زمستان روابط ایران و روسیه

چکیده :تحولات روابط دو کشور در سال 1389 نشان می دهد تحلیل های سفید و سیاه از این روابط با واقعیت سیاست های منطقه ای و بین المللی سازگار نیست. غرب گرایی و غرب ستیزی افراطی در روسیه، اینک جای خود را به واقع گرایی داده است. پیامد این دگرگونی پیگیری همکاری و رقابت برای تامین منافع مشخص این کشور در برابر امریکا و اروپا و دیگر کشورهای جهان بوده است....

الهه کولایی *

يکى از آکادميسين‌هاى روسیه وضعیت کنونی روابط ایران و روسیه را با عنوان «زمستان» توصیف کرده است. روابط روسيه به عنوان ميراث‌دار شوروى و ايران به عنوان قدرتى منطقه‌اى در غرب آسیا، از نظر معادلات منطقه ای و جهانی بسیار اهمیت دارد. بی تردید هر دو کشور در پی تامین منافع خود هستند و هر دو به نقش و نفوذ یکدیگر توجه دارند. این واقعیت که روابط ايران با روسيه بسيار جنبه امنيتى پيدا کرده، بیانگر نبود توجه لازم به ظرفیت های گوناگون برای توسعه روابط دو کشور در پرتو یک نگرش واقع گرایانه است. آنچه که در ایران بیشتر مورد توجه بوده ترسیم روسیه یا به عنوان یک کشور غیر قابل اعتماد و یا یک شریک استراتژیک بوده است. تحولات روابط دو کشور در سال 1389 نشان می دهد تحلیل های سفید و سیاه از این روابط با واقعیت سیاست های منطقه ای و بین المللی سازگار نیست. برای ایران و روسیه پیگیری منافع ویژه خود، مانند همه کشورهای جهان، سیاست ها و رفتارهای آنان را شکل داده است. در این زمینه شرایط جهانی، منطقه ای و داخلی هریک باید مورد بررسی قرار گیرد. با پایان دوره کمونیستی در تاریخ روسیه، ایدئولوژی در سیاست خارجی این کشور جایش را به پیگیری منافع ملی داده است؛ که این موضوع در سند امنیت ملی و اسناد سیاست خارجی آن مورد اشاره قرار گرفته است. هم ولادیمیر پوتین و هم دمیتری مدودیف بر این موضوع تاکید کرده اند.

با مروری بر تحولات سیاست خارج روسیه، به خوبی روشن می شود که غرب گرایی و غرب ستیزی افراطی اینک جای خود را به واقع گرایی داده است. پیامد این دگرگونی پیگیری همکاری و رقابت برای تامین منافع مشخص این کشور در برابر امریکا و اروپا و دیگر کشورهای جهان بوده است. با در نظر گرفتن ملاحظات روسیه در خاورمیانه، نقش و جایگاه ایران در سیاست خارجی این کشور مشخص می شود. با در نظر گرفتن اولویت های سیاست خارجی روسیه و توجه به نیازهای اساسی آن، مانند سرمایه و تکنولوژی های پیشرفته، آشکار است که ایران برای این کشور از چه اهمیتی برخودار است. در همان حال که توانایی ها و امکانات ایران در مسیر تامین نیازهای گوناگون روسیه در آسیای مرکزی و قفقاز، در جای خود این روابط را از حساسیت ویژه ای برخوردار کرده است.

با توجه به شرایطی که در 31 سال گذشته بر روابط ایران و امریکا حاکم بوده است، روابط ایران و روسیه در پرتو دگرگونی در سیاست و روابط خارجی روسیه از اهمیت بیشتری برخوردار شده است. تلاش رهبران روسیه برای “از نو شروع کردن” روابط با امریکا بر این موضوع آثاری مشهود داشته است. “شروع دوباره” روابط روسیه با امریکا در پاسخ به دعوت هیلاری کلینتون، بر ابعاد گوناگون سیاست خارجی روسیه تاثیر داشته است. هردو کشور کوشیده اند با تاکید بر منافع ویژه خود، حوزه های رقابت را تحت مدیریت قرار دهند. اعلام تعليق استقرار سپر موشکى امريکا در اروپاى شرقى، روسیه را به بررسى جدى‌تر موضوع نو‌سازى روابط با امریکا واداشت. روسیه که همواره نگرانى‌هاى عميق خود را نسبت به پیامدهای امنيتى و ژئوپوليتيکى آن بر امنيت و منافع خود ابراز کرده و بارها از آن انتقاد کرده، با تحولى مهم در اين زمینه مواجه شد. هر‌چند مقام های امريکايى ارتباط مستقيم تعليق استقرار سپر موشکى امريکا در اروپاى شرقى را با موضوع نوسازى روابط با روسيه رد کرده‌اند، اما استقبال مقام های روسیه از اين تصميم، نشان می دهد اين اقدام بر چگونگى رابطه آنها در همه حوزه‌ها از جمله روابط روسيه با ايران تأثير خواهد گذاشت. همان گونه که انتظار می رفت، موضوع ايران يکى از موضوع های اصلی ديدار و گفت و گوهای اوباما و مدوديف در امريکا بود.

سال 1389 در شرایطی آغاز شد که مسایل مربوط به همکاری هسته ای دو کشور و مذاکرات 5+1 ، به پایان رساندن نیروگاه هسته ای بوشهر، موضوع تحریم های بین المللی علیه ایران و پیامدهای همراهی روسیه با آن، موضوع حقوق و تکالیف کشورهای ساحلی دریای خزر، همراهی های روسیه با غرب بر علیه ایران چشم اندازهای روابط دو کشور را تیره ساخته بود. با توجه به حجم مطالب و تنوع بسیار زیاد مسایل در روابط دو کشور، در این نوشتار با تمرکز بر موارد یادشده و نیز تحولات حوزه انرژی و مسایل دریای خزر در سال 1389 مرور می شود. (**)

مسایل دریای خزر

– سومین همایش انرژی خزر به مدت دو روز در مسکو برگزار شد. در این نشست نمایندگان 19 کشور جهان، از جمله کشورهای ساحلی دریای خزر و برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا شرکت داشتند. در این همایش که با حمایت وزارت امور خارجه، وزارت منابع طبیعی و محیط زیست و اتاق صنایع و بازرگانی روسیه ترتیب یافته بود، موضوع های همکاری در بهره برداری از منابع انرژی خزر، استراتژی توسعه منطقه خزر، عامل خزر در سیاست بین المللی، مسائل مربوط به توسعه همکاری های تجاری و اقتصادی کشورهای منطقه، صادرات نفت و گاز، توسعه زیرساخت های انتقال منابع و مسائل محیط زیست و امنیت خزر مورد بررسی قرار گرفتند.

– نشست معاونان وزرای خارجه پنج کشور حاشیه خزر جهت توافق بر سر پیش نویس توافقنامه همکاری امنیتی در این دریا در باکو آغاز به کار کرد. ؛ “خلف خلف اف” معاون وزیر امور خارجه آذربایجان در این نشست گفت: دیدار نمایندگان وزرای امور خارجه کشورهای ساحلی خزر پیرامون توافق بر سر پیش نویس موافقتنامه همکاری امنیتی در دریای خزر در یک فضای سازنده و در شرایط تفاهم متقابل در سطح بالا برگزار می شود. شایان ذکر است کشورهای حاشیه خزر در نوامبر سال 2003 کنوانسیون حفاظت از محیط زیست دریای خزر را امضا کردند.

– پنج عضو کشورهاى حاشيه درياى خزر در سومين نشست خود در چند مورد به توافق رسيدند. در زمينه نظام‌نامه امنيتى درياى خزر، کشورهاى حاشيه درياى خزر بر همکارى‌هاى ارگان‌هاى امنيتى و انتظامى براى مقابله با قاچاق مواد مخدر، جنايات سازمان يافته و مهاجرت‌هاى غير قانونى تاکيد کردند. هم‌چنين پنج کشور عضو در زمينه‌هاى ديگرى مانند انرژى، حمل و نقل دريايى و مبادلات فرهنگى به توافق رسيدند. آن ها توافق کردند نشست بعدى 5 عضو کشورهاى حاشيه درياى خزر در روسيه يا قزاقستان برگزار شود.

– در ديدار ‌رؤساى ‌جمهورى ‌روسيه ‌و ‌ايران در حاشیه نشست سران کشورهای ساحلی خزر در باکو، ‌موضوع ‌اساسى ‌مذاکرات ‌دو ‌رهبر، ‌برنامه ‌هسته‌اى ‌ايران ‌بود ‌و ‌اين ‌مذاکرات ‌در ‌آستانه ‌جلسه ‌5 ‌دسامبر ‌گروه ‌1+5 ‌برگزار ‌شد. ‌دیميترى ‌مدوديف ‌خاطرنشان ‌کرد ‌همکارى ‌در ‌اين ‌بخش ‌به ‌نفع ‌تهران ‌است ‌که ‌ساخت ‌نيروگاه ‌اتمى ‌بوشهر ‌اين ‌واقعيت ‌را ‌به ‌اثبات ‌رسانده ‌است. ‌دو ‌رئيس ‌جمهور

‌علاوه ‌بر ‌مسايل ‌هسته‌اى ‌يک ‌سرى ‌مسايلى ‌را ‌مورد ‌بحث ‌و ‌بررسى ‌قرار ‌دادند ‌که ‌قطعنامه‌‌هاى ‌سازمان ‌ملل ‌همکارى ‌در ‌اين ‌زمينه‌‌ها ‌را ‌منع ‌نکرده ‌است.

– سرپرست سازمان شيلات ايران، گفت: سهميه ايران از خاويار درياى خزر در سال جارى معادل 38 تن است که اين ميزان نسبت به سال گذشته از رشد 45 درصدى برخوردار شده است. وی افزود: در گذشته سهم ايران از خاويار درياى خزر صفر بود که پس از برگزارى نشست‌هاى چند جانبه با پنج کشور حاشيه درياى خزر اين ميزان به 38 تن در سال افزايش يافت. او اعلام سهميه 800 کيلوگرمى صادرات خاويار ايران را اشتباه يکى از خبرگزارى‌ها عنوان کرد و گفت: اين ميزان تنها سهميه برداشت ايران از ماهى‌هاى بلوگاى اين دريا است.

– در دیدار محمدى زاده معاون رييس جمهورى و رييس سازمان حفاظت محيط زيست ايران و يورى تروتنف وزير منابع طبيعى روسيه زمين’ در روسيه طرفین خواستار توسعه همکارى ها ميان دو کشور در زمينه توسعه و تسريع همکارى هاى دوجانبه در درياى خزر، مبادله گونه هاى جانوران ، توسعه استانداردهاى زيست محيطى و مبارزه با آلودگى ها شدند. يورى تروتنف وزير منابع طبيعى روسيه ابراز اميدوارى کرد تلاش هاى آغاز شده میان دو کشور با سرعت بيشترى ادامه يابد.

– محمد مهدى آخوندزاده معاون حقوقى و بين‌الملل وزارت خارجه و نماينده ويژه ايران در امور خزر به دعوت الکساندر گالاوين نماينده ويژه روسيه در خزر وارد مسکو شد. آخوندزاده با الکساندر گالاوين نماينده ويژه روسيه در خزر ديدار و در مورد مباحث و توافق های صورت گرفته در نشست سران خزر در باکو بحث و تبادل‌ کرد. وی با سرگئى ريابکوف معاون وزير خارجه روسيه نیز گفت‌وگو کرد. بيست و هفتمين اجلاس گروه کارى تدوين کنوانسيون رژيم حقوقى درياى خزر 18 آبان ماه با حضور نمايندگان ويژه و معاونان وزراى خارجه پنج کشور ساحلى اين دريا در تهران برگزار شد.

اجرای تحریم های بین المللی

– دیمیتری مدوديف در بوئنس آیرس تاکید کرد «امکان به‌وجود آمدن تحریم‌ها بنا به تصمیم شورای امنیت سازمان ملل متحد» را غیرممکن نمی داند. او ضمن اشاره به اینکه «تحریم‌ها معمولا به خودی خود منجر به نتایجی مثبت نمی شوند» گفت: «متاسفانه در مدت اخیر ایران هیچ کاری نکرده است که گواه تغییر مواضع آن باشد». اوگفت کشورش آماده است در کنار سایر اعضای گروه ۱+۵ در مورد تحریم های جدید تهران تصمیم گیری کند. مدويديف گفت اگرچه معتقد است از وضع تحریم های جدید علیه تهران باید به عنوان آخرین راه حل استفاده شود، اما روسیه آمادگی دارد با سایر اعضای گروه پنج به علاوه یک در این مورد همکاری کند. روسیه، آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین و آلمان اعضای گروه ۱+۵ هستند که با ایران در مورد برنامه اتمی آن مذاکره می کنند. یوکیا آمانو مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی هم در آغاز نشست شورای حکام آژانس که روز دوشنبه (اول مارس) آغاز شد، گفته بود از آنجا که ایران با بازرسان بین المللی این نهاد، به حد کافی همکاری نمی کند، او نمی تواند تایید کند که برنامه هسته ای ایران کاملا صلح آمیز است. آمانو از ایران خواست به سئوالات در باره احتمال وجود بعدی نظامی در برنامه هسته ای این کشور، به عنوان موضوعی که از اولویت زیاد برخوردار است، پاسخ دهد.

– در آستانه آغاز مذاکرات گروه شش‌گانه درباره تشدید تحریم‌ها علیه ایران، مقام‌های روسیه اعلام داشتند هنوز به یک راه‌حل دیپلماتیک امیدوارند. در حالی که کشورهای غربی رویکرد فشار بیشتر بر جمهوری اسلامی ایران را در پیش گرفته‌اند، روسیه هنوز به یک راه‌حل دیپلماتیک در حل مناقشه اتمی ایران امیدوار است. سرگئی ریباکف، معاون وزیر خارجه روسیه گفت: «ما هنوز امیدواری خود را برای یافتن یک راه حل در مناقشه اتمی ایران از راه گفت‌وگوهای دیپلماتیک از دست نداده‌ایم». وی نگرانی خود را هم نسبت به اینکه ایران به دنبال سلاح هسته‌ای بوده، بیان داشت.

– سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرد: مسکو مخالف هر گونه اقدام نظامی علیه تهران است و تنها از «تحریم‌های هوشمندانه» علیه این کشور حمایت می‌کند. لاوروف گفت: امروزه این سناریو که روسیه از اقدام نظامی علیه ایران حمایت کند از دستور کار خارج است. علاوه بر این، اکنون که شرکای غربی ما می‌گویند زمان آغاز گفت‌وگوها برای تحریم (علیه ایران) است، ما معتقدیم این گزینه وجود دارد ولی در زمان خودش.

– آمریکا، فرانسه و بریتانیا در ماه‌های اخیر فشار خود را بر روسیه و چین برای همراهی با قطعنامه چهارم شورای امنیت سازمان ملل در زمینه تشدید تحریم ایران افزایش داده‌اند. این کشورها تهران را متهم می‌کنند مقررات بین‌المللی در زمینه شفاف‌سازی فعالیت‌های هسته‌ای خود را نادیده گرفته و با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای راستی‌آزمایی این برنامه همکاری نمی‌کند. مقام‌های روسی در هفته‌های اخیر برای همراهی با قطعنامه چهارم تحریمی شورای امنیت علیه تهران نرمش بیشتری نشان داده‌اند.

– شرکت لوک اويل، دومين شرکت بزرگ نفتی روسيه، اعلام کرد به دليل خطر تحريم های آمريکا، از بهره برداری و توسعه يک طرح نفتی در ایران خارج شده است؛ لوک اويل اعلام کرده که به دليل خطر تحريم های آمريکا مجبور به ترک پروژه «اناران» شده است. لوک اويل اضافه کرده که زيان حاصل از ترک اين پروژه بالغ بر ۶۳ ميليون دلار است. اين شرکت نفتی می گوید: به دليل خطر تحريم های اقتصادی آمريکا قادر به ادامه کار (در اين پروژه) نيست. لوک اويل، که ۲۰ درصد از سهام آن در اختیار شرکت بزرگ نفتی آمريکايی کونوکو فيليپس است، در سال ۲۰۰۵ از اکتشاف ميدان بزرگ نفتی «اناران» خبر داده بود.

– شرکت آمریکایی سازنده موتور هواپیما “پرات اند ویتنی” ممکن است با فروش هواپیما های مسافربری توپولف-204 ام اس به ایران مخالفت کند. کارخانه موتورسازی “پرم” روسیه و شرکت پرات اند ویتنی به طور مشترک موتوری را برای هواپیمای توپولف-204 اس ام طراحی کرده اند. شرکت پرات اند ویتنی که از سهام داران کارخانه موتور سازی پرم به شمار می رود، اعلام کرده که دشواری هایی در کسب مجوز از وزارت امور خارجه آمریکا برای همکاری اقتصادی فروش پنج فروند (P.S 90 A2 با موتور TU-204sm) با ایران وجود دارد.

– پیمان جدید کاهش تسلیحات استراتژیک تهاجمی موسوم به استارت- 2 در پراگ میان دیمیتری مدودیف و باراک اوباما روسای جمهوری روسیه و آمریکا امضا شد. در پیمان جدید محدودیت ها برای توان هسته ای روسیه و آمریکا تا اندازه محسوسی کمتر از نخستین پیمان استارت در سال 1991 و قرارداد مسکو در سال 2002 است. پیمان استارت جدید حداکثر کلاهک های هسته ای نزد هر طرف 1550 عدد در نظر گرفته که 30 درصد کمتر از قرارداد مسکو است. همچنین تعداد موشک های قاره پیما، موشک های مستقر در زیردریایی های اتمی و بمب افکن ها نیز نباید بیش از 800 فروند باشند.

– یک مقام آگاه در کاخ کرملین اعلام کرد مسکو به تلاش خود جهت وادار سازی امریکا برای پایان بخشیدن به تحریم ها علیه شرکت های روسی از جمله “روس آبارون اکسپورت” موسسه دولتی صادر کننده تسلیحات ساخت روسیه و دفتر طراحی ماشین آلات دقیق تولا ادامه می دهد. کرملین خواستار برطرف شدن سریع این تحریم ها است که توسط دولت بوش و به سبب همکاری این موسسات با ایران، کره شمالی و سوریه وضع شده بودند.

– با انتشار سند استراتژی جدید سیاست خارجی روسیه، مشخص شد این کشور می خواهد به هر قیمت، اقتصاد خود را نوسازی کند. ولادیمیر پوتین، نخست‌وزیر روسیه تاکید کرد روسیه باید تا سال ۲۰۱۵ کمبود بودجه‌ی خود را جبران کند. دولت روسیه به دلیل بحران اقتصادی جهانی با کمبود بودجه مواجه است. مقام های روسی بارها اشاره کرده اند روسیه باید برای بالابردن قدرت اقتصادی خود و رویارویی با بحران‌، به اقدام های جدیدی دست بزند. دمیتری مدوديف رئیس جمهور روسیه نیز از وزارت امور خارجه خواست برنامه‌ی راهبردی جدیدی تنظیم و در روابط خارجی خود تجدیدنظر کند. بر اساس سند منتشر شده، روسیه می خواهد از راه‌های گوناگون روابط خود را با غرب گسترش دهد. امضاء قرارداد کاهش سلاح های هسته ای با آمریکا نخستین گام مهم در این راستا بوده است. با تعییر استراتژی جدید روسیه و نزدیکتر شدن آن به غرب، روابط این کشور با ایران هم تغییر خواهد کرد.

– “سوزان رایس “، نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل متحد، اظهار داشت، در رایزنی در مورد تهیه قطعنامه تحریمی جدید شورای امنیت سازمان ملل متحد در رابطه با ایران، پیشرفت‌هایی حاصل شده است. بر اساس اظهارات وی، بین آمریکا و دیگر شرکت‌کنندگان گروه “1+5 ” که اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد و آلمان در آن حضور دارند، همکاری مداومی در جهت تهیه قطعنامه مذکور انجام می‌شود. وی خاطر نشان کرد، روسیه یک شریک عملی محسوب می‌شود.

– دیمیتری مدوديف رییس جمهور روسیه با انتقاد شدید از رفتار ایران در مساله هسته‌ای، رهبران ایران را به دنبال کردن رفتاری غیرمسئولانه در این زمینه متهم کرد. رییس جمهور روسیه گفت: ایران تاکنون خویشتن‌داری لازم را از خود نشان نداده و تقریباً غیرمسئولانه رفتار کرده است که این امر البته یک واقعیت تلخ است. دمیتری مدوديف تاکید کرد، چنانچه تدابیر دیگر نتیجه‌ای در بر نداشته باشد، روسیه از تشدید تحریم‌ها علیه ایران توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد حمایت خواهد کرد. چنانچه وضعیت کنونی تداوم یابد، ما نمی‌توانیم اقدامات دیگر و از جمله (تشدید) تحریم‌ها را از دستور کار خارج کنیم.

– میخائیل مارگلوف عضو کمیته روابط خارجی مجلس علیای پارلمان روسیه اظهار کرد دور جدید تحریم های شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه ایران، بر روابط اقتصادی و تجاری میان مسکو و تهران تاثیری نخواهد گذاشت. وی تاکید کرد برای روسیه مهم است که این تحریم ها تاثیر منفی بر توافق های تجاری و اقتصادی دو کشور بر جای نگذارد.

– محمود احمدى نژاد در حاشيه جلسه هيات دولت اظهار داشت: ايران و روسيه دو کشور همسايه هستند و همسايگى را نمى توان از بين برد. وى افزود: هنگامى که بين دو کشور فاصله باشد، شايد بتوان مواضع را تغيير داد اما بين دو همسايه دوستى تاريخى و الزامى بوجود مى آيد. او با تاکيد بر اينکه بايد ملاحظه ضوابط دوستى را داشته باشيم، گفت: ايران هيچگاه عليه ملت روسيه اقدام نکرده است. احمدى نژاد اظهار داشت: اگر به جاى مسئولان روسيه بودم در اقدام و اعلام نظر درباره اين همسايه بزرگ با دقت بيشترى عمل مى کردم.

– ولاديمير پوتين، نخست وزير روسيه گفته است، به دنبال تصويب قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنيت عليه جمهوری اسلامی، مسکو قرار داد فروش موشک های «اس ۳۰۰ » به ايران را متوقف می کند. آندره نسترنکو، سخنگوی وزرات امور خارجه روسيه هم در واکنش به اين خبر اعلام کرده بود قطعنامه تازه شورای امنيت سازمان ملل متحد مانع تحويل سامانه ضد هوايی اس-۳۰۰ به ايران نخواهد شد. شورای امنيت سازمان ملل متحد چهارمين قطعنامه تحريمی عليه ايران را تصويب کرد. تعدادی از شرکت های مرتبط با صنايع موشکی و هسته ای ايران در فهرست تحريم های تازه قرار گرفته اند. سامانه دفاعی «اس ۳۰۰» قادر است هواپيماها و موشک‌های بالستيک در ارتفاع کم يا زياد را ردگيری کرده و هدف قرار دهد.

– سران هشت کشور صنعتی جهان، که روسیه هم یکی از آن ها است، در پایان نشست خود در کانادا با صدور بیانیه ای از “عدم شفافیت” برنامه های اتمی ایران و تداوم و گسترش غنی سازی اورانیوم تا سطح ۲۰ درصد در این کشور اظهار نگرانی کردند. به عقیده سران گروه هشت، افزایش سطح غنی سازی اورانیوم در ایران با قطعنامه های سازمان امنیت و خواسته های آژانس بین المللی انرژی اتمی در تضاد است. در بیانیه این گروه، ضمن حمایت کامل از قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل، از ایران خواسته شد به مفاد این قطعنامه و تقاضاهای آژانس بین المللی انرژی اتمی ترتیب اثر دهد و با ادامه مذاکرات در این مورد موافقت کند.

– حمايت روسيه از ايالات متحده در زمينه تحريم ايران تا‌کنون منجر به خسارت مستقيم 1 ميليارد دلارى روسيه شده و سود از دست رفته اين کشور از محل قطع همکارى نظامي_ فنى با جمهورى اسلامى ايران مى‌‌تواند به 11 ميليارد دلار برسد. در اين ميان، اگر روسيه بسته جديد تحريم‌‌هاى ضد ايرانى را تأييد کند، خسارت اين کشور بالغ بر 15 ميليارد دلار خواهد شد. ‌در ‌حالى‌که ‌هدف تحريم‌‌هاى ‌قبلى، ‌ممانعت ‌از ‌توسعه ‌برنامه ‌تسليحاتى ‌ايران ‌و ‌ورود ‌سرمايه ‌خارجى ‌به ‌بخش ‌نفت ‌و ‌گاز ‌و ‌بانک‌‌هاى ‌اين ‌کشور ‌بود، ‌بسته ‌جديد ‌تحريم‌‌ها ‌بايد ‌به ‌تمام ‌اقتصاد ‌ايران ‌ضربه ‌بزند. ‌

در ‌نتيجه ‌منع ‌انتقال ‌فناورى‌‌هاى ‌بالاى ‌آمريکايى ‌به ‌تهران ‌که ‌توسط ‌وزارت ‌امور ‌خارجه ‌آمريکا ‌اعلام ‌شد و ‌سياست ‌آمريکايى ‌تحريم ‌ايران در حوزه تکنولوژى، در ‌تابستان ‌سال ‌جارى ‌به ‌صنعت ‌هواپيماسازى ‌روسيه ‌ضربه ‌شديدى ‌وارد ‌شد.

– لازم ‌به ‌يادآورى ‌است ‌که ‌اواخر ‌سال ‌2007 ‌روسيه ‌با ‌ايران ‌معامله‌اى ‌درباره ‌صدور ‌5 ‌سامانه ‌اس-300 ‌معادل ‌800 ‌ميليون ‌دلار ‌بست. ‌طرف ‌ايرانى ‌پيش‌پرداخت ‌10 ‌درصدى را ‌هم ‌انجام ‌داده ‌ولى ‌تا ‌کنون ‌حتى ‌يک ‌سامانه ‌دريافت ‌نکرده ‌است. روسيه ‌به ‌بهانه‌‌هاى ‌مختلف ‌طى ‌دو ‌سال ‌و ‌نيم ‌از ‌اجراى ‌اين ‌توافق ‌خوددارى ‌مى‌‌کند. ‌حتى ‌مسايل ‌فنى ‌به ‌عنوان ‌بهانه ‌رسمى ‌مطرح ‌شدند.به ‌احتمال ‌فراوان ‌موضع‌گيرى ‌شديد

‌ايالات ‌متحده ‌و ‌اسراييل ‌باعث ‌امتناع ‌روسيه ‌از ‌ارسال ‌اس-300 ‌به ‌ايران ‌شده است. آمريکا و اسرائيل توانسته‌اند با برخى‌استدلال‌ها ‌مقامات ‌روسيه ‌را ‌تحت ‌تأثير ‌قرار ‌دهند. ‌در ‌ژوئن ‌سال ‌جارى، ‌قطعنامه ‌1929 ‌که ‌فروش ‌همه ‌انواع ‌جنگ‌افزار ‌به ‌ايران ‌را ‌ممنوع ‌کرد، ‌با ‌حمايت ‌روسيه ‌صادر ‌شد. ابتدا ‌نسترنکو، ‌سخنگوى ‌رسمى ‌وزارت ‌امور ‌خارجه ‌روسيه ‌اعلام ‌کرد ‌که ‌اين ‌قطعنامه ‌شامل ‌حال ‌سلاح‌‌هاى ‌دفاعى ‌مانند ‌اس-300 ‌نيست ‌ولى ‌پس از آن ‌سرگئى ‌ريابکوف، ‌معاون ‌وزير ‌امور ‌خارجه ‌روسيه اظهار داشت ‌که ‌اين ‌قطعنامه ‌مانع ‌از ‌صدور ‌اس-300 ‌به ‌ايران ‌مى‌شود. ‌روسيه ‌مجبور ‌خواهد ‌شد ‌نه ‌تنها ‌پيش‌پرداخت ‌را ‌به ‌ايران ‌باز ‌گرداند ‌بلکه ‌جريمه ‌10 ‌درصدى ‌بپردازد. ‌طبق ‌برآوردهاى ‌مرکز ‌تحليل ‌تجارت ‌جهانى ‌تسليحات، ‌روسيه ‌در ‌نتيجه ‌امتناع ‌از ‌همکارى ‌نظامي_ ‌فنى ‌با ‌ايران ‌ظرف ‌15 ‌سال ‌آينده ‌11 ‌تا ‌13 ‌ميليارد ‌دلار ضرر ‌خواهد ‌کرد.

– يک کارشناس نظامى روس گفت: اعمال تحريم عليه برنامه صلح آميز هسته اى ايران موجب زيان 13 ميليارد دلارى صنعت نظامى روسيه مى شود. “ايگور کوروچنکوف” اظهار داشت مبلغ يادشده شامل قراردادهاى امضا شده ميان ايران و روسيه و درآمدهاى بالقوه طرح هاى آتى است. وى ادامه داد که ايران از سال 2001 طى برنامه اى 25 ساله نوسازى تسليحاتى به ارزش 25 ميليارد دلار را دنبال مى کند. اين در حالى است که بيشتر خريدهاى نظامى اين کشور از روسيه است.

– شرکت لوک‌اويل روسيه اعلام کرد فرآورده هاى نفتى به ايران تحويل نداده است. در اعلاميه رسمى کمپانى لوک اويل گفته شده است نه بطور مستقیم و نه از طریق ‌شرکت‌هاى فرعى هيچ یک از فرآورده هاى نفتى را به ايران تحويل نمى دهد. رسانه‌هاى گروهى پيشتر اعلام کرده بودند شرکت فرعى لوک اويل به نام «ليستاکو» فرآوردههاى نفتى به ايران تحويل داده است. شايان ذکر است که لوک‌اويل اوایل امسال اعلام کرده بود از پروژه «اناران» ايران خارج مى شود، زيرا مايل نيست تحت مجازات‌هاى بين‌المللى قرار گيرد.

– ’دیميترى مدوديف’ رييس جمهورى روسيه اعلام کرد: روسيه به همکارى هاى خود با جمهورى اسلامى ايران ادامه خواهد داد. اوگفت: اين همکارى ها در چارچوب قوانين بين المللى صورت مى گيرد. او گفت: وظيفه ما اين است که ايران در جهان جايگاه شايسته اى داشته باشد. مدوديف با اشاره به اينکه تحريم هايى عليه ايران اعمال شده است، گفت: اما اين بدان معنى نيست که از همکارى با اين کشور صرفنظر کنيم. وى همچنين ابراز اميدوارى کرد که ايران به تعهدات بين المللى خود پايبند باشد.

– آمريکا اعلام کرد در مورد پيش نويس قطعنامه ای سخت برای دور چهارم تحريم های شورای امنيت عليه ايران با روسیه و چين به توافق رسيده است. کلينتون در اظهار نظری غيرمنتظره به کميته روابط خارجی سنای آمريکا گفت که چين و روسيه از کشورهای عضو دائم شورای امنيت، با پيش نويس قطعنامه توافق کرده اند. وزيرخارجه آمريکا گفت: توافق به دست آمده بر سر پيش نويس قطعنامه تحريم ها ، بهترين پاسخ به تلاش های تهران در روزهای اخير است. رهبران ايران، ترکيه و برزيل در تهران توافقنامه‌ ۱۰ ماده‌ای را در باره مبادله اورانيوم غنی‌شده ايران با سوخت هسته‌ای رآکتور تحقيقاتی تهران امضا کردند.

– “دیمیتری مدودیف “، رئیس‌جمهور روسیه ورود به روسیه و یا عبور از خاک این کشور را برای برخی ایرانی‌‌ها که با فعالیت‌های هسته‌ای در ارتباط هستند، ممنوع اعلام کرد. به عقیده شورای امنیت سازمان ملل متحد، در تلاش برای دور زدن تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران (قطعنامه 1737 در 23 دسامبر سال 2006 و قطعنامه 1747 در 24 مارس سال 2007) شرکت داشته است. لیست افرادی که رئیس‌جمهور روسیه ورود آنها به این کشور را ممنوع اعلام کرده است، با لیست شهروندان ایرانی در سومین قطعنامه تحریمی شورای امنیت سازمان ملل متحد در 3 مارس سال 2008 مطابقت دارد. در رابطه با این افراد تدابیری که علیه برخی شهروندان ایران در قطعنامه 1737 اتخاذ شد، اعمال می‌شود: دارایی‌های مالی و منابع اقتصادی آنها در کشورهایی که از قطعنامه حمایت می‌کنند، مسدود خواهد شد.

– سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه هم گفت کشور او براساس قطعنامه شماره 1929 مصوب شورای امنیت نمی تواند به قرارداد تحویل موشک های اس 300 به ایران عمل کند. وی گفت: “آنچه من می دانم این است که شورای امنیت فروش اینگونه اقلام را ممنوع کرده است. حسین ابراهیمی، نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران “تهران قراردادی با روسها درباره موشک های اس 300 دارد که آنها باید به تعهدات خود عمل کنند و نمی توانند در این زمینه محدودیت ایجاد کنند.” به گفته او، قرارداد فروش موشک های اس 300 قبل از صدور قطعنامه شورای امنیت علیه ایران منعقد شده و افزود که “مقامات کرملین باید به تعهدات خود عمل کرده و اس 300 را به ایران تحویل دهند.” قطعنامه مصوب شورای امنیت، در کنار تحریم های تجاری، مالی و فنی دیگر، فروش انواع اسلحه سنگین به ایران را نیز ممنوع کرده است.

– باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا از دستور دیميترى مدوديف، رئيس جمهور روسيه در مورد خوددارى از تحويل سيستمهاى ضدهوايى «اس 300» به ايران استقبال کرد. مايک هامر، نماينده رسمى شوراى امنيت ملى آمريکا اعلام کرد کاخ سفيد معتقد است اين قدم «سطح تنگاتنگی همکارى روسيه و ايالات متحده در راه منافع مشترک امنيت جهانى را نشان ميدهد».

– بروجردى در واکنش به ادعاى يکى از مقام های روسيه مبنى بر فسخ قرارداد تحويل ” اس 300 ” به ايران و پرداخت مبلغ پيش پرداختى آن، گفت: « طبيعى است در چنين شرايطى جمهورى اسلامى ايران براساس منافع ملى‌اش تصميم‌گيرى کرده و از همه‌ى روش‌هاى قانونمند به لحاظ مقررات بين‌المللى براى حفظ حقوق‌ خود استفاده مى‌کند». او با تاکيد بر اينکه روس‌ها به لحاظ تعهدشان موظف به تحويل “اس 300″به ايران هستند، اظهار کرد: با توجه به اين که معمولا اعتبار کشورها به ميزان اجراى تعهداتشان گره خورده است و مى‌توان گفت که اين يک آزمون تاريخى براى روسيه است تا ميزان اعتبار و قابل اعتماد بودنش را در منطقه به نمايش بگذارد.

– احمدى‌نژاد رئيس جمهور تأکيد کرد: الان ايران در شرايطى است که براى سرکوب کردن و شکست دادن و ذليل کردن مستکبران فقط مردم استان خراسان شمالى و بجنورد کفايت مى‌کند. وى افزود: آنها به گمان خود مى‌خواهند جلوى پيشرفت ملت ايران را بگيرند اما همه انديشه‌ها، دست‌ها، قدم‌ها و اراده‌ها در ايران به هم پيوسته است و تا ساختن کامل ايران و رساندن ايران به قله‌هاى پيشرفت جهانى از پا نخواهد نشست. وى برخى از دولتمردان ‌و مستکبران غربى را تحت‌تأثير شيطان خواند.

– ديميترى مدودیف، ريیس‌جمهور روسیه با صدور فرمانی‌، ايران را از سرمايه‌گذارى در هر نوع فعاليت تجارى مرتبط با استخراج اورانيوم، توليد يا استفاده از مواد و فناورى‌هاى هسته‌اى در خاک روسيه منع کرد. رييس‌جمهور روسيه در 31 شهريور در فرمانى تحويل سيستم‌هاى اس ـ 300‌، تسليحات زرهى و هواپيما، هلى‌کوپتر و ناوهاى جنگى را به ايران ممنوع کرد.

– سرگئى لاوروف وزير خارجه روسيه پس از صدور قطعنامه ضدايرانى آمريکا در شوراى امنيت سازمان اعلام کرد مجموعه اس‌300 تسليحات دفاعى هستند و قرارداد تحويل آنها به ايران مشمول تحريم‌ها نمى‌شود، اما چندى بعد با تغيير اين موضع گفت: مسئله تحويل اس‌300 به ايران مشمول منع شوراى امنيت مى شود و اين مورد وضعيت فوق‌العاده است. برخى ديگر از مقام هاى روس هم بدنبال صدور قطعنامه تحريم ايران، اعلام کردند قرارداد تحويل مجموعه‌هاى اس‌300 با ايران با توجه به اينکه اين تسليحات دفاعى هستند و هيچ کشورى را تهديد نمى‌کنند، مشمول تحريم‌هاى عليه ايران نمى‌شود. بسیاری مهم‌ترين عامل فشار آمريکا و اسراییل بر روسيه براى خوددارى از تحويل اين تسليحات به ايران را عامل تغییر سیاست مسکو خوانده اند.

– سرگی لاوروف گفت: با توجه به قطعنامه ۱۹۲۹ که در سال 2010 علیه جمهوری اسلامی ایران تصویب شد اما باید گفت که امکان اعمال تحریم های مربوط به برنامه هسته ای ایران حتی به طور غیرمستقیم نیز بی ثمر بوده است. وزیر امور خارجه روسیه با اشاره به اینکه اعمال تحریم ها علیه ایران بی ثمر بوده، گفت: این کشور نمی تواند در قبال تحریم های علیه جمهوری اسلامی ایران، همکاری طولانی مدت داشته باشد.

به پایان رساندن پروژه نیروگاه بوشهر

– روسیه اعلام کرد راه‌اندازی نیروگاه بوشهر طبق برنامه انجام خواهد شد و هیچ ارتباطی به تحریم‌های تازه احتمالی علیه ایران بر سر برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ندارد. به گفته وزارت خارجه روسیه، تمام امور مربوط به این نیروگاه طبق مقررات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش می‌رود. این خبر تاییدی است بر گزارش روزنامه آمریکایی وال استریت جورنال که نوشته بود آمریکا برای جلب حمایت روسیه در شورای امنیت بر سر پرونده هسته‌ای ایران به این کشور وعده داده است «کار بر روی پروژه‌های انرژی موجود از جمله نیروگاه بوشهر که روسیه در حال تکمیل آن است مشمول تحریم‌های تازه نخواهد بود».

– سرگئی کری‌يِنکو، رئیس روس اتم اواخر تابستان و اوایل پاییز را به عنوان زمان راه اندازی نیروگاه بوشهر اعلام کرد. بروجردی هم گفت: ما به عنوان اعضای کمیسیون امنیت ملی به زودی بازدیدی را ازنیروگاه اتمی بوشهر صورت خواهیم داد تا در روند کاری این نیروگاه قرار گرفته و اطلاعات دقیقی از آن کسب کنیم. روسیه پیش از این در اواخر سال 88 اعلام کرده بود که نیروگاه اتمی بوشهر پس از چندین بار تعویق در راه اندازی بهار سال 1389 به طور قطع راه اندازی خواهد شد.

– رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی تاکید کرد اعضای این کمیسیون به زودی بازدیدی را از نیروگاه اتمی بوشهر انجام خواهند داد تا اطلاعات جدیدی از روند کاری این نیروگاه کسب کنند. او در پاسخ به سئوال درباره تلاش آمریکا برای متقاعد کردن کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل متحد به منظور اجماع علیه ایران گفت: این پدیده جدید نیست و آمریکایی ها به عنوان یک سیاست آن را دنبال کرده اند. او تصریح کرد: آمریکایی ها با توجه به مشکلات اقتصادی و سیاست های منطقه ای، می خواهند اجماع مورد نظرشان را علیه جمهوری اسلامی ایران به دست بیاورند، اما بنده فکر می کنم این اجماع حاصل نشود.

– رئیس شرکت روسی سازنده نیروگاه بوشهر از راه اندازی این نیروگاه تا اواخر تابستان سال 89 خبر داد. سرگئی کى‌ينکو، رئیس روس اتم اطلاع داد اولین نیروگاه اتمی ایران در بوشهر که توسط متخصصین روس ساخته می شود، باید تا پایان تابستان 2010 راه اندازی شود. وی افزود : “تا پایان سال 2010 باید نیروگاه اتمی بوشهر راه اندازی شود”. وی خاطر نشان کرد هیچ تاخیری در ساخت نیروگاه وجود ندارد و همه امور طبق جدول زمانبندی که یک سال و نیم قبل با ایرانیان مورد موافقت قرار گرفته بود، پیش می رود. در ماه گذشته “ولادیمیر پوتین” نخست وزیر روسیه با بیان اینکه نخستین راکتور نیروگاه اتمی صلح آمیز بوشهر از تابستان راه اندازی می شود. او از تعیین تاریخ دقیق تکمیل نهایی این نیروگاه خودداری کرد. رئیس شرکت “روس اتم” پیشتر اعلام کرده بود نخستین نیروگاه هسته ای ایران در بوشهر تا پایان سال 2010 مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت. “علی اکبر صالحی” رئیس سازمان انرژی اتمی ایران پیشتر زمان راه اندازی نیروگاه بوشهر را اواخر سپتامبر 2010 اعلام کرده بود.

– سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه اظهار کرد ساخت نیروگاه اتمی بوشهر مشوق رژیم عدم گسترش تسلیحات هسته­ای محسوب می­شود. لاوروف گفت مهم­ترین موضوع آن است که ایران را در چارچوب رژیم عدم گسترش تسلیحات هسته­ای نگاه داریم. او افزود پروژه ساخت این نیروگاه تحت نظارت کامل سازمان بین­المللی انرژی اتمی انجام گرفت.

– ولادیمیر پوتین نخست وزیر روسیه تمامی شرایط را برای افتتاح نیروگاه بوشهر در تاریخ بیست و یکم اوت(30 مرداد) آماده دانست و گفت: به تعهد خود در قبال تکمیل این پروژه عمل کرده است. پیش از این کاخ کرملین هم اعلام کرده بود؛ هیچ مشکلی برای افتتاح نیروگاه بوشهر وجود ندارد. پوتین همچنین اعلام کرد: عرضه سوخت مورد نیاز این نیروگاه برای ده سال آینده تضمین شده است.

– سرگى پريخودکو، دستيار رئيس جمهور روسيه اعلام کرد دستور دیميترى مدوديف در مورد محدوديت همکارى با ايران نيروگاه اتمى بوشهر را در بر نمى‌گيرد. وى گفت «دستور در مورد بوشهر محدوديتى اعمال نمى کند، در مورد بوشهر از آغاز هم محدوديتى در نظر نبود، اين پروژه بطور کامل تحت کنترل آژانس بين‌المللى انرژى اتمى بوده و در مورد آن هيچ کسى سئوالى مطرح نکرده است». وى تأکيد کرد «ما قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل را در قوانين روسيه عملى ساختيم، اين قدم جديدى نيست، بلکه به معنی اجراى تصميم سياسى اتخاذ شده در چارچوب سازمان ملل است».

– یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در سفر سه روزه خود به روسیه گفت آماده است با رهبران روسیه درباره منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و در همین چارچوب در مورد مسائلی چون ایران به بحث و گفت ‌وگو بنشیند. ولادیمیر پوتین در دیدار با مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: از حالا تا سال ۲۰۳۰ در حدود ۳۰ کشور برای خود نیروگاه انرژی هسته‌ای خواهند داشت.

ولادیمیر پوتین با بیان اینکه مسکو همواره با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ویژه در زمینه نیروگاه‌های هسته‌ای نوین، همکاری داشته، از آمادگی این کشور برای گسترش همکاری با این آژانس جهت تامین امنیت نیروگاه‌های هسته‌ای خبر داد. روسیه در مرداد ماه امسال نیروگاه بوشهر ایران را سوخت‌گذاری کرد؛ این نیروگاه برپایه وعده روس‌ها ‌باید در سال ۱۹۹۹ به پایان می‌رسید.

– رييس سازمان انرژى اتمى، از وصل شدن نيروگاه بوشهر به شبکه برق سراسرى کشور در اواخر بهمن خبر داد. صالحى پس از بازديد از عمليات انتقال سوخت به داخل قلب راکتور نيروگاه بوشهر، گفت: امروز روز فرخنده و نقطه عطف در فرآيند راه‌اندازى نيروگاه بوشهر است که حساس‌ترين فرآيند يعنى انتقال به قلب راکتور آغاز شده است. وى با اشاره به 30 مرداد که عمليات انتقال سوخت به استخر جنب قلب راکتور آغاز شد، افزود: در همان موقع گفته شد که اين فرآيند چند ماهه است و از 30 مرداد تاکنون آزمايش‌ها و تست‌هاى مختلفى انجام شده است. او اظهار کرد: البته اين تاريخ تقريبى است. اميدواريم آن‌طور که به ما قول داده‌اند و اگر همه چيز به خوبى جلو رود، در اواخر بهمن‌ماه شاهد وصل شدن نيروگاه به شبکه برق سراسرى باشيم.

– نماينده دائم ايران در آژانس بين‌المللى انرژى اتمى و ديگر سازمان‌هاى بين‌المللى گفت: براساس درخواست روسيه که مسوول تکميل نيروگاه اتمى بوشهر است، سوخت داخل قلب رآکتور براى انجام برخى آزمايش‌ها و اقدامات فنى براى مدتى از قلب خارج مى‌شود. على‌اصغر سلطانيه اظهار کرد: براساس درخواست روسيه براى انجام برخى آزمايش‌ها و اقدامات فنى، سوخت از داخل قلب رآکتور خارج و پس از انجام آزمايش‌ها مجددا در قلب رآکتور قرار مى‌گيرد. او گفت: اين درخواست روسيه مورد موافقت ايران قرار گرفته است و با توجه به نظارت آژانس بين‌المللى انرژى اتمى در روند راه‌اندازى و بهره‌بردارى نيروگاه بوشهر، اين موضوع از سوى ايران به آژانس نيز اطلاع داده شده است. آژانس بر اين روند نظارت کامل دارد. سلطانيه تاکيد کرد: مسووليت کامل تکميل نيروگاه اتمى بوشهر با ايمنى بالا، روسيه است و ايران همواره ايمنى نيروگاه را با بالاترين استانداردهاى جهانى در اولويت و مورد تاکيد قرار داده است.

– بر اساس اسناد منتشر شده توسط وب‌سايت «ويکى‌ليکس»، مسکو و تل‌آويو با هدف تأخير در راه‌اندازى نيروگاه بوشهر با يکديگر تبانى کرده‌اند. براساس گزارش اخير يک روزنامه‌ نروژى «آفتن‌پوستن» از سال ۲۰۰۶ ميلادى به بعد ميان روسيه و اسرائيل به‌طور غيرمنتظره‌‌ همکارى‌هايى صورت گرفته است. گفته شده که سايت آلمانى ‌زبان (russland.ru) گزارشى از اين همکارى را بر اساس اسناد افشا شده توسط ويکى‌ليکس منتشر کرده است. برخى رسانه‌هاى غربى با بزرگ‌نمايى خطر ويروس استاکس‌نت براى سيستم‌هاى کنترل نيروگاه هسته‌اى بوشهر اين گونه مطرح کرده‌اند که در صورت راه‌اندازى نيروگاه حادثه‌اى شبيه به نيروگاه چرنوبيل براى اين نيروگاه پيش خواهد آمد. «ديلى‌تلگراف» مسئله عواقب حمله رايانهاى به نيروگاه بوشهر را مطرح کرد. اين نشريه به نقل از کارشناسان روس فعال در نيروگاه اتمى ايران از لطمه عظيمى خبر داده که ميتواند بوشهر را به چرنوبيل دوم تبديل کند. اين نشريه ادعا کرد که رونوشت گزارش کارشناسان روس به کرملين را در اختيار دارد که طى آن از خطر احتمالى و بى مسئوليتى مقامات ايرانى که بر رعايت تاريخ دقيق راه‌اندازى نيروگاه، با وجود خسارت وارده از سوی «استاکس‌نت» اصرار دارند، سخن به ميان آمده است. «ديلى‌تلگراف» در گزارش خود تأکيد دارد که کارشناسان روس از مسکو درخواست کرده‌اند که راه‌اندازى نيروگاه حداقل تا آخر سال 2011 به تعويق انداخته شود.

در حالى که سرگئى نوويکوف، نماينده رسمى «روس‌اتم» اعلام کرد؛ هيچ ويروسى در سيستم اطلاعاتى نيروگاه اتمى بوشهر و بطور ویژه در رايانه هاى کنترل امنيت آن نيست، زيرا سيستم رايانه اى اين نيروگاه بطور کامل محلى و جدا از منابع خارجى هستند. با اين وجود، «روس‌اتم» از همان زمان طرح اين شائبه‌ها نيز تأکيد مى‌کرد که هيچ ويروسى به سيستم کنترل فنى نيروگاه بوشهر رخنه نکرده است. «نيويورک‌تايمز» در گزارشى تأکيد کرد؛ «استاکس‌نت» نتيجه فعاليت مشترک سرويس‌هاى ويژه آمريکا و اسرائيل است و اين دو کشور به طور مشترک ويروس استاکس‌نت را در مرکز اتمى مخفيانة اسرائيل در «ديمونا» آزمايش کرده‌اند. منابع غربى نيز بعد از اعلام حمله سايبرى به تأسيسات اتمى بوشهر تأکيد کردند که آمريکا و اسرائيل پشت اين حملات قرار دارند. برخی هم خاطر نشان کردند که کد‌هاى خاص ويروس «استاکس‌نت» دست داشتن سرويس‌هاى ويژه اسرائيل در اين حمله را آشکار مى کند.

– با وجود امضاى بيانيه تهران توسط ايران، ترکيه و برزيل و اعلام آمادگى اين کشورها جهت انجام تبادل سوخت هسته اى با ايران، قدرت هاى غربى تلاش مى کنند چگونگی تبادل سوخت هسته اى را به شکل يک جانبه تعيين کنند و توافق های به انجام رسيده در بيانيه تهران را ناديده بگيرند. يکى از سخنگويان کاترين آشتون تصريح کرد: آشتون از ايران خواست براى ادامه مذاکرات گام هاى جدى ترى بردارد. على اکبر صالحى، وزير امور خارجه ضمن اشاره به تخليه سوخت نيروگاه هسته اى بوشهر گفت: ايمنى اين نيروگاه مهم تر از راه اندازى زودهنگام آن است. ايمنى و اطمينان براى ما خيلى مهم تر از آن است که نيروگاه هسته اى بوشهر را زودتر از موعد افتتاح کنيم. ايران اعلام کرد قصد دارد به منظور برخى آزمايش ها، سوخت بارگذارى شده در نيروگاه هسته اى بوشهر را به طور موقت تخليه کند.

مذاکرات هسته ای- روسیه و غرب

– روسیه شانس موفقیت سفر رییس‌جمهور برزیل به تهران را ۳۰ درصد پیش‌بینی کرد. دیمیتری مدوديف، رییس‌جمهور روسیه سفر لولا داسیلوا، رییس‌جمهور برزیل به ایران را “آخرین شانس” ایران خوانده است. به گفته‌ی وی چنانچه این سفر به ‌نتیجه‌ای نرسد، اعمال تحریم علیه ایران در آینده‌ی نزدیک محتمل خواهد بود.

– “دیميترى مدوديف ” رئيس‌جمهور روسيه پس از ديدار با “آنگلا مرکل ” صدراعظم آلمان اعلام کرد: روسيه انتظار دارد ايران توضيحاتى را در مورد برنامه هسته‌اى خود و همکارى کامل با جامعه بين‌المللى ارائه دهد. وى ادامه داد: ايران حتى اگر برخى سؤالاتى را که مطرح مى‌شود، نمى‌پسندد، بايد شجاعت کافى براى همکارى کامل با جامعه بين‌المللى را داشته باشد.

– دیمیتری مدوديف گفت ایران به داشتن توانایی ساخت سلاح هسته ای نزدیک تر می شود.

– احمدی نژاد اتهام دیمیتری مدودیف که ایران تا دو سال دیگر به بمب اتمی دست پیدا خواهد کرد را بی اساس دانسته و گفت رئیس جمهوری روسیه سناریوی غرب و آمریکا برای تحت فشار قرار دادن ایران را “کلید” زده است.

– “سرگئی ریابکف” معاون وزیر خارجه روسیه خواستار برگزاری نشستی فوری به منظور بررسی طرح مبادله سوخت با ایران و بیانیه تهران شد. او گفت: ما معتقدیم این نشست باید هر چه زودتر و در اولین فرصت ممکن برگزار شود. خود نشست اهمیت کمی دارد، اما موضوعی که در این نشست بررسی می شود اهمیت بسیار بالایی دارد. ما باید این مذاکرات را هر چه سریعتر آغاز کنیم. معاون وزیر امور خارجه روسیه در ادامه از تصمیم مسکو برای دعوت از نمایندگان برزیل و ترکیه به عنوان کشورهای امضا کننده بیانیه تهران به این نشست خبر داد. نخست وزیر ترکیه به همراه رئیس جمهور برزیل با حضور در ایران بیانیه تهران را که در مورد طرح مبادله سوخت به منظور تامین نیاز راکتور تحقیقاتی تهران بود، صادر کردند.

– بر اساس توافق صورت گرفته بین ناتو و مسکو ، روسیه 27 هلیکوپتر مدل ام. آی 17 را به افغانستان اعزام خواهد کرد تا در اختیار نیروهای ائتلافی قرار بگیرد. یک فرمانده نظامی ناتو در مورد همکاری نظامی روسیه با نیروهای ائتلافی در افغانستان تصریح کرد: روسیه تصمیم گرفت به ناتو کمک کند که سه فروند هلیکوپترها به صورت رایگان دراختیار ما قرار می گیرد. روسیه و ناتو توافق هایی را برای انجام همکاری های مختلف در پیش گرفته اند. مسکو به منظور کمک به ناتو در جنگ افغانستان برخی تسلیحات و امکانات نظامی را در اختیار آنها قرار می دهد.

– نشست شورای ناتو- روسیه در لیسبون پرتغال منجر به سه نتیجه مهم در عرصه همکاری های نظامی طرفین شد: نخست، همکاری روسیه با ناتو درمورد افغانستان. دوم، از سرگیری همکاری در زمینه استقرار یک سامانه دفاع موشکی. سوم، ادامه همکاری دو طرف برای پدید آوردن یک نظام امنیتی اروپایی که متضمن علایق و منافع دو جانبه باشد. پس از این گفتگوها، آندرس فاگ راسموسن دبیر کل ناتو اظهار کرد: خطی پر رنگ میان روابط حال و گذشته ناتو و روسیه کشیده شده است.

– ويتالى چورکين نماينده دائم روسيه در سازمان ملل متحد، در نشست مجمع عمومى در مورد اقدام های آژانس بين‌المللى انرژى اتمى، اظهار داشت روسيه اميدوار است ايران به زودى مذاکرات با “1+5 ” را از سر گيرد و مسکو تهران را به اجراى قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل متحد و همکارى با آژانس بين‌المللى انرژى اتمى دعوت مى‌کند. چورکين همچنين گفت: روسيه جايگزينى براى حل و فصل سياسى- ديپلماتيک برنامه هسته‌اى ايران نمى‌بيند و بر همکارى‌هاى فعالانه‌تر ايران با آژانس بين‌المللى انرژى اتمى و اجراى کامل درخواست‌هاى شوراى امنيت سازمان ملل متحد و شوراى حکام آژانس از ايران، توسط تهران اميدوار است.

– در حالى که نشست ناتو در «ليسبون» پرتقال در حال برگزاری است، دو موضوع اساسى که براى امنيت ملى ايران مهم و حياتى است، یعنی موضوع استقرار سپر موشکى در دو کشور ترکيه و روسيه از اساسی ترین موضوعات مطروحه در این نشست عنوان شده است. روسيه موافقت تلويحى خود را با پيوستن به طرح سپر موشکى اعلام کرده است، که در دوران رياست جمهورى «جرج بوش» يکى از حوزه هاى اختلاف دو کشور بود. «مدودیف» و همکارانش مشتاقانه به پيوستن به سپر دفاع موشکى ابراز تمايل کرده اند. کشورهاى عضو ناتو از روسيه خواسته اند که در جنگ افغانستان اين کشورها را يارى کند، بالگرد به افغانستان اعزام کند و اجازه دهد محموله هاى ناتو از طريق خاک روسيه به افغانستان برود تا ديگر ناتو مجبور نباشد که از طريق پاکستان محموله هاى ارسالى به خود را در معرض حملات طالبان قرار دهد.

– وزیر دفاع روسیه درگفتگو با هفته نامه اشپیگل نظر خود را درباره روابط کشورش با ناتو، امکان همکاری مسکو در ایجاد سامانه دفاع ضد موشکی در اروپا، خطر ایران و اصلاحات نظامی در المان بیان کرده است. اناتولی سردیوکف ابراز امیدواری کرد این سفر نبض جدیدی به روابط روسیه و ناتو بدهد که در پی مناقشه سال 2008 مسکو و گرجستان به شدت تخریب شده اند. در حال حاضر دو طرف در زمینه مبارزه با دزدی دریایی، اموزش متخصصان و انجام مانورهای مشترک با هم همکاری دارند و انتظار می رود در اینده نزدیک روابط دو کشور عادی شود. وی در مورد خطر ایران و موشکهای برد متوسط آن گفت روسیه و ناتو در زمینه ارزیابی های سیاسی این خطر هیچ اختلاف نظری ندارند و صحبت بر سر امکانات فنی است.

– نخست وزیر روسیه “ولادیمیر پوتین”در گفت و گو با “لری کینگ” مجری شبکه سی ان ان گفت: برنامه هسته ای ایران در حدود 20 سال است که اجرا می شود. ایران به نوعی آمادگی خود را برای گفتگو با جامعه جهانی و آژانس بین المللی انرژی اتمی نشان می دهد. البته ما خبر داریم که نسبت به مراحل اولیه کار این برنامه مسائلی وجود دارد و از آژانس در خصوص دریافت پاسخ های قانع کننده حمایت می کنیم.

– دیمیتری مدوديف رئیس جمهور روسیه در سخنانى گفت ایران باید حسن نیت نشان داده و ثابت کند که برنامه هسته‌اش صلح‌آمیز است. وی در دیدار با رئیس جمهور ایران تصریح کرد: ایران باید حسن نیت نشان داده و با توجه به این که کشوری مستقل و دارای حق حاکمیت است باید به همه ثابت کند برنامه توسعه صنعت اتمی اش صلح آمیز بوده و برای فعالیت با نهادهای بین المللی ازجمله آژانس بین المللی انرژی اتمی آماده است. مدوديف گفت: ما همراه کشورهای عضو ناتو به دقیق‌ترین شکل ممکن مراقب پیشرفت برنامه های گوناگون کشورهای دیگر خواهیم بود. چگونگی پیشرفت امکانات هسته‌ای در دیگر کشورها و اینکه چه کشور هایی اعضای واقعی “باشگاه هسته‌ای” بوده و چه کشورهایی تلاش خود برای ورود به این باشگاه را تازه آغاز کرده اند، برای ما تفاوت دارد.

– بر اساس اسناد منتشرشده ويکى ليکس کارشناسان روسيه ادعاى آمريکا درباره تهديد موشکى ايران براى اروپا را رد کرده‌اند. اين اسناد نشان می دهد کارشناسان روسيه ادعاهاى آمريکا درباره اين‌که ايران موشک‌هايى دارد يا به دنبال ساخت موشک‌هايى است که مى‌تواند پايتخت‌هاى کشورهاى اروپايى را هدف قرار دهد، رد مى‌کنند. اسناد منتشرشده ويکى ليکس از فوريه گذشته نشان مى‌دهد روسيه وجود موشک‌هاى سرى خريدارى شده از کره شمالى در ايران را منتفى دانسته است. متن کامل گزارش وزارت امور خارجه آمريکا در دسامبر سال 2009 در نشست “ارزيابى تهديد مشترک” در واشنگتن که در وب‌سايت ويکى ليکس منتشر شده است، نشان از اختلاف‌هاى اساسى درباره اين ادعاها دارد. معاون وزير امور خارجه آمريکا در امور امنيت بين‌المللى و منع گسترش تسليحات اتمى، مدعى شد ايران از طريق کره شمالى به 19 فروند از اين موشک‌ها دسترسى پيدا کرده است. اما يکى از مقام های وزارت دفاع روسيه گزارش‌ها درباره وجود چنين موشکى را رد کرد و گفت: هرگز چنين موشکى نه در کره شمالى و نه در ايران آزمايش نشده و روسيه تاکنون چنين موشکى را در اين دو کشور مشاهده نکرده است.

– آندرس فوگ راسموسن دبیر کل پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) اظهار کرد سپر دفاع موشکی که ناتو برای حفاظت از اروپا در نظر دارد مرکب از دو سامانه مستقل اما هماهنگ روسی و غربی خواهد بود. راسموسن در این مورد گفت:«بوسیله تبادل اطلاعات میان ناتو و روسیه، تصویر بزرگتر و دقیق تری از آسمان اروپا حاصل می شود.

– سنای آمریکا در آخرین نشست کاری خود در سال 2010، معاهده «استارت» را که پیشتر مورد موافقت روسای جمهور آمریکا و روسیه قرار گرفته بود، تصویب کرد. به محض تصویب این معاهده مواضع ضد ایرانی روس‌ها نیز تشدید شد. بنابراین معاهده، دو کشور میزان کلاهک‌های هسته‌ای خود را به میزان ۱۵۰۰ کلاهک برای هر کشور کاهش خواهد داد. اوباما از روسیه انتظار دارد که مواضع ضد ایرانی خود را تقویت کند. مدوديف به تقاضای اوباما به سرعت پاسخ مثبت گفت. او اظهار داشت، موضع هسته‌ای ایران، بی‌دلیل خشک و انعطاف ناپذیر است و این کشور باید به مقام های آژانس اجازه دهد که تاسیسات این کشور را بازرسی کنند. وی افزود رفتار ایران باعث شده است که تحریم‌هایی علیه این کشور در شورای امنیت، به تصویب برسد و تلویحا به ایران هشدار داد که روسیه هم علیه برنامه هسته‌ای ایران است.

– لاوروف وزیر امور خارجه روسیه گفت: این کشورها باید از تجربه های گذشته مانند آنچه در عراق و افغانستان می گذرد درس بگیرند و عواقب هر گونه تهدید نظامی ایران فاجعه آمیز خواهد بود. او تصریح کرد : ما علاقمند از سر گیری هر چه زودتر مذاکرات ایران و گروه پنج به علاوه یک در استانبول هستیم تا طبق جدول زمان بندی این گفتگوها ادامه یابد. وی گفت: مذاکرات استانبول پر محتوا و همه جانبه و کامل باشد. لاوروف گفت: ایران هم بهتر است همکاری خود را با آژانس بین المللی انرژی اتمی و کشورهای طرف گفتگو افزایش دهد اما تاکید می کنم راه حل دیگری غیر از راه حل صلح آمیز و دیپلماتیک موضوع هسته ای ایران وجود ندارد. او درباره راه اندازی نیروگاه بوشهر گفت: راه اندازی فیزیکی این نیروگاه ماه اوت 2010 انجام شد و بزودی با راه اندازی رسمی نیروگاه بوشهر برق این نیروگاه وارد شبکه سراسری ایران می شود.

– نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین گفت: سفرای چین و روسیه در تور بازدید از تاسیسات هسته ای ایران شرکت نمی کنند. علی اصغر سلطانیه اظهار داشت: سفرای روسیه و چین به ایران نمی آیند. هفت نفر از سفرای کشورها در آژانس بین المللی انرژی اتمی در تور هسته ای ایران شرکت می کنند. مصر، ونزوئلا، کوبا و سوریه از جمله این کشورها هستند.

– سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه در کنفرانس امنیتی مونیخ مخالفت کشورش را با وضع تحریم های جدید علیه ایران ابراز داشت. لاوروف گفت:«تحریم هایی که در ماه ژوئن سال گذشته بر علیه ایران و به سبب ادامه برنامه های هسته ای این کشور وضع شد هنوز به قوت خود باقی است و تحریم های بیشتر بر ضد ایران موجب تاثیرهای منفی بر اقتصاد این کشور خواهد شد». سرگئی ایوانف معاون نخست وزیر روسیه نیز در مونیخ اظهار کرد که به عقیده دولت مسکو نه تحریم های بیشتر و نه توسل به زور ابزارهای مناسبی برای حل مشکل پرونده فعالیت های اتمی ایران محسوب می شوند.

– معاون وزير خارجه روسيه با ابراز خوش‌بينى نسبت به نتيجه مذاکرات ايران و گروه 1+5 در استانبول تاکيد کرد مسئله مهم ادامه گفت‌وگوها است که اکنون جنبه مشخص‌ترى به خود گرفته است. نتيجه مذکرات دو روزه بين نمايندگان ايران و گروه «1+5» در استانبول در زمينه حل و فصل مسائل مربوط به برنامه هسته‌اى ايران براى بسيارى نااميدکننده بود، ولى مقام های ديپلماتيک روسيه نسبت به ادامه مذاکرات با ايران خوش‌بين هستند. “کاترين اشتون ” مسئول اصلى سياست خارجى اتحاديه اروپا مذاکرات استانبول را بى نتيجه ارزيابى کرد، در حاليکه به عقيده “سرگئى ريابکوف ” معاون وزير خارجه و رئيس هيئت نمايندگى روسيه در اين مذاکرات، هدف مهم انجام دور بعدى مذاکرات بين طرفين است که اين نتيجه بدست آمده و چنين تمايلى وجود دارد.

– وزير امور خارجه در ژنو تاکيد کرد ايران هميشه خواستار ادامه مذاکرات با 1+5 بوده است. او مذاکرات خود با کاترين اشتون را صريح و ثمربخش توصيف کرد و ابراز اميدوارى کرد که اين گفتگوها به مذاکرات بيشتر در مورد برنامه صلح آميز هسته اى ايران بيانجامد. ايران مذاکراتى را در ژانويه 2011 در استانبول با گروه 1+5 به انجام رساند.

مسایل حوزه انرژی

– وزارت انرژی روسیه اعلام کرد مسعود میر کاظمی وزیر نفت ایران و سرگئی اشماتکو وزیر انرژی روسیه روز چهاردهم ژوئیه ملاقات خواهند کرد تا نقشه راه همکاری های دو کشور در بخش انرژی را مورد بررسی قرار دهند. مهمترین بخش از این نقشه راه، توسعه میدان های نفتی در هر دو کشور و نیز کمک به توسعه میدان های نفت و گاز در هر کشور سومی توصیف شده است.

– يونايتد پرس نوشت: چند ساعت پس از انتشار خبر انفجار لوله انتقال گاز ايران به ترکيه، شرکت گاز پروم روسيه اقدام به صادرات گاز به ترکيه کرد. قرار است با افزايش حجم صادرات گاز روسيه از خط لوله جريان آبى از ۲۲ ميليون متر مکعب به ۳۲ ميليون متر مکعب در روز، کليه ظرفيت صادرات گاز ايران به ترکيه در اختيار روسيه قرار گيرد. شرکت گاز پروم از راه انحصار صادرات گاز به اروپا در حال حاضر به بزرگترين شرکت گازى جهان تبديل شده و بازوى قدرتمند تجارت خارجى روسيه و بزرگترين منبع پرداخت ماليات به دولت آن کشور محسوب مى شود. حفظ بازارهاى انحصارى گاز در اروپا هدف راهبردى شرکت گاز پروم و همچنين بخش با اهميتى از سياست خارجى روسيه در قبال ترکيه، ايران و اروپا است.

– امضای قرارداد خط لوله انتقال گاز ترکمنستان به پاکستان و هند از طریق خاک افغانستان، هشداری برای ایران است. ایران در کنفرانس بازسازی افغانستان با تخصیص اعتباری معادل 500 میلیون دلار در رده های نخست در بین کشورهای داوطلب به بازسازی قرار دارد. اما افغانستان اکنون به عنوان رقیب ایران در انتقال منابع انرژی آسیای مرکزی ایفای نقش خواهد کرد.

– مقام های دولت افغانستان اظهار داشتند قرار است یک کنسرسیوم برای احداث خط لوله انتقال گاز ترکمنستان- افغانستان- پاکستان- هندوستان موسوم به “تاپی” متشکل از شرکت های نفت و گاز و موسسه های بزرگ مالی تاسیس شود. ایگور سچین معاون نخست وزیر روسیه نیز اعلام کرد که گازپروم احتمالا در کنسرسیوم ساخت خط لوله گاز از طریق افغانستان شرکت خواهد کرد. به باور برخی کارشناسان روسی، خط لوله “ترانس افغان” یا “تاپی” در مقایسه با خط لوله موسوم به “صلح” با حضور ایران- پاکستان- هند با صرفه تر خواهد بود و به همین دلیل شرکت های روسی با ایران همکاری نخواهند کرد.

– شرکت گازپروم برای مشارکت در خط لوله‌ی گاز “ترکمنستان – افغانستان – پاکستان – هندوستان” وارد مذاکره شده است. ۴ سال دیگر بهره‌برداری از این طرح آغاز ‌می‌شود. مقام‌های دولت افغانستان گفتند، برای احداث خط لوله‌ی گاز “ترکمنستان – افغانستان – پاکستان – هندوستان”، موسوم به “تاپی”، قراراست یک کنسرسیوم مالی متشکل ازشرکت‌های نفت و گاز، موسسه‌های بزرگ مالی تاسیس شود. ایگورسچین، معاون نخست وزیر روسیه نیز پس از دیدار با مقام‌های ترکمنستان اعلام کرد گازپروم در کنسرسیوم اجرای خط لوله‌ی گازاز طریق خاک افغانستان احتمالا شرکت خواهد کرد. به باور برخی از کارشناسان روس، خط لوله‌ی “ترانس‌افغان” یا تاپی در قیاس با خط لوله‌ی موسوم به “صلح” ایران- پاکستان- هند با صرفه‌تر خواهد بود. به همین دلیل شرکت‌های روسی با ایران همکاری نخواهند کرد. این نظر از سوی مقام‌های روسی نیز تائید می‌شود. آندره بودنیک، سفیر روسیه در پاکستان گفته است،”هیچ شرکت روسی به اجرای طرح میان پاکستان و ایران تمایلی از خود نشان نمی‌دهد”.

– آلکسی موخین از مرکز مطالعات سیاسی مسکو معتقد است در سیاست راهبردی گازی روسیه تغییرهای اساسی بوجود آمده است. وی به توجه بیشتر روسیه به بازار اروپا اشاره می‌کند: «طرح‌های خط لوله به کشورهای اتحادیه اروپا اکنون برای روسیه از هر جهت مهم‌تر شده است. در این عرصه مسلما ایران برای روسیه بزرگترین رقیب شمرده می‌شود». بنظر موخین روسیه از طرح خط لوله‌ی صلح ایران به هندوستان کنار نکشیده و فقط برای اجرای آن غیرفعال شده است.

همکاری های گوناگون

– دکتر ’على باکويي’ رايزن علمى ايران در روسيه با اشاره به روند رو به توسعه روابط ايران و روسيه و امکانات گسترده دو کشور در زمينه هاى علمى گفت: همکارى هاى علمى و آموزشى ايران و روسيه دورنماى خوبى براى توسعه دارند. او گفت: اقدامات فراوانى براى توسعه همکاريهاى علمى و آموزشى روسيه و ايران صورت گرفته و براى گسترش روابط دو کشور در اين زمينه مصمم هستيم. باکويى گفت: در سايه اين فعاليت ها، ارتباطات علمى بين مراکز دانشگاهى دو کشور افزايش يافته، بطورى که در سال گذشته شاهد مسافرت چند هيات دانشگاهى ايران به روسيه و رايزنى براى توسعه همکارى هاى ميان دو کشور بوديم.

– على‌اکبر صالحى‌، رييس سازمان انرژى اتمى اعلام کرد: ايران هيچ‌گاه قصد سرمايه‌گذارى در غنى‌سازى اورانيوم روسيه را نداشته و ندارد و سرمايه‌گذارى‌هاى غنى‌سازى جمهورى اسلامى ايران صرفا داخلى است. صالحى در مورد فرمان جديد دیميترى مدوديف رييس‌جمهور روسيه که ايران را از سرمايه‌گذارى در هر نوع فعاليت تجارى مرتبط با استخراج اورانيوم، توليد يا استفاده از مواد و فناورى هسته‌اى در خاک روسيه منع کرده است، گفت ما هيچ‌گاه قصد سرمايه‌گذارى در غنى‌سازى اورانيوم روسيه را نداشته و نداريم و سرمايه‌گذارى‌هاى غنى‌سازى ما صرفا داخلى است.

– رييس سازمان انرژى اتمى، درباره واردات راديودارو از روسيه، با اعلام اين‌که توافق خوبى را در زمينه واردات راديودارو با روس‌ها داشتيم، گفت: اميدواريم در چند هفته آينده راديوداروهاى مورد نظر از روسيه به ايران منتقل شوند.

– دکتر صالحی سرپرست وزارت امور خارجه درباره روابط ایران و روسیه تـأکید کرد: بـا یک گفتمـان صریح به نفع دو طرف، می تـوانیم تـعاملات سیاسی خود را به گونه ای تنظیم کنیم که هر دو کشور بهره مند شویم. دکتر صالحی در دیدار ویکتور ایوانف، یکی از مقامات عالی رتبه سیاسی و رئیس سازمان فدرال مبارزه با مواد مخدر روسیه گفت: همکاری های خوبی در زمینه هسته ای داریم که امیدوارم در دیگر عرصه ها نیز شاهد روابط مستحکم و خوبـی بـاشیم.

– صالحى، سرپرست وزارت امور خارجه و رئيس سازمان انرژى اتمى اعلام کرد ايران به پيشرفت بزرگ جديدى در زمينه اتمى نايل شده و اينک ميتواند هم‌چون کشورهاى انگشت شمار جهان صفحه ها و ميله هاى سوختى مورد نياز نيروگاه‌هاى اتمى را توليد کند. به تأکيد او، توليد اين صفحه‌ها و ميله‌ها در شهر اصفهان ميسر شده است. پاييز سال جارى اين ميله هاى اورانيمى حاوی اورانيم داراى غناى 20 درصدى روانه راکتور تهران ميشود که ايزوتوپ‌هاى داراى کاربرد درمانى توليد مى کند. رئيس سازمان اتمى ايران گفت، با وجود «مساعى بيهوده غرب» ايران 40 کيلوگرم اورانيم 20 درصدى توليد کرده است. به ديگر سخن، ايران می گوید تمام امکانات لازم براى چرخه کامل سوخت اتمى را در اختیار دارد.

* استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل روسیه

** روند تحولات با استفاده از سایت های زیر پیگیری شده است:
سایت برنامه اوراسیای مرکزی دانشگاه تهران: cep.ut.ac.ir
و سایت موسسه مطالعات ایران و اوراسیا: www.iras.ir
منبع: دیپلماسی ایرانی