قانون‌شکنی‌های بی‌سابقه در روند تصویب بودجه 1391
چکیده :مشخص نبودن سقف درآمدها و هزینه ها در ماده واحده بودجه، ارائه ناگهانی لایحه متمم بودجه قبل از تصویب اصل بودجه، طرح این بخش از بودجه به صورت یک شوری در مجلس و افزایش سقف درآمدهای بودجه بدون رای گیری در کمیسیون تلفیق، آن هم در شرایطی که بودجه با تاخیر طولانی مدت در دستور کار مجلس قرار می گیرد؛ همگی از مواردی است که در تاریخ بودجه نویسی در مجلس شورای اسلامی ایران بی سابقه بوده اما در جریان ارائه و تصویب بودجه 91 تا این مرحله اتفاق افتاده است....
کلمه – گروه اقتصادی: بررسی کلیات بودجه سال 1391 صبح امروز در حالی در مجلس آغاز شد که اولین تذکرات و اظهارنظرهای نمایندگان، از قانون شکنی های بی سابقه و ابعاد تکان دهنده بودجه امسال خبر می داد.
مشخص نبودن سقف درآمدها و هزینه ها در ماده واحده بودجه، ارائه ناگهانی لایحه متمم بودجه قبل از تصویب اصل بودجه، طرح این بخش از بودجه به صورت یک شوری در مجلس و افزایش سقف درآمدهای بودجه بدون رای گیری در کمیسیون تلفیق، آن هم در شرایطی که بودجه با تاخیر طولانی مدت در دستور کار مجلس قرار می گیرد؛ همگی از مواردی است که در تاریخ بودجه نویسی در مجلس شورای اسلامی ایران بی سابقه بوده اما در جریان ارائه و تصویب بودجه 91 تا این مرحله اتفاق افتاده است.
اگرچه بر اساس آیین نامه داخلی مجلس که در حکم قانون و لازم الاجرا است، دولت باید تا 15 آذر ماه 90 لایحه بودجه 91 را به مجلس می رساند تا تصویب آن در سال 90 به پایان می رسید، اما دو سال است که دولت دهم این روال متعارف و قانونی را نقض می کند و نه مجلس و نه هیچ نهاد یا مقام دیگری هم به این قانون شکنی و بی برنامگی در اداره کشور، اعتراض جدی نمی کند.
در این باره بخوانید:
مجلس به کجا می‌رود؟
اکنون بودجه سال 1391 در حالی در بیستمین روز از دومین ماه همین سال، تازه وارد مرحله بررسی در صحن علنی مجلس شده است که از فرط بی انضباطی مالی و بی قانونی کار دولت، برخی نمایندگان خواستار به تعویق افتادن بررسی آن برای دو ماه دیگر و تصویب بودجه «دو دوازدهم» برای دومین دوماه امسال شده اند.
این لایحه به قدری غیر قانونی است که حتی محمدجواد ابطحی، نماینده ای که همکار دیگرش او را دولتی ترین نماینده مجلس هشتم خواند، نیز با ان مخالفت کرد و اظهار داشت که: بودجه ۹۱ با هیچ قانونی مطابقت ندارد.
پیشنهاد دو ماه تعویق دیگر در تصویب بودجه
مهدی سنایی، نماینده نهاوند و عضو کمیسیون امنیت ملی، امروز این پیشنهاد را در صحن مجلس مطرح کرد و در یک اخطار قانون اساسی گفت: منابع و هزینه‌های بودجه سالیانه کشور که به صحن علنی مجلس آمده هنوز قطعی نیست و باید بررسی کلیات بودجه متوقف شود. بررسی لایخه بودجه 2 ماه به تعویق بیفتد تا مدل تصویب بودجه قانونی شود و برای آیندگان الگو شود.
این نماینده تاکید کرد: سایر قوانین مصوب در مجلس هم ذیل قانون بودجه قرار می‌گیرد و زمانی که این قانون با قوانین بالادستی سازگاری ندارد و درآمدها و هزینه‌هایش هم مشخص نیست، نباید بررسی کلیات آغاز شود.
اعتراض به لایحه متمم شبانه
البته پیش از او هم احمد توکلی نماینده تهران و جمشید انصاری نماینده زنجان، به طور جداگانه در این باره به ارائه تذکر و اخطار پرداخته بودند. توکلی با توزیع یک برگه بین نمایندگان تحت عنوان لایحه الحاقی اعتراض کرد و طرح آن به صورت یک شوری را خلاف قانون دانست.
او همچنین در جایگاه مخالف، از اینکه دولت اطلاعات کافی درباره بودجه به کمیسیون تلفیق نداده، سخن گفت و تصریح کرد: لایحه بودجه امسال بسیار در هم و برهم بود و منابع زیادی از سرمایه‌های ملی در معرض فروش قرار داده وحجم زیادی تعهدات مالی را برای دولت بعد جا می‌گذارد. در کمیسیون اصلاحاتی در این خصوص صورت گرفت ولی نتیجه به هیچ عنوان قابل قبول نیست.
توکلی اتکای بیش از اندازه به نفت و افزایش 35 درصدی آن، در نظر گرفتن رقمی غیرواقع بینانه برای میزان صادرات و قیمت نفت، ارائه اختیارات بی‌حساب به دستگاههای اجرایی در برخی ردیف های بودجه و نیز مبهم بودن و مشکلات ناشی از سرعت اجرای طرح هدفمندی یارانه ها را از دیگر مشکلات بودجه امسال برشمرد.
بررسی ماده واحده بودجه، بدون عدد و رقم مشخص
انصاری هم گفت: بررسی بودجه بدون آنکه سقف درآمدها و هزینه‌هایش مشخص باشد ممکن نیست. باید در ماده واحده لایحه بودجه اعداد و ارقام نهایی شده وجود داشته باشد. در رای گیری‌ها درآمدها را رای گیری نمی‌کنیم به همین دلیل ممکن است تغییراتی ایجاد شود. ما راجع به چیزی می‌خواهیم بحث کنیم که ماحصل و خروجی آن مشخص نیست.
اما لاریجانی که این اخطارها را وارد می دانست و اذعان می کرد که “سخنان شما از نظر عقلایی درست است”، در عین حال هیچ اقدامی با توجه به آنها صورت نداد و تنها به این توضیح بسنده کرد که: باید میزان درآمدها و هزینه‌ها در ماده واحده مشخص می‌شد ولی گویا کمیسیون تلفیق نرسیده است که این کار را انجام دهد. مصوبه تلفیق در این زمینه تفاوت سنگینی با لایحه دولت ندارد، البته ایراد شما وارد است این نقص وجود دارد ولی می‌توانیم راجع به کلیات بحث کنیم. کميسيون تلفيق تا نصف شب جلسه داشته و الان در حال جمع و ضرب هستند تا عدد سقف بودجه را مشخص کنند!!
این اظهارات رئیس مجلس، اعتراض نماینده زنجان را به دنبال داشت که با کنایه پرسید: چند درصد لایحه بودجه باید تغییر کند که شما بگویید تفاوت سنگین بوده است؟!
افزایش سقف درآمدها بدون رای گیری
جمشید انصاری همچنین در زمان نطقش به عنوان مخالف لایحه بودجه نیز به ارائه توضیحاتی درباره لایحه متمم بودجه که نیمه شب گذشته از دولت به مجلس رسیده بود، پرداخت و گفت: تا ساعت 8 شب گذشته که در کميسيون تلفيق بودم، متوجه شدم که اين کميسيون در نظر دارد لايحه متمم را همزمان با لايحه بودجه بررسي کرده و به سقف درآمدها بيافزايد! آن هم بدون راي گيري! تا وقتي من بودم 6 هزار ميليارد تومان به سقف درآمدها افزوده شد و پس از آن هم 6 هزار ميليارد تومان ديگر افزودند که نشانگر بي انضباطي در روند کار کميسيون تلفيق است.
مصطفي کواکبيان نماينده سمنان اين نوع بررسي لايحه بودجه در کميسيون تلفيق و صحن علني را در تذکري، «ماست مالي» خواند و سعدالله نصيري قيداري ديگر عضو فراکسيون اقليت هم در تذکر ديگري گفت: رقم سقف بودجه در بحث کليات مقدم است، ما راجع به چه چيز الان بحث کنيم وقتي اين سقف مشخص نيست؟
واکنش علي لاريجاني به همه اين تذکرات اين بود که بايد بررسي کليات لايحه بودجه را به پيش برد تا اينکه کميسيون تلفيق محاسباتش را تمام کند و رقم سقف بودجه را اعلام کند. وعده ای که به ظهر امروز محول شد و در نهایت تا پایان جلسه صبح محقق نشد.
این اتفاق که در تاریخ بودجه نویسی در مجلس بی سابقه بود، همانند تاخیر دو سال اخیر که آن هم در تاریخ بودجه نویسی بی سابقه بوده، رکوردی دیگر را در کارنامه دولت احمدی نژاد و مجلس متحد با آن ثبت کرده است.
بودجه بی حساب در کیسه ریاست جمهوری
امیر طاهرخانی نماینده تاکستان نیز امروز در صحن علنی مجلس به عنوان مخالف لایحه بودجه هشدار داد که این بودجه فاصله طبقاتی را در جامعه افزایش می‌دهد. وی گفت: مشکلات اصلی کشور را بودجه باید مرتفع کند و ما باید راجع به آن صحبت کنیم. باید این بودجه طوری تنظیم می‌شد که گرانی و تورم را مهار می‌کرد یا حداقل وضع موجود را حفظ می‌کرد اما با این بودجه نه تنها گرانی مهار نخواهد شد بلکه شتاب بیشتری خواهد گرفت.
وی تصریح کرد: بودجه داخل کیسه‌ای ریخته شده که معاونت برنامه ریزی ریاست جمهور به هر کس خواست بودجه ای اختصاص می‌دهد. آقای مفتح اعلام کرد بودجه شفاف است در حالیکه هیچ عدد و رقمی در این گزارش مشاهده نمی‌کنیم و این نقص بزرگی است و انتظار است به کلیات رای منفی داده شود.
طاهرخانی با اشاره به اعتبارات در نظر گرفته شده برای هدفمندی یارانه‌ها در کمیسیون تلفیق خاطرنشان کرد: با تصویب درآمد 66 هزار میلیارد تومانی از هدفمندی یارانه‌ها قیمت‌ها 100 درصد افزایش خواهد یافت، حال آنکه جامعه تحمل گرانی موجود را ندارد چگونه می خواهیم بودجه‌ای را تصویب کنیم که حجم بالایی از گرانی‌ها را به مردم تحمیل می‌کند. گرانی امروز کمر اقشار ضعیف جامعه را خم کرده و می‌شکند.
وی با اشاره به بی انضباطی مالی در بودجه مذکور گفت: این بودجه طوری تنظیم شده که نظارت مجلس را کاهش می دهد. دولت اصولاً نظارت پذیر نیست و سعی دارد از بحث نظارت فرار کند.
این عضو فراکسیون اقلیت مجلس از نمایندگان خواست با کلیات این لایحه مخالفت کنند و بودجه را به صورت دو دوازدهم برای دو ماه آینده تنظیم کنند تا مجلس آینده بودجه کلی را به تصویب برساند.
اهدای پول ملت به اشخاص حقیقی و حقوقی
نادر قاضی پور نماینده ارومیه به عنوان مخالفی دیگر، از مغایرت بودجه 91 با برنامه پنجم تسعه سخن به میان آورد و همچنین خطاب به نمایندگان گفت:
شما چطور می‌خواهید پول ملت را به اشخاص حقیقی و حقوق طبق جدول 12 صفحه 156 این لایحه که حدود 858 میلیارد تومان است اهدا کنید. این هدیه بی حساب و کتاب است و برای ما نمایندگان نامشخص است اما شاید برای برخی از نمایندگان خاص معنی دار باشد. آیا بهتر نبود این بودجه را به احیای دریاچه ارومیه، نگین ایران اسلامی اختصاص می دادند؟
وی با تاکید بر اینکه این لایحه درباره سرمایه ملی هیچ برنامه‌ای ندارد، پرسید: آیا صدها کارخانه که به جهت واردات بی‌رویه تعطیل و یا در حال تعطیل شدن است سرمایه ملی نیست؟ قانون بودجه 91 چقدر از آنها حمایت می‌کند؟ ما مکلف به دفاع از حقوق ملت هستیم اما این بودجه به نفع ثروتمندان تنظیم شده است و فقرا از این بودجه نصیبی نمی‌برند. ضرباتی که از اجرای این بودجه به گوش ضعیفان نواخته خواهد شد گوش آنان را کر خواهد کرد.
قاضی پور نیز از نمایندگان خواست به کلیات این بودجه رای ندهند تا اصلاحات اساسی در آن انجام شود.
