نگاه امروز «سرمایه»/ اهداف متضاد در بزرگ ترین واگذاری تاریخ بورس

چکیده :با واگذاری بلوک مدیریتی مخابرات، خریداران قبلی فرصت های قابل توجهی را از امکان واگذاری به سرمایه گذار خارجی و سرمایه گذاران واقعی بخش خصوصی سلب کرده است، ضمن اینکه با این اقدام می توان گفت واگذاری قبلی به خریداران شبه دولتی به طور کامل تحقق نیافته...

روزنامه «سرمایه»-حسن خوشپور *:

واگذاری شش درصد از سهام بلوک مدیریتی 50 درصدی به علاوه یک سهم، بابت رد دیون به سازمان تامین اجتماعی، معادلات واگذاری بلوک مدیریت مخابرات را بر هم می زند. به عبارتی، واگذاری سهام دولتی به صندوق های بازنشستگی بابت رد دیون دولت، روش قیمت گذاری و واگذاری خاص خود را دارد. در واگذاری رد دیون اگرچه برای قیمت گذاری از قیمت سهم در بورس استفاده می شود اما بازاری برای آن شکل نگرفته و تنها یک تصمیم اداری است که بابت آن پولی جابه جا نمی شود و فقط ثبت حسابداری برای تعدیل بدهی ها و طلب دولت و طلبکاران آن است. برای واگذاری بابت رد دیون، دولت باید از سهام متعلق به خود یا شرکت های دولتی چنین تهاتری را انجام دهد نه اینکه از بلوک مدیریتی که قبلاً واگذار شده و متعلق به خودش نیست بدهی های خود را بپردازد.

هرچند بلوک 50 درصدی به علاوه یک سهم مخابرات در بازار رقابتی واگذار نشده و خریدار سهام نیز بخش خصوصی واقعی نیست اما به دلیل اینکه معامله در بورس به صورت کامل انجام شده (به رغم آنکه هنوز تشریفات کامل واگذاری مالکیت انجام نشده و به ثبت نرسیده است) دیگر متعلق به دولت نیست.

واگذاری بابت رد دیون از دارایی غیردولتی، حتی اگر قیمت گذاری آن چندان متفاوت نباشد، تبعاتی به شرح ذیل را ایجاد می کند:

1- موجب سلب اعتماد بخش خصوصی یا خریدار سهام دولتی می شود که سهامی را از دولت خریداری کرده و بعد دولت به هر دلیلی سهم واگذار شده را از او پس می گیرد تا به اهداف خود برسد.

2- این اقدام نشان می دهد هدف مشخصی در واگذاری ها تعقیب نمی شود. به این معنا که مشخص نیست دولت در واگذاری ها به دنبال ارتقای کارایی فعالیت های اقتصادی است یا بازپرداخت بدهی های خود.

3- با واگذاری بلوک مدیریتی مخابرات، خریداران قبلی فرصت های قابل توجهی را از امکان واگذاری به سرمایه گذار خارجی و سرمایه گذاران واقعی بخش خصوصی سلب کرده است، ضمن اینکه با این اقدام می توان گفت واگذاری قبلی به خریداران شبه دولتی به طور کامل تحقق نیافته است.

4- بهتر است قبل از هر اقدامی برای واگذاری خصوصاً در مواردی که دارای گستره و بازتاب چشمگیری در نظام اقتصادی و اجتماعی جامعه است، از ابتدا راهبرد و برنامه مشخصی انتخاب و پیگیری شود. برای حفظ امنیت و اطمینان بازار و کارگزاران اقتصادی لازم است تصمیمات سنجیده اتخاذ شود و قبل از اجرا، پیامدها و نتایج آن به طور کامل بررسی شود چرا که تکرار چنین اقداماتی بازار و برنامه خصوصی سازی را به شدت تحت تاثیر منفی قرار خواهد داد.

*کارشناس برنامه ریزی اقتصادی