اعتماد سازی یكطرفه ایران و طلبكاری روزافزون آژانس اتمی

چکیده :اما در صورتی كه این ادعای آژانس مبنی بر فرسوده بودن سانتریفیوژهای ایران درست باشد، باید پرسید چگونه ایران می خواهد بعد از تحویل بخش اعظم اورانیوم غنی شده خود، به غنی سازی مجدد اورانیوم پرداخته و آن میزان را جبران كند؟...

کلمه:با وجود دو اقدام همزمان ایران طی سه ماه گذشته كه از دید بسیاری از ناظران و آگاهان سیاسی، به منزله اقدامات اعتماد ساز ایران در نظر گرفته و انجام شده است، در گزارش آبان ماه آژانس انرژی اتمی نه تنها این اقدامات ایران مورد قدردانی قرار نگرفته، بلكه در مقابل بر طلبكاری آژانس ابین المللی انرژی اتمی افزوده است.

به گزارش  آینده، اولین اقدام كاهش محسوس عملیات غنی سازی در مجتمع غنی سازی نطنز بود و ایران 4 آبشار خود را از مدار تولید اورانیوم خارج كرده و در حقیقت از 660 دستگاه سانتیریفیوژ خود استفاده نمی كند . این درحالی است كه در ماه شهریور ایران 4592 سانتیریفیوژ فعال در نطنز داشته است و اكنون فقط در3932 سانتریفیوژ عملیات تزریق گاز انجام می شود. همچنین عدم تزریق گاز به 2805 سانتریفیوژ كه در خلاء در حال چرخش هستند، جزء مواردی است كه ایران می توانست با گازدهی به آنها تولید اورانیوم خود را افزایش دهد، اما از این امكان بالفعل استفاده نكرده است.البته غربیها و به نحوی آژانس مدعی اند این اقدام ایران ناشی از نقص و مشكلات فنی سیستم آبشارها و دستگاههای سانتریفیوژ است.

اما در صورتی كه این ادعای آژانس مبنی بر فرسوده بودن سانتریفیوژهای ایران درست باشد، باید پرسید چگونه ایران می خواهد بعد از تحویل بخش اعظم اورانیوم غنی شده خود، به غنی سازی مجدد اورانیوم پرداخته و آن میزان را جبران كند؟

عامل دوم اعتمادساز كه محوریت گزارش اخیر آژانس را تشكیل می دهد، مبحث تاسیسات غنی سازی سوخت فردو است. رئیس دولت دهم و رییس سازمان انرژی اتمی در اقدامی كه هدف آن را اعتماد سازی خواندند، با معرفی زودهنگام سایت غنی سازی فردو به آژانس شرایطی را ایجاد كردند كه آژانس از این اقدام ایران تشكر نماید. اما در گزارش اخیر آژانس، این نوع اعتمادسازی كاملا وارونه قلمداد شده است و آژانس در یك اقدام غیرمستند در گزارش خود به عكسهای دو ماهواره تجاری! غربی اشاره نموده كه این دو ماهواره قرارداد همكاری با آژانس نداشته و جزء منابع رسمی آژانس محسوب نمی شوند.

اما آژانس عكسهای این دو ماهواره تجاری را مستند قرار داده و اعلام كرده است كه عملیات خاكبرداری و محوطه سازی سایت فردو از سال 2002 شروع شده و تا سال 2004 ادامه یافته است و سپس از سال 2006 مجددا شروع به فعالیت كرده است. آژانس سپس با گستاخی اعلام می كند معرفی تاسیسات جدید ایران، سطح اعتمادسازی را كاهش داده و سوالاتی در مورد تاسیسات هسته ای در حال ساخت ایران كه تا كنون به آژانس اعلام نشده، ایجاد می كند و همچنین در یك اقدام خلاف مقررات آژانس، این سازمان از ایران خواسته است چنانچه “تصمیمی”! در مورد ساخت تاسیسات هسته ای دارد، از هم اكنون آژانس را مطلع نماید.

اكنون این سوال اساسی پیش می آید كه وقتی قرار است ایران اعتمادسازی نماید و سرعت تولید اورانیوم خود را كاهش داده و تاسیسات خود را در ضمن “تصمیم گیری” به آژانس معرفی نماید، نباید از خود بپرسیم میلیونها دلار هزینه تحمیل قطعنامه ها در روز را به چه مابه ازایی بایستی جبران نمود؟ آیا نباید سانتیریفیوژهای نطنز با قدرت هرچه تمامتر و با ظرفیت كامل به چرخش درآیند تا حداقل بخشی از ضررهای تحمیل قطعنامه های شورای امنیت علیه كشورمان به نحوی جبران گردد؟