مهرداد وثوقی، مترجم: براي ارشاد مهم نيست چه به سر مترجم و مولف ميآيد
چکیده :وثوقي معتقد است ادارهي كتاب كار بررسيها را با خونسردي و بدون توجه به وضعيت حرفهاي مولفان و مترجمان انجام ميدهد. ميگويد: مترجم حرفهاي خطوط قرمز را ميشناسد اما با اينوجود ايرادهاي افراطي كار را به تعويق مياندازد....
مهرداد وثوقي كه كار ترجمه را به صورت حرفهاي دنبال ميكند، مدتيست كه روند انتشار آثارش در ادارهي كتاب معوق مانده؛ آنچنانكه موقعيت حرفهاياش را به مخاطره انداخته است.
وثوقي در گفتگو با خبنگار ايلنا، پيرامون سرنوشت نامشخص كتابهايش در ارشاد، گفت: هنوز هيچ خبري از كتابهايم ندارم و تنها جوابي كه از مسوولان اداره‘ كتاب ميشنوم، اين است كه؛ «كتابها در دست بررسي هستند.»
وي با اشاره به كتاب «گذرنامه» نوشتهي هرتامولر كه توسط او ترجمه و مدتها پيش به ارشاد سپرده شده، ادامه داد: من نميدانم مگر يك كتاب 100 صفحه، به چقدر زمان براي خواندن و بررسي شدن نياز دارد؟ مگر آنكه قصد كرده باشند اين كتاب را بارها و بارها بخوانند تا به نتيجهاي واحد و مشخص برسند.
اين مترجم ضمن بيان اين مطلب كه ادارهي كتاب هيچ تعهد و مسووليتي در قبال موقعيت حرفهاي مولفان و مترجمان احساس نميكند، گفت: من نميدانم كه بررسهاي ادارهي كتاب، چه تصوري از مولفان و مترجمانم كتاب دارند. احتمالا فكر ميكنند كه اهالي قلم هيچ نيازي به انتشار اين كتابها ندارند و بر اين اساس آنها حق دارند هر وقت كه بخواهند به نويسندگان و مترجم جواب بدهند.
وثوقي كه درحال حاضر 4 كتاب معوق مانده در وزارت ارشاد دارد، ادامه داد: «مرواريد عشق» و «تلاش مذبوحانه» نام کتابهاييست که گزيدهاي از داستانهاي کوتاه نويسندگان مطرح و تراز اول دنيا که برخي از آنها برندهي جايزهي نوبل نيز بودهاند، را شامل ميشود. اين دو كتاب همانطور كه قبلا درموردشان صحبت كردم؛ بار اول با اصلاحيههايي مواجه شد كه البته آنها را اعمال كرده و دوباره به ارشاد ارجاع دادم اما با اين وجود هنوز هيچ خبري از سرنوشتشان به من ندادهاند.
وي در مورد اين اصلاحيهها توضيح داد: مجموعا 4 داستان از اين دو مجموعه مورد ايراد بررسان ادارهي كتاب قرار گرفته بود، كه در مورد يكي از آنها به ناچار كل داستان را حذف كردم. اين داستان در مورد جواني بود كه بر اثر عاشقي، كارش به خودكشي رسيده بود. حال اينكه چرا چنين مضموني مورد ايراد بررسان است؛ من نميدانم!
وثوقي در مورد اين دو مجموعه داستان كوتاه اظهار داشت: «مرواريد عشق» و «تلاش مذبوحانه» گزيدهاي از داستانهاي کوتاه نويسندگان مطرح و تراز اول دنيا که برخي از آنها برندهي جايزهي نوبل نيز بودهاند، را شامل ميشود. اين داستانهاي کوتاه، از ميان سه دسته نويسنده مشهور انتخاب شدهاند؛ نخست نويسندههايي که به نگارش داستان کوتاه مشهور هستند، مثل ادوارد آلمپو. دوم نويسندگاني که به داستانهاي بلند مشهورند اما داستانهاي کوتاه خوبي نيز دارند، مثل تولستوي و در آخر نويسندگاني که هم در داستان کوتاه و هم در داستان بلند نام و آوازهاي دارند مانند ارنست همينگوي.
اين مترجم با اشاره به حساسيتهاي بالا و عموما افراط شده در حوزهي مميزي كتاب، گفت: مترجمي كه دارد كار حرفهاي ميكند، قطعا خط قرمزها را ميشناسد و ميداند كه چه كتابي ظرفيت ترجمه و انتشار در ايران را دارد. اما با اينوجود مميزان به مواردي ايراد ميگيرند كه حتي به خطوط قرمز نزديك هم نيستند.
وي افزود: همهچيز هم در اين حد خلاصه نميشود. فكرش را بكنيد؛ يك مترجم 8 يا 9 ماه وقت ميگذارد كه يك كتاب 500 صفحهاي را ترجمه كند، پس از انتخاب ناشر؛ كتاب مورد نظر 11-12 ماه هم در ارشاد خاك ميخورد و بعد از آن تازه به او ميگويند كه كتابت قابل چاپ نيست. اين نشان ميدهد كه ادارهي كتاب هيچ مسووليتي در قبال مترجمان و مولفان از خود نشان نميدهد.
وثوقي با اشاره به مطالبي كه در اخبار و برنامههاي تلويزيوني به راحتي مطرح ميشوند، گفت: يكي از آرزوهاي من و امثال من اين است كه بتوانم جملههايي كه آزادانه در برنامههاي تلويزيوني، اخبار و سريالها زده ميشوند، در كتابهايم بياورم. موضوع اين است كه برنامهسازان صدا و سيما در فضايي آزاد، حق دارند همه چيز را عنوان كنند اما نميدانم كه چرا بحث كتاب در كشور ما اينقدر حساسيت برانگيز و ويژه است.
وي در مورد احتمال انتخاب و آغاز ترجمههاي بعدياش گفت: من مترجم هستم و طبيعتا بايد ترجمه كنم. اما با وضعيتي كه براي من و امثال من پيش آمده، اينروزها هيچ دست و دلم به كار نميرود. اما چاره چيست! نميشود كه كار نكرد.
