ترس‌ها، چالش‌ها و روش‌های مشترک دیکتاتورها

چکیده :چهارده ماه است مخالفان دولت سوریه به روشهای گوناگون اعتراض خود را به حکومت بشار اسد ابراز کرده اند، از تظاهرات مسالمت آمیز گرفته تا تشکیل شورای مخالفان در خارج از کشور. اما تمامی این ها فقط یک پاسخ داشته است؛ گلوله. مردم سوریه حوادثی را شاهد بودند که شبیه آن را دو سال قبل مردم ایران تجربه کرده بودند، از شکنجه های بیرحمانه در زندان های سوریه گرفته تا حمله به خوابگاه دانشجویان در حلب....

کلمه – زهرا امیری:

دیکتاتورها ترس های مشترکی دارند و همینطور روش های مشترکی برای مقابله با ترسشان. بیش از یک سال است که سوریه گرفتار بحرانی تمام عیار است. چهارده ماه است مخالفان دولت سوریه به روشهای گوناگون اعتراض خود را به حکومت بشار اسد ابراز کرده اند، از تظاهرات مسالمت آمیز گرفته تا تشکیل شورای مخالفان در خارج از کشور. اما تمامی این ها فقط یک پاسخ داشته است؛ گلوله.

نگاهی به جنایات رژیم اسد در سوریه برای بیننده ایرانی یادآور خاطراتی تلخ است. سه سال پیش در همین روزها، در خرداد ماه 1388 مردم کشورمان پس از چند سال نا امیدی و انفعال در حوزه سیاست آغاز کننده موجی شدند که به فاصله یک سال تونس و مصر و لیبی و سوریه را در برگرفت و سرآغازی شد برای بهار عربی در منطقه خاورمیانه، بهاری که در پس زمستان طولانی دیکتاتوری در این منطقه فرا رسیده بود.

در کشور هایی مانند تونس و مصر، موج تغییر با فرار دیکتاتور خیلی زود به پیروزی رسید. در لیبی پس از جنگی تمام عیار میان نیروهای قذافی و مخالفان عاقبت ناتو وارد عمل شد و دیکتاتور را سرنگون کرد.

اما مردم سوریه حوادثی را شاهد بودند که شبیه آن را دو سال قبل مردم ایران تجربه کرده بودند، از شکنجه های بیرحمانه در زندان های سوریه گرفته تا حمله به خوابگاه دانشجویان در حلب.

روش های تکان دهنده شکنجه در رژیم بشار اسد

در سوریه، ماه هاست که گروهی از مخالفان دست به اسلحه برده اند و در مقابل حکومت مقاومت می کنند. اتفاقات یک سال اخیر در سوریه نتیجه چهل سال حکومت خاندان اسد در سایه رعب و وحشت و سرکوب است. خاندان اسد در طول سالیان حکومت خود مخالفان را قلع قمع کرده و هیچ حزبی را تحمل نکرده است. حافظ اسد (پدر بشار اسد) که خود در جریان یک کودتای نظامی به قدرت رسید، همه مخالفان خود را از میدان به در کرد و تنها حزب قانونی سوریه را حزب بعث اعلام کرد.

اکنون سازمان عفو بین الملل در گزارش سالانه خود از ارتکاب جنایت علیه بشریت توسط دولت سوریه سخن گفته است. در این گزارش از موارد متعدد شکنجه، کشتار و سوء رفتار با مخالفان گفته شده است. در این گزارش که روز سه‌شنبه (۲ خرداد) در لندن، مقر سازمان عفو بین‌الملل منتشر شد، آمده است که دولت سوریه با استفاده از نیروی مرگبار خود و شکنجه زندانیان در طول ۱۴ ماه سرکوب اعتراض‌ها، ممکن است دست به جنایت علیه بشریت زده باشد. عفو بین الملل با اشاره به الگوی به‌کار رفته توسط دولت سوریه و سوء استفاده‌های شدید رژیم اسد در برخورد با مخالفان می‌نویسد که ممکن است این رویکرد به جنایت علیه بشریت تعبیر شود.

در این گزارش با اشاره به «طارق زیاد عبدالقادر که در ۲۹ آوریل ۲۰۱۱ دستگیر و سپس جسدش در ماه ژوئن به خانواده‌اش در حمص تحویل داده شد»، تأکید می‌شود که در بدن او آثار “جراحت‌های متعدد” مشهود بود. در ادامه آمده است: «سوختگی‌های ظاهرا الکتریکی بر گردن و آلت تناسلی و سوختگی‌های دیگر و همچنین آثار دیگری که ظاهرا ناشی از ضربات شلاق و باتوم بر پهلوی او بود دیده می‌شدند.» از نمونه‌های دیگری که از آن سخن رفته است مردی در شهر ساحلی بانیاس است که در سه روز بازداشت خود، ضرب و شتم، شلاق و اجبار برای “لیسیدن خون خود از کف زمین” را تحمل کرده است.

عفو بین‌الملل در انتقاد از آنچه که رژیم سوریه بر نوجوانان روا می‌دارد از محمد الملا عیسی، نوجوان ۱۴ ساله از دیرالزور، واقع در شرق این کشور نام می‌برد که به دلیل سر باز زدن از شرکت در رژه هواداران دولت به ضرب گلوله کشته شد. این سازمان همچنین از اصلاحات سال گذشته بشار اسد مبنی بر لغو قانون شرایط اضطراری و برچیده شدن دادگاه ویژه امنیتی انتقاد می‌کند و می‌نویسد: این اصلاحات علی رغم اینکه گامی به جلو بودند «نتوانستند آزادی بیان و اجتماعات را به طور مؤثر تضمین کنند.»

بنا بر گزارش‌ سازمان نظارت بر حقوق بشر سوریه که مقر آن در بریتانیا است بیش از ۱۲ هزار نفر از مردم سوریه که اکثریت آنها را غیر نظامیان تشکیل می‌دهند در اعتراض‌های ضد دولتی کشته شده‌اند.

صدای خس و خاشاک در سوریه

همزمان با آغاز اعتراضات مردم ایران، بسیاری از هنرمندان نامی و گمنام ایران حمایت خود را از مردم اعلام کردند. یکی از زیباترین حمایت ها توسط محمدرضا شجریان استاد و خواننده سنتی ایران انجام شد. شجریان پس از سخنان محمود احمدی نژاد رئیس دولت کودتا در میدان ولی عصر و خس خاشاک خواندن مردم ایران، اعلام کرد صدای خس و خاشاک ایران است.

چند روز پیش فضل شاکر هم به راه شجریان رفت. این خواننده مشهور عرب که در جشنواره موسیقی مراکش شرکت کرده است، هواداران خود را با نفرین کردن به بشار اسد رئیس جمهور سوریه غافلگیر کرد.

شاکر در جشنواره موازین در مراکش پیش از اجرای ترانه های خود از تماشاگران خواست در تایید نفرینهای او، آمین بگویند. حاضران که دلیل اقدام شاکر را نمی دانستند به درخواست او پاسخ مثبت دادند. شاکر ناگهان در برابر 30 هزار نفر حاضر در جشنواره بشار اسد را نفرین کرد و گفت : خدا بشار اسد را نابود کند، خدا جان بشار اسد را بگیرد و حاضران به دنبال او آمین می گفتند. این خواننده لبنانی پیش از این حمایت خود را از اعتراضات مردم سوریه اعلام کرده بود و این امر واکنش های مثبتی در میان طرفداران او در جهان عرب به دنبال داشت .

بسیاری از هوادارن شاکر این اقدام را ستودند و از دیگر هنرمندان عرب به وِیژه هنرمندان سوری خواستند تا از انقلاب مردم سوریه حمایت کنند. اصاله نصری یکی دیگر از هنرمندان عرب که خود سوری است، نیز حمایت خود را علنا از اعتراضات مردم این کشور اعلام کرده است.

هشدار به اسماء اسد؛ تماشاچی نباش

«در جنگ ها هميشه مردان مي ميرند و زنان فرزندان دشمن خود را به دنيا مي آورند.»

شاید این گفته چنگیز خان مغول در دوران خود معنایی داشت اما در دوران مدرن بی معناست. در جنگ های مدرن و حتی نیمه مدرن دیگر این مردان نیستند که رو در روی هم می ایستند و شمشیر می کشند و یا به سوی هم گلوله شلیک می کنند. در جنگهای امروزی گلوله های تانک یا موشک ها به ساختمان ها می خورد و زن و مرد و کودک را با هم می کشد. زنان نیز از جایگاه منفعل خود در جایگاه عمل قرار گرفته اند. اما جنگ در دنیای مجازی پا فراتر گذاشته و زنان را در موقعیت تصمیم گیران قرار داده است.

در جریان جنبش اعتراضی مردم ایران شاهد بودیم که زنان کشور در خط اول مبارزه گام برمی داشتند؛ از همراهی فکری و عملی زهرا رهنورد، همسر میرحسین موسوی، بانوی سبز ایران گرفته تا اعتراض مادران داغدیده و همسران و فرزندان اسرا.

چندی پیش همسران سفیران آلمان و بریتانیا در سازمان ملل، همسر بشار اسد را به مبارزه علیه همسر خود فرا ‌خواندند. هوبرتا فن فوس ـ ویتیگ، همسر سفیر آلمان در سازمان ملل و شیلا لیل گرانت، همسر سفیر بریتانیا در این سازمان، در نامه‌ سرگشاده‌ای به اسماء اسد، همسر بشار اسد، رییس جمهور سوریه از او خواستند تا دیر نشده به صفوف صلح‌دوستان بپیوندد.

این دو زن کنشگر حقوق بشر، به پشتیبانی از نهاد مستقل “Rise 4 Humanity”، در این رابطه فراخوانی در اینترنت منتشر ساختند و از اسماء اسد خواستند، در این لحظه‌ی تعیین‌کننده در تاریخ کشورش برای پایان دادن به درگیری‌های خونین و برقراری صلح اقدام کند. هوبرتا فن فوس ـ ویتیگ و شیلا لیل گرانت برای اشپیگل آنلاین مقاله مشترکی نوشته اند و یک فیلم ویديویی با عنوان تماشاچی نباش هم همراه فراخوان منتشر شده است.

همسران سفیران آلمان و بریتانیا در سازمان ملل در این فیلم که به‌طور مستقل و با هزینه‌ خود ساخته‌اند، ضمن نمایش صحنه‌های جنگ داخلی در سوریه از اسماء اسد پرسیده‌اند: «وقتی فرزندانت در آینده از تو بپرسند، برای خاتمه دادن به خونریزی در جنگ چه کردی، چه پاسخی خواهی داد؟» این دو زن کنشگر در نامه‌ سرگشاده‌ خود می‌نویسند: ما هنوز هم امیدواریم که اسماء سرانجام پاسخ دهد: هرچند خیلی دیر برای برقراری صلح اقدام کردم، ولی سرانجام این کار را انجام دادم.