نگرانی از سلامت بیماران و کمبود دارو بر اثر تحریم/ خانم وزیر: اوضاع خوب است

چکیده :با گذشت تنها یک ماه از تحریم های جهانی علیه ایران واردات داروهایی که جان بیماران به آنها وابسته است، با مشکل مواجه شده است. این در حالی است که دارو نه در گروه نخست بلکه در گروه دوم اولويت هاي اختصاص ارز مرجع براي واردات قرار گرفته و سازمان توسعه تجارت چندي پيش كالاهاي وارداتي را به 10 گروه مختلف تقسيم كرد و قرار شد به پنج گروه اول ارز مرجع و به پنج گروه دوم ارز آزاد براي واردات اختصاص يابد....

کلمه- زهره نقیبی:

در روزهایی که مسوولان نظام بر طبل بی تاثیری تحریم بر اقتصاد کشور می کوبند و بلندگوی پیشرفت ایران در مسیر تحریم ها در دست گرفته اند، اینجا در گوشه و کنار ایران کمبود دارو می رود تا جان بسیاری از بیماران را به مخاطره بیاندازد.

به گزارش کلمه، با گذشت تنها یک ماه از تحریم های جهانی علیه ایران واردات داروهایی که جان بیماران به آنها وابسته است، با مشکل مواجه شده است. این در حالی است که دارو نه در گروه نخست بلکه در گروه دوم اولويت هاي اختصاص ارز مرجع براي واردات قرار گرفته و سازمان توسعه تجارت چندي پيش كالاهاي وارداتي را به 10 گروه مختلف تقسيم كرد و قرار شد به پنج گروه اول ارز مرجع و به پنج گروه دوم ارز آزاد براي واردات اختصاص يابد.

با این وجود واردات دارو به این آسانی امکانپذیر نیست. برخي فعالان صنعت داروسازي اعلام کرده اند که اختصاص ارز مرجع به واردات دارو و مواد اوليه دارويي چندان هم به سادگي انجام نمي‌شود.

ایسنا به نقل از يك فعال صنعت داروسازي با اشاره به اين‌كه فرآيند اختصاص ارز مرجع به واردكنندگان دارو و مواد اوليه دارويي چندان به سرعت انجام نمي‌شود، نوشت:‌ در بسياري از موارد هم فروشنده خارجي حتي حاضر شده جنس خود را بدون دريافت پول به ايران بفرستد، اما جنس در گمرك مانده و ترخيص نمي‌شود، چرا كه گمرك مي‌گويد اول تكليف ارز بايد مشخص شود.

مشكل اختصاص ارز مرجع مربوط به همه واردكنندگان دارو و مواد اوليه دارويي بوده و اين در حالي است كه طبق قوانين بين‌الملل دارو مشمول هيچ تحريمي نيست.

نکته فاجعه آمیز آنکه به گفته این فعال داروسازی به دلیل نبود داروهای جانبی برخي عمل هاي مربوط به بيماران هموفيلي كه انجام نمي‌شود که تاکید او بر این است که دولت بايد در زمينه واردات دارو و اختصاص ارز مرجع به آن حساسيت بيشتري از خود نشان دهد.

چندی پیش محمد نجفی عرب که ریاست سندیکای اتحادیه واردکنندگان دارو را عهده دار است هشدار داد که نوسانات ارز زیان زیادی به شرکت‌های فعال داروسازی وارد کرده و صنعت داروسازی در سراشیبی سقوط است.

اوایل سال جاری نیز، سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی به بانک مرکزی هشدار داد که به دلیل نبود منابع ارزی، ذخایر انبارهای مواد اولیه واحدهای داروسازی به زودی تمام می‌شود.

علاوه بر آن روح‌الله بیگی، نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز انتقاد کرده بود که «برای کالاهای بیهوده خیلی راحت ارز تخصیص می‌دهند ولی برای مباحث اصلی و ضروری این کار با مشکل مواجه است.»

این هشدارها و نگرانی ها همه در شرایطی است که مرضیه وحید دستجردی، وزیر بهداشت این موضوع را رد کرده و اخیرا در گفت و گو با فارس مدعی شده که با وجود مشکلات اقتصادی در کشور از نظر دارو در کشور کمبودی نداریم، ذخیره استراتژیک دارو در کشور مناسب است اما باید مراقبت کنیم که داروهای موجود وارد بازار کاذب نشود.

مرضیه وحید دستجردی با این ادعا که ممکن است یکسری افراد سودجو بخواهند داروهای مورد نیاز بیماران را ذخیره کنند و بعد در بازار کمبود مصنوعی درست کنند، اظهار کرده که به همین خاطر سعی کردیم با ایجاد پرونده برای بیماران، داروها را بر اساس نیاز مناطق توزیع کنیم و در اختیار بیماران قرار دهیم تا جلوی سوء ‌استفاده افراد سودجو گرفته شود.

اظهارات خانم وزیر در حالی است که ایرج فاضل، رئیس انجمن جامعه جراحان پیشتر گفته بود که “اگر کسی ادعا کند، تحریم‌ها در ما اثر ندارد، این یک ادعا بی‌مورد است و بخش دارو و تجهیزات به شدت تحت تاثیر قرار گرفته است.”

شاید وقتی سایه تحریم را بر زندگی بیماران خاص بدانیم عمق فاجعه بیشتر محرز شود که با مشکلات کمبود دارو جان شان به خطر افتاده و اگر مرضیه دستجردی هم چنان بر مواضعی که به او از بالا دیکته می شود پایبند است، در مورد نامه هیات مدیره کانون هموفیلی ایران چه پاسخی دارد.

این کانون طی نامه‌ای سرگشاده به رئیس فدارسیون جهانی هموفیلی و رئیس سازمان بهداشت جهانی در رابطه با مخاطرات تحریم اقتصادی ایران و اثر این تحریم‌ها در به خطر افتادن سلامت بیماران هشدار داد و از این دو مقام بین المللی درخواست کرد که با پیگیری این موضوع از کشورهای غربی امکان دسترسی بیماران را به داروهای موردنیازشان فراهم کنند.

در این نامه تاکید شد: به رغم شعارهای تبلیغاتی و عوام فریبانه در تحریم‌های اقتصادی امریکا و اتحادیه اروپا علیه دولت و ملت ایران از جمله آنکه اقلام دارویی شامل تحریم نیست متاسفانه با تحریم بانک‌ها و دیگر موسسات اقتصادی عملا تفکیک دارو از دیگر کالا‌ها مفهومی ندارد.

این گزارش می‌افزاید: همه خریدهای دارویی از طریق سیستم بانکی میسر‌ بوده و ایجاد چنین مانع بزرگی، مفهومی جز صدمه زدن به دیگران نخواهد داشت.

هیات مدیره کانون هموفیلی ایران در این نامه خاطرنشان کرده است ارائه اسناد بین المللی مبنی بر شامل نبودن دارو در حوزه تحریم‌های اقتصادی تنها برای آرام نمودن افکار عمومی جهان و سازمان‌های مدافع حقوق انسان‌ها منتشر می‌شود و اساسا ماهیت اجرایی ندارد.

همچنین در این نامه با تاکید بر به مخاطره افتادن و صدمات غیر قابل جبران به جان ده‌ها هزار از بیماران خاص و صعب العلاج به خصوص کودکان و زنان با این اقدامات آمده است؛ هیات مدیره کانون هموفیلی ایران با سابقه‌ای بیش از ۴۵ سال فعالیت و فارغ از هر گونه موضع گیری سیاسی و براساس منشور و اهداف عالیه اساس نامه خود مدافع حقوق انسانی بیماران است و در رابطه با حفظ سلامت آن‌ها در شرایط کنونی به شدت ابراز نگرانی می‌کند.

مديرعامل كانون هموفيلي ايران نیز در گفت و گویی با ایسنا انتقاد کرد که كمبود داروهاي مورد نياز بيماران هموفيلي مانند فاكتورهاي 8 و 9 هنوز تداوم دارد و ه هيچ‌گونه اقدام موثري از سوي مسئولان وزارت بهداشت انجام نشده است.

احمد قويدل با اعلام اینکه تداوم اين وضعيت روز به روز عرصه را بر بيماران تنگ‌تر مي‌كند بگونه‌اي كه طي 15 روز اخير برخي از بيماران در تهران و شهرستان ها ناچار به استفاده از داروهاي غيركنستانتره مانند پلاسما و اف. اف. پي شده‌اند، هشدار داده که بيماران براي دسترسي به اين داروها لازم است به بيمارستان مراجعه كنند و داروهاي غيركنستانتره اثر كمي بر بيماران هنگام شدت يافتن خونريزي آنان دارد که اين كمبودهاي دارويي نتيجه‌اي جز معلوليت‌هاي غيرقابل بازگشت براي بيماران ندارد و ممكن است جان بيماران بستري شده را به مخاطره ‌اندازد.

ایسنا پیش از این به نقل از یوسف طوفان مسوول کانون هموفیلی استان کرمانشاه با بیان اینکه 200 بیمار هموفیلی در سطح استان وجود دارد، خبر داده بود: دو ماه است که درگیر رفع مشکل دارو برای این بیماران هستیم و عدم دسترسی به داروی بیماران هموفیلی باعث شده که به دلیل وضعیت خاص بیماری در این افراد، وضعیت شغلی آنها به مخاطره بیفتد یا دیگر فعالیتهای روزانه آنها دچار اختلال شود.

رئيس انجمن داروسازان دزفول نیز انتقاد کرده که كمبود برخي اقلام دارويي مهم‌ترين مشكلي است كه اكنون داروخانه‌ها با آن مواجه هستند و به دليل تحريم‌ها، برخي داروها كمياب شده‌اند.

از سویی دبير انجمن تالاسمي ايران هم با اعتراض به كمبود داروهاي بيماران تالاسمي، خواهان بررسي اين مشكل و اقدام فوري در اين زمينه از سوي وزارت بهداشت شده بود.

به گفته محمدرضا مشهدي، با توجه به كارشناسي معاونت سلامت وزارت بهداشت، جامعه تالاسمي ماهانه نزديك به يك ميليون ريال داروي “دفروكسامين” نياز دارد ولي مبتلايان به تالاسمي به طور متوسط ماهانه حتي نيمي از ميزان را هم دريافت نمي‌كنند كه در چنين موقعيتي بيماران در خطر افزايش بار آهن و مشكلات قلبي قرار دارند.

براساس آمار اعلام شده تعداد بیماران تالاسمی ۱۸ هزار نفر، ام‌اس بیش از ۴۰ هزار نفر، دیالیز ۱۹ هزار نفر، دیابت۴ میلیون نفر، سرطان۴۰۰ هزار نفر، هموفیلی بیش از ۸ هزار نفر و بیش از ۲۳ هزار نفر مبتلا به بیماری اچ‌آی‌وی-ایدز هستند

از سوی دیگر خبرگزاری ها گزارش داده اند، در حال حاضر وزارت بهداشت به دلیل تحریم بانک مرکزی ایران، بانک‌هایی را در کشورهایی نظیر ترکیه، هندوستان و دوبی به عنوان واسط تامین دارو و تجهیزات پزشکی و مواد غذایی مستقر کرده است، به طوری که این بانک‌ها نیازهای اعلام‌شده را با قیمت بالاتر و کارمزدی بیشتر تامین می‌کنند که این واردات هم با کالاهای بی کیفیت و نامرغوب و دست چندم همراه است. پیش‌ از این رئیس انجمن جراحان ایران گفته بود برخی جراحان از نخ جراحی نامرغوب چینی استفاده می‌کنند. این نخ‌‌ها کیفیت ندارد و پس از جراحی و دوختن شکم پاره می‌شود و بیمار باید بار دیگر تحت عمل جراحی قرار گیرد.

معضل کمبودهای دارو و مشکلات واردات آن در اثر تحریم و نوسانات نرخ ارز که باعث افزایش قیمت داروهای فعلی در کشور شده است علت آن هم واضح است که به دلایل تحریم سیستم مالی کشور، واردکنندگان دارو نمی‌توانند به صورت مستقیم به حساب کارخانه‌های داروسازی‌ خارجی پول واریز کنند و مجبورند مسیر طولانی‌تری از طریق صرافی‌ها برای پرداخت پول طی کنند که این خود باعث افزایش هزینه واردات دارو می‌شود.

به این مشکلات باید مساله بحران داروهای تولید داخل را هم افزود. هم‌اکنون 96 درصد داروهای مصرفی مردم در داخل کشور تولید، اما فقط حدود 40 درصد از مواد اولیه این داروها در داخل کشور تولید می‌شود. کارشناسان می‌گویند نوسانات ارزی باعث افزایش قیمت مواد اولیه بسیاری از داروهای وارداتی و در نتیجه افزایش قیمت دارو شده است که مشکل کمبود مواد اولیه و واردات آن روزهای بحرانی تری را برای کشور در پیش دارد.

داروخانه ها در آستانه تعطیلی

مشکل دیگر در این حوزه وضعیت داروخانه های کشور است که به گفته رهبر مژدهی آذر، رئیس انجمن داروسازان ایران «داروخانه‌داری برای داروسازان به‌صرفه نیست» و «اکثر داروخانه‌های کشور در معرض فروش قرار گرفته‌اند.»

مهر 14 مرداد ماه به نقل از او نوشت که «تاخیر در پرداخت مطالبات داروخانه‌ها از سوی بیمه‌ها و همچنین مالیات‌هایی که برای داروخانه‌ها بسته می‌شود، باعث شده تا هزینه‌ها بیشتر از درآمد شود و در نتیجه داروخانه‌داری برای داروسازان منفعتی نداشته باشد.»

رئیس انجمن داروسازان ایران با اعلام اینکه صدها داروخانه در ایران برای فروش گذاشته شده‌اند، ادامه داد: «امروز دیگر داروخانه برای دکتر داروساز مناسب نیست و شاید مکانی مفید برای تاجرها و افراد دیپلمه باشد.»