چه كساني از تشديد بحران سود ميبرند
چکیده :بايد قدردان بيانيههايي باشند كه كوشش داشته است مطالبات و اعتراضات مردم را در چارچوب نظام و اهداف و آرمانهاي راستين انقلاب و امام پيگيري كند و اين مهم وقتي بهتر فهميده شد كه حركت اعتراضي مردم در راهپيمايي روز قدس تهران، بدون تاثيرپذيري از رهبران وجنبش سبز انجام...
کلمه،عليمحمد حاضري*اين روزها به وضوح معلوم ميشود جريانهاي افراطي حيات خود را در تداوم و تشديد بحرانها مييابند. بارزترين نمود اين امر، نحوه مواجهه اين جريانها با پيشنهادهاي افراد معتدل و معقولي است كه براي عبور از بحران موجود درصدد يافتن راهكارهايي براي آشتي ملي يا حكميت هستند. به رغم آنكه دوستان دلسوز از جناح اصولگرا هنوز در طرح ايدههاي ميانجيگرانه خود بسيار محتاط و با محافظهكاري عمل كرده و بديهيترين اصل حكميت و ميانجيگري يعني توجه به وجه مرضيالطرفين بودن هياتها يا گروههاي حكميت را به كل ناديده گرفتهاند معهذا گروههاي افراطي از جبهه مدعي اصولگرايي، پرخاشگرانه هرگونه تلاش و طرح ميانجيگرانه را مورد حمله قرار داده و ارائهدهندگان يا مدافعان اين گونه طرحها را نيز با تازيانه انواع دشنامها نواختهاند.
اما موضعگيري كيهان در مقابل بيانيه شماره 13 مهندس موسوي عمق بحرانطلبي اين طيف افراطي را به عيانترين وجه به نمايش گذاشت. در شرايطي كه اتفاقات و پارهيي شعارهاي مطرحشده از سوي بخشي از افراد معترض در راهپيمايي روز قدس به وضوح نقش هدايتگرانه و اعتدالآفرين بيانيههاي مهندس موسوي در رخدادهاي اعتراضي چندماهه اخير را نشان داد و معلوم كرد اگر حقيقتاً كساني نگران اثربخشي رسانههاي بيگانه و محافل ساختارشكن هستند، بايد قدردان بيانيههايي باشند كه كوشش داشته است مطالبات و اعتراضات مردم را در چارچوب نظام و اهداف و آرمانهاي راستين انقلاب و امام پيگيري كند و اين مهم وقتي بهتر فهميده شد كه حركت اعتراضي مردم در راهپيمايي روز قدس تهران، بدون تاثيرپذيري از بيانيه تحليلي حاوي نظرات مهندس موسوي و ديگر رهبران و شخصيتهاي جنبش سبز انجام شد. نگارنده اين سطور هرچند قصد واكاوي دلايل يا عوامل موثر بر تصميمگيري مهندس موسوي در خصوص عدم ارائه بيانيه قبل از راهپيمايي روز قدس را ندارد اما حداقل اثر يا نتيجه مترتب بر اين امر را اين ميداند كه براي اهل تامل، نقش تعديلگرايانه بيانيههاي موسوي معلوم شد. به نظر ميرسد بر اساس توجه به همين نقش بود كه مهندس موسوي بيانيه شماره 13 خود را كه در حقيقت به نوعي جبرانكننده خلاء بيانيه پيش از راهپيمايي روز قدس محسوب ميشود، منتشر كرد.
اين بيانيه چند محور اساسي داشت.
1- تاكيد بر تداوم گفتمان امام در جهت حمايت از حقوق غصبشده مردم فلسطين و محكوميت رژيم متجاوز و اشغالگر قدس.
2- تاكيد بر اينكه محكوميت رژيم اشغالگر قدس نميتواند بدون محكوميت هرگونه تجاوز به حقوق مردم در ساير نقاط از جمله كشور عزيزمان ايران صورت گيرد.
3- تاكيد بر دفاع از ساختار قانوني نظام جمهوري اسلامي و اينكه راه سبز اميد اهداف متعالي خود را در اين چارچوب پي ميگيرد و خواستار اجراي بدون تنازل قانون اساسي است.
4- تاكيد بر اين نكته كه جنبش سبز مصالح و منافع ملت ايران و رفاه و آرامش مردم را به نحوي اصيل مد نظر دارد و برخلاف روشهاي معمول جريانهاي سياسي از تحريمهايي كه ظاهراً تضعيف دولت ايران را مد نظر دارد ولي آسيبهاي آن به ملت وارد ميشود استقبال نميكند.
5- بالاخره نكته ظريف ديگري كه در آن گنجانده شده بود مقابله با كيش شخصيت و فرهنگ مخربي كه با آن همزاد ميشود يعني رواج چاپلوسي و تملق شخصيتها و بزرگان بود. اما عجيب اينجا است كه دستاندركاران جريده كيهان كه بايد سرسختترين مدافعان وحدت، انسجام و آرامش و مصالح ملي باشند،گويا ماموريتي جز برافروختن آتش التهاب و تنش در جامعه براي خود نمييابند و از هر بهانهيي براي تشديد بحرانهاي موجود استقبال ميكنند. در اين خصوص كيهان در مواجهه با بيانيه شماره 13 آقاي موسوي اشتياق به التهابآفرينيهاي خود را چنين دنبال كرد.
الف: كيهان مايل نيست مواضع جنبش سبز و رهبران آن را همسو با همه ملت در راستاي حمايت از حقوق مردم فلسطين دريابد و بهرغم تصريح اين بيانيه بر اين حمايت مايل است ميليونها ايراني حامي و عضو جنبش سبز را در سلك حاميان رژيم صهيونيستي ارزيابي و معرفي كند.
ب: كيهان كه نان خود و ديگر جريانهاي افراطي را در تشديد بحران در روابط بينالمللي كشورمان ميبيند از اينكه برخلاف تصور آنان، آقاي موسوي از تحريمهاي بينالمللي عليه دولت ايران استقبال نكرده است به خشم ميآيد. ظاهراً كيهان اشتياق دارد همه جريانها و عوامل از جمله رهبران جنبش سبز در مسير تنشآفريني در روابط ايران با ديگر كشورها مشاركت داشته باشند تا شديدترين تحريمها عليه ايران شكل گيرد و آنگاه این جریان های افراطی بتوانند در پرتو اين جو ملتهب، مخالفان خود را تحت عناوين مضحكي چون همسويي با بيگانگان سركوب كنند.
ج: آشوبطلبي كيهانيان تا به آنجا ميرسد كه درست در شرايطي كه دانشگاهها در روزهاي آغاز سال تحصيلي با جو ملتهبي روبهرو بودند و مراسم آغاز سال تحصيلي كه با حضور وزير علوم و تحقيقات در دانشگاه تهران برگزار شده بود با اعتراضات دانشجويي همراه بود و فرداي آن روز هم دانشگاه صنعتيشريف با اعتراضات گسترده دانشجويي مواجه بود، آقاي مهندس موسوي از دانشجويان حامي خود درخواست ميكند از برگزاري مراسمي كه به بهانه جشن تولد او تدارك ديده بودند صرفنظر كنند. آقاي موسوي در توجيه اين درخواست خود ضرورت مقابله با كيش شخصيت را يادآور شده بود و اينكه چگونه اين امر ميتواند به رواج شخصيتپرستي و فرهنگ تملق و چاپلوسي منتهي شود؛ امري كه به گمان وي هم به فساد و تباهي روح افراد مورد ستايش ميانجامد، هم كرامت و عزت نفس ستايشكنندگان را زايل ميكند.
درخواست مهندس موسوی براي صرفنظر كردن دانشجويان از برگزاري چنين مراسمي در آن شرايط قطعاً در كاهش احتمال ناآراميهاي دانشجويي موثر بود و كساني كه حقيقتاً نگران اين ناآراميها بودند قاعدتاً بايد قدردان اين اقدام آقاي موسوي باشند چون به هر حال كمترين اثر آن كاهش احتمال تشنجهاي آن چند روز بود.
ولي با كمال تعجب شاهد بوديم كه كيهان به همين اقدام مهندس موسوي نيز شديداً حمله كرد و كوشيد با تمسخر وي هواداران را دچار عصبانيت التهابآفرين كند.
د: كيهانيان كه ظاهراً بسيار نگران ساختارشكني و عبور از خط قرمزهاي اعتقادي و سياسي نظام جمهوري اسلامي ايران هستند در اين خصوص نيز نگاه ابزارگرايانه خود را دنبال ميكنند به نحوي كه آنان نخواستند موضع مهندس موسوي در بيانيه شماره 13 مبني بر ناخرسندي وي از طرح بعضي شعارهاي غيرمنطبق با مواضع كلان جنبش سبز را كه از سوي تعداد كمي از انبوه جمعيت منتسب به اين جنبش در راهپيمايي روز قدس سرداده شده بود، بشنوند يا آن را طرح كنند. در حالي كه اگر كساني حقيقتاً نگران طرح اينگونه شعارها بودند، با كوچكترين علامت يا نشانه حاكي از مخالفت يا موضع انتقادي افراد بانفوذي چون موسوي با اينگونه شعارها، بايد اين موضع انتقادي آنها به شدت از سوي جريانهايي مثل كيهان با برجستهترين تيترها مطرح ميشد. به نظر ميرسد در اين خصوص نيز كيهانيان بيش از آنكه نگران طرح چنين شعارهايي باشند مايلند با مطرح شدن آنها، مخاصمه اجتماعي و شكافهاي ملي تشديدشده و به زعم خودشان زمينه براي وارد كردن ضربات حذفي و نهايي به جريان رقيب فراهم آيد.
با عنايت به مجموعه ملاحظات فوق است كه ميتوان فهميد چه جرياناتي از تشديد بحران سود ميبرند و تشنجآفرينيهاي گسترده اين چندماهه اخير از چه مواضعي تغذيه ميشوند.
*عضو هيات علمي دانشگاه تربيت مدرس
