گفته است: تلاش ها براي گرفتن رضايت از خانواده مقتول همچنان ادامه دارد و اين اميد وجود دارد که خانواده مقتول که اجحاف بزرگي در حق شان روا شده محيط بان سازمان محيط زيست را که هيچ تعمدي در ارتکاب قتل نداشته موردعفو قرار دهند.وي ادامه داده که در 10 سال اخير اين بيستمين موردي است که دو طرف در درگيري کشته شده اند.
اسماعیل کهرم پدر علم محيط زيست ايران هم معتقد است اگر اسعد اعدام شود ديگر محيط بانان هيچ انگيزه اي براي حمايت و حفاظت طبيعت و حيات وحش ايران ندارند و حتي يک تکه از طبيعت مملکت باقي نميماند.
به گفته او، جاي تعجب است که در مملکت ما براي محيط باني که به خاطر وظيفه شناسي حکم اعدام تعيين شود در حالي که در ديگر کشورها به خاطر اين وظيفه شناسي ممکن است به او مدال افتخار بدهند.
کهرم افزوده اگر اين محيط بان 27 ساله وظيفه شناس اعدام شود 2 هزار و 700 محيط بان ديگر چه درسي خواهند گرفت آيا غير از اين است که ديگر اجازه برخورد با هيچ شکارچي متخلفي را به خود نميدهند؟ وي افزود: پيش از اين نيز در دوره رياست خانم ابتکار در سازمان محيط زيست هنگامي که يک محيط بان با يکي از افسران متخلف نيروي هوايي درگير شده بود تا مرحله استيذان حکم قصاص او پيش رفت و در آن مرحله بود که توانستند رضايت خانواده مقتول را گرفته و آن محيط بان را از قصاص نجات دهند.
گفته می شود در ایران حدود سه هزار محیط بان مشغول به کار هستند که طبق اعلام کارشناسان ، در مقایسه با 13 میلیون هکتار مناطق حافظت شده این کشور، شمار محیط بانان، بسیار کمتر از استاندارهای جهانی است. علاوه بر کمبود شمار محیط بانان، نداشتن وسایل و تجهیزات کافی و مهتمر از آن، حمایت های قانونی لازم، از دیگر مشکلات کار محیط بانان در ایران است.
