او پیامبر رحمت و مدارا بود

چکیده :دعای آن رسول مهربانی، چنین بود: خدایا، هرکس با امت من ملایمت می ورزد، با او ملایمت بورز و هرکس آنها را در مشقّت می اندازد ، او را در مشقّت...

کلمه – گروه معارف:

السلام عليك يا رسول الله

چه بهانه زیبایی است ميلاد پیامبر اکرم (ص) برای نگاهی دوباره به سیره او، که سیره انبیا سیره تربیت عملی انسان و جامعه انسانی است.

تجلی اصول ثابت و استوار تربیتی قرآن در وجود گرامی پیامبر اکرم و ائمه اطهار است.

خصوصیات سیره اجتماعی آن حضرت که ضامن کرامت و عزت جامعه اسلامی و رهایی و سیادت مستضعفان و شکست مستکبران و سلامت و عدالت برای همگان است.

یکی از اصول مهمی که در سیره اجتماعی پیامبر ا کرم (ص) اهمیت بسیاری داشته و مایه قوام و دوام مناسبات صحیح اجتماعی در درون جامعه اسلامی است، رفق و مداراست.

آن رسول مهربانی، سخت از غلظت های بی مورد و شدّت های نابجا پرهیز داشت و هرگز برای پیشبرد مقاصد اجتماعی خویش، در میان مسلمین، از حرکت های تند عاری از رفق بهره نگرفت. در غیر این صورت طبق آیه شریفه 159 سوره آل عمران، فرصت هدایت حاصل نمی گشت و سدّ سکندری میان او و مردم حجاب می شد و زمینه اصلاح اجتماعی را مسدود می ساخت. به همین دلیل آن وجود گرامی، در کنار تبلیغ رسالت خویش، مأمور به مدارا با خلق بود.

در حدیثی از امام صادق (ع) آمده است: “جبرئیل به نزد پیامبر (ص) آمد و گفت:ای محمد ! پروردگارت سلام می رساند و می فرماید: با خلق من مدارا کن.”

و در جایی دیگر در آیه 214 سوره شعرا می فرماید: “پر و بال محبتت را بر مومنان بگستران.” این تعبیر، کنایه زیبایی از تواضع و رفق توأم با مهر و ملاطفت است. همان گونه که پرندگان برای رشد دادن جوجه های خود و به منظور اظهار محبت، بالهای خود را گسترده و پایین آورده و آنان را زیر بال و پر می گیرند، پیامبر نیز مأمور به این گونه رفق و محبت گردید.

با این سیره بود که حضرت توانست با سازگاری نسبت به مومنان، آنها را حفظ کند، رشد دهد و از تشتّت و پراکندگی نگه دارد.

این منش، به عنوان یک امر ثابت، درباره همه انبیاء عظام صادق و جاری بوده است، چنانکه خاتم آنان فرمود: “ما جمعیت پیامبران، همان طور که به انجام واجبات امر شده ایم، به مدارا با مردم امر شده ایم.”

سیاست الهی آنان، این بوده است، تا بتوانند فرد و جامعه را از مرتبه طبیعت به مرتبه حقیقت سیر دهد. چنان که در حدیثی از پیامبر (ص) داریم : “عاقل ترین مردم آن است که بیشترین مدارا را با مردم داشته باشد.”

آن حضرت به قدری با امّت خویش از سر رحمت برخورد می کرد که منافقان کوردل آن حضرت را “اذن” می خوانند. چرا که او برای امت خویش و شنیدن سخنان و مشکلات و درد دلها و آلام آنها چون “گوش” بود. خود را برتر از مردم نمی دانست و به ریزترین مسائل آنها گوش فرا می داد.

دعای آن رسول مهربانی، چنین بود: “خدایا، هرکس با امت من ملایمت می ورزد، با او ملایمت بورز و هرکس آنها را در مشقّت می اندازد ، او را در مشقّت بینداز.”