ماه میهمانی خدا / فرصتی برای نومیدن نشدن
چکیده :امام سجاد(ع) ضمن مناجاتي با پروردگار خود، مي فرمايد: اي پروردگار من، تو خود براي بندگانت دري گشودي به سوي عفو و بخشش خود و آن را توبه نام نهادي و فرمودي بازگرديد به سوي خدا. بازگشتي بدون برگشت. پس چه عذري دارد آنكه غفلت ورزد و پس از آنكه اين درب گشاده است از ورود آن خودداري كند....
اسماعیل علوی
گناه كه از آن با عناوين «اثم»، «جرم» و «معصيت» هم ياد مي شود، هرگونه عملي است كه فرد با انجام آن از حدود الهي تجاوز كند، خواه كوچك باشد، خواه بزرگ باشد.
علماي علم اخلاق گناهان را به سه دسته تقسيم مي كنند. «لمم» يا گناهان بسيار كوچك، گناهان صغيره يا گناهان كوچك و گناهان كبيره يا گناهان بزرگ.
«لمم» يا گناهان بسياركوچك خطاها و سهوهايي اند كه در زندگي روزمره گاهي پيش مي آيند اما به دليل كوچكي تأثير چنداني بر شخصيت معنوي انسان ندارند، اما اگر بر همان گناهان بسيار كوچك هم اصرارشود و نسبت به تكرار آنها بي تفاوتي وجود داشته باشد. همين گناهان بسيار كوچك مدخلي خواهند بود براي گناهان بزرگتر.
گناهان صغيره نيز گناهاني هستند كه ممكن است ناخودآگاه از انسان سر بزند و با قصد شيطنت و معصيت نباشند.
اين دسته از گناهان نيز اگر مورد غفلت قرارگيرند در صورت تكرار مي توانند انسان را به وادي نكبت بار گناهان كبيره بكشانند و فرصت جبران را از انسان بگيرند.
اما گناهان كبيره آن دسته از گناهاني هستند كه هريك مي تواند انسان را از مسير سعادت دنيا و آخرت و آرامش و آسايش ولو براي لحظه اي محروم سازند.
شيطان بندگان خدا را قدم به قدم و مرحله به مرحله به وادي نابودي و هلاكت مي كشاند. بنابراين مي توان گفت هيچ گناهي درصورت اصرار برآن و تكرار كوچك نيست و همچون قطرات باران مي تواند تبديل به سيل خانمان براندازي شود.
دانشمندان اسلامي گناهان كبيره را تا چهل مورد شمارش كرده اند كه سرسلسله گناهان كه وعده عذاب شديد هم براي آن داده شده است شرك است. شرك به معني شريك قائل شدن براي خداوند متعال است، چه در اعتقاد و چه در عمل، و مشرك در رزاقيت، خالقيت و… براي خداوند شريك قرار مي دهد. در قرآن كريم به صراحت آمده است: هركه به خدا شرك ورزد خداوند بهشت را بر او حرام گرداند (مائده۷۲).
اما پس از شرك، بزرگترين گناه مأيوس بودن از رحمت الهي است.
خداي سبحان در كتاب آسماني قرآن مي فرمايد: از رحمت الهي نوميد نگردد مگر قوم كافر (يوسف۸۷). اين سروش غيبي ضمن عتاب شديد و مساوي دانستن نوميدي از رحمت خدا با كفر كه عتابي تند و شديد است، نسيم رحمت را از سمت درگاه ربوبي به سوي بندگان گناهكارش مي وزاند و در دل مأيوسان و نااميدان چراغي از اميد روشن مي سازد.
در حديثي قدسي ازجانب خداي رحمان و رحيم آمده است كه: اگر كسي يك وجب به سمت من بيايد من يك ذراع به سوي او خواهم رفت.
و در سوره فرقان آيه ۷۰ خداوند وعده داده است كه كساني كه از روي اميدواري گناهان را ترك كرده و به سوي خداوند بازمي گردند: «خداوند گناهان آنان را به اعمال نيك تبديل مي نمايد»
و درجاي ديگري بدون هيچ قيد و شرطي فرموده است: «بخوانيد مرا تا اجابت كنم شما را.»
با وجود اين نشانه هاي روشن چرا بايستي از كرم و رحمت واسعه الهي نوميد بود و عرض حاجت به درگاه ربوبيش نبرد تا صحيفه دل در باران رحمتش شست و شو شود و سياهي ها و كدورت هاي گناه از صفحه دل زدوده شوند و يكبارديگر آئينه درون جلا يابد و نور معنويت را بازتاباند. راه بازگشت براي هربنده خاطي و عاصي باز است و براي بازگشت ساعت و شرايط خاصي وجود ندارد.
امام سجاد(ع) ضمن مناجاتي با پروردگار خود به ما اينگونه تعليم مي دهد و مي فرمايد: پروردگارا اگر پشيماني از گناه توبه است، به عزتت تو را سوگند مي دهم كه پشيمانم. اي پروردگار من، تو خود براي بندگانت دري گشودي به سوي عفو و بخشش خود و آن را توبه نام نهادي و فرمودي بازگرديد به سوي خدا. بازگشتي بدون برگشت. پس چه عذري دارد آنكه غفلت ورزد و پس از آنكه اين درب گشاده است از ورود آن خودداري كند.
