کودکان کار و خیابان، به علت فقر، از معاینات پزشکی محروم‌اند
چکیده :كودكان زباله‌گرد با بيماري‌هاي پوستي ،ريوي و انگلي دست به گريبان هستند/كودكان افغان به دليل بيمه نبودن امكان بستري شدن در زمان بيماري را ندارند/تعدادی از کودکان كار فقط یک یا 2 بار در روز غذا می‌خورند....
یکی از روانپزشکان سازمان بهزیستی کشور گفت: اکثر کودکان كار و خيابان هنگام بیمارشدن به دلیل مشکلات مالی خانواده امکان مراجعه به پزشک را ندارند.
به گزارش خبرنگار ايلنا، محسن روشن‌پژوه روانپزشک سازمان بهزیستی کشور در دومين روز از سمينار بررسي آسيب‌‌هاي كودكان كار و خيابان و زنان سرپرست خانوار در مورد بررسي وضعيت سلامت كار و خيابان در منطقه 20 شهر تهران با اشاره به اينكه معضل كودكان كار و خيابان يك معضل جهاني بوده تاكيد كرد:كودكان خیابانی به عنوان گروه‌های به حاشیه رانده شده‌ی بسیاری از جوامع محسوب می شوند که از دسترسی به فرصت هایی برای یک زندگی بهتر محروم‌اند.
وي افزود: اين كودكان قادر به برقراری ارتباط با نهادهای عمده اجتماعی نظیر خانواده ، آموزش و پرورش و بهداشت و درمان و نیز سیستم های حمایت اجتماعی نبوده و همین امر سلامت روانی اجتماعی آن را دچار مخاطره می سازد.
روانپزشک سازمان بهزیستی کشور در مورد عوامل موثر بر بروز پدیده کودکان خیابانی به مواردي شامل فقر ، توزیع ناعادلانه خدمات آموزشی و بهداشتی ، نرخ بیکاری و تورم و نیز عوامل اجتماعی که شامل شهرنشینی بی‌رویه دلیل مهاجرت از کشورهای هم‌جوار به ایران و روستاها به شهر و افزایش حاشیه‌نشینی ، و بی‌ثباتی منطقه افغانستان و عراق 8 سال دفاع مقدس و نیز نرخ رشد اعتیاد و نیز فقدان حمایت های اجتماعی ي اشاره كرد.
روشن پژوه در مورد سبك زندگي و با اشاره به شرایط جسمانی ، روانی اجتماعی اين كودكان گفت:عواملي همچون استرس و فشارهای روانی ناشی از حوادث عمده‌ی زندگی، نظیر فجایع طبیعی و حوادث اجتماعی ، مشکلات اقتصادی و اجتماعی نظیر فقر ، فقدان حرکت‌های آموزشی ، کودکان کار و خیابان را با مشکلات عمده ای روبه رو می سازد؛ از سوی دیگر سبک زندگی این کودکان که آنها را مستعد گذراندن زندگی در معرض خشونت های محیطی و تعارض با سایر کودکان کار و خیابان ، کارفرمایان و افراد اجتماع می سازد.
وي در ادامه افزود: آنچه در جهت حفاظت از کودکان می تواند عامل حمایت کننده محسوب شود دلبستگی ها و داشتن احساس مثبت نسبت به افراد خانواده ، دوستان ، نهادهای مذهبی و اجتماعی یا حتی حیوانات خانگی و اهلی است؛ همچنين شایستگی ها و مهارت های روانی و عملی نیز به عنوان راهبردهای مقابله‌ای می‌توانند کودکان را در قبال آسیب های اجتماعی محافظت كنند.
روانپزشک سازمان بهزیستی کشور ضمن اشاره به تحقيق خود بر روي كودكان كار و خيابان منطقه 20 شهر تهران و مصاحبه باآنها عنوان كرد: تمام کودکان از وضع سلامت خود رضایت نداشته و از بین 42 کودک تحت پرسش 38 نفر از علائم مختلفی شکایت داشتند.
وي با اشاره به مسائل و معضلات آنها تصريح كرد: مشکلات عمده همچون سردرد، دل درد ، دندان درد و گلو دردو درد كليه از مشكلات شايع اين كودكان بوده و از بیماری‌هاي شایع ديگر بیماری‌های پوستی و ریوی ناشی از زباله گردی و تماس با مواد شیمیایی مضر و نیز بیماری های انگلی را می توان نام برد .
كودكان افغان به دليل بيمه نبودن امكان بستري شدن در زمان بيماري را ندارند
به گفته اين روان پزشك،اکثر کودکان هنگام بیمارشدن به دلیل مشکلات مالی خانواده امکان مراجعه به پزشک را ندارند؛ در موارد معدودی هم کودکان به طور سرپایی به درمانگاه منطقه 20 مراجعه می‌کنند که بیماران سرپایی را درمان می کند اما کودکان افغان به دلیل نداشتن بیمه، امکان بستری شدن را ندارند حتي تمام کودکان از مراجعه مرتب به دندانپزشک و چشم پزشک محروم هستند.
روشن پژوه در مورد نتايج بدست آماده از تغذيه و امنيت اين كودكان گفت: تغذیه انها در شرایط نامناسبی قرار دارد و براساس نتایج بدست آمده کودکان به ندرت میوه ، سبزیجات یا پروتئین می خورند، تعدادی از کودکان فقط یک یا 2 بار در روز غذا می خورند.و نيز خشونت در میان آنها امری شایع است.
اين روان‌پزشك با اشاره به انواع مشاغل كودكان به فال فروشی ، کار در کارخانه شیشه ، میخ صاف کنی ، نوازندگی ، زباله گردی ، سبزی پاک کنی ، نظافت خانه ، خیاطی ، کفش درست کنی ، کیف درست کنی و کار در بقالی اشاره كرد و يادآور شد: تمام کودکان اعتراف کردند که تحت خشونت جسمی توسط والدین یا خواهر و برادر قرار گرفته‌اند؛. کودکان، به طور خیلی جدی، از انواع خطر در کار همچون خطر حوادث ( دست و چشم ) و خطر آزارهایی از جمله دزدیده شدن و سرقت جوارح صحبت کردند.
به گزارش خبرنگار ايلنا، در ادامه اين سمينار زيبده افروز و مهري حاتمي در تحقيقي مشترك بر روي كودكان كار و خيابان و بررسي وضعيت موجود و تهديدات پيش روي آنها عنوان كرد: پدیده کودکان خیابانی به عنوان یک تراژدی شهری از جمله عوارض ساختار اجتماعی و اقتصادی در فرایند توسعه و شهر نشینی محسوب می شود.و بیکاری و عدم اشتغال و مشکلات اقتصادی رشد حاشیه‌نشینی و از دل آن انواع آسیبهای اجتماعی از جمله کودکان کار و خیابان پدیدار می شود و به دليل شرایط زندگی در محیط‌های پر خطر این کودکان به مستعدترین ودر دسترس‌ترین افراد برای انحرافات و آسیبهای اجتماعی تبدیل شوند.
آنها تهدیدهای کار خیابانی برای کودکان را برشمرده و گفتند: این کودکان به دلیل محرومیت از موادمغذی و ویتامین‌ها و سایر ملزومات غذایی عمدتاً به سوءتغذیه دچار می‌شوندو علاوه بر آن بسیاری از کودکان خیابانی به دلیل افتادن دردام قاچاقچیان و خلافکاران مورد سوءاستفاده‌های جنسی قرار می‌گیرند.
به اعتقاد اين دو محقق، این کودکان که عمدتا منبع درآمد خانواده هستند ممکن است به دلایل گوناگون به دست نیروهای انتظامی بازداشت شوند و در این صورت خانواده‌هایشان برای رهایی آن ها اقدام می کنند. با وجود این پس از آزادی مجددا خانواده‌هایشان آن ها را برای ادامه امرار معاش از طریق تکدی و…به خیابان‌ها می فرستند و نيز کودکان خیابانی کمتر به مدرسه می‌روند و کمتر مراحل تحصیلی بالاتر می‌رسند.مشکلات خانوادگی و نابسامانی زندگی عمدتا آنان را ازادامه تحصیل باز می‌دارد بدين سبب مشکلات روانی،افسردگی،بی خانماني،کودکان را در معرض انواع کجروی‌ها ورفتارهای ضد اجتماعی قرار می‌دهد.نیاز به حمایت‌های اجتماعی و عدم پاسخ به آن ،فرد را مستعد بسیاری ازمشکلات روانی-اجتماعی و سوءمصرف مواد می‌كند.
اين‌دو محقق در مورد تصور افراد جامعه از اين كودكان بيان كردند: تصور عمومي ازكودكان خياباني اساسا متفاوت با واقعيت زندگي اغلب كودكان و نوجواناني است كه بيشتر روزها خود را درخيابان مي گذرانند. اينها افرادي آسیب‌زا نیستند بلکه گروهی هستند که براي اداي مسئوليت‌هاي مالي و خانوادگي با منابع بسيار محدودي كه دراختيار دارند درشرايط بسيار مشكلي به تلاش مي‌پردازند.
و در انتها متذكر شدند كه با توجه به حمایت ضعیف از کودکان و ساعات کار طولانی آنها در خیابان و با توجه به آسیب هایی که آنها را به دلیل خیابانی بودن تهدید می نماید باید به فکر چاره اندیشی در ارتباط با توانمندسازی خانواده نمود که حذف کار کودک بر روی خانواده تاثیرات بدتری ایجاد نکند.برنامه ریزی با رویکرد کاهش آسیب های اجتماعی،افزایش آموزش کودکان کار و خیابان برای حمایت از خود وپیشگیری از بیماری ها و آسیب های اجتماعی به صورت یک ضرورت است .
