اسدالله عسکر اولادی: در رابطه با چین همیشه ذی نفع بوده ایم

چکیده :رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس چندی پیش گفته بود: اشباع بازار داخلی با کالاهای چینی، تولید کشور را با مشکل های بسیاری رو‌به‌رو کرده است و این در حالی است که بخش صنعت کشور با کمترین تسهیلات ممکن در حال ادامه فعالیت است....

همزمان با انتشار قرارداد ترکمانچای ایران و چین و انتقادها از واردات بی رویه کالا از چین، اسدالله عسکر اولادی یکی از ثروتمندترین مردان ایرانی مدعی است که ایران در رابطه با پکن همواره ذی نفع بوده است.

این در حالی است که سایت بازتاب امروز با افشای مفادی از قرارداد مالی ایران و چین نوشته بود: طبق این قرارداد، دولت ایران درآمد حاصل از فروش نفت را نزد دولت چین در اختیار این کشور می‌گذارد تا به عنوان پشتوانه ال سی‌های خرید کالای چینی برای ایران استفاده گردد. دولت چین علاوه بر آن‌که پول خرید نفت ایران را نزد خود نگه می‌دارد، مدیریت این پول را نیز به عهده دارد و می‌تواند خود این پول را به ارزهای مختلف تبدیل کند.

بنا بر این گزارش یکی از نکات تاسف بار این قرارداد، نداشتن هیچ‌گونه تعهد دولت چین درباره نتیجه اقدامات خود است و اگر به خاطر اشتباه سهوی یا عمدی دولت چین بخشی از سود یا اصل پول ایران با نوسانات نرخ‌های ارز از بین برود، مسئولیت آن بر عهده ایران است.

اسدالله عسکر اولادی، رییس اتاق ایران و چین با دفاع از واردات کالاهای چینی معتقد است که بی کیفیت بودن کالاهای چینی یک شائبه است که از طرف غربی ها با هدف خراب کردن رابطه خوب ایران و چین مطرح می شود.به گفته او سه درصد کالاهای بی کیفیت موجود در بازار چینی است که توسط قاچاق چیان به ایران وارد می شود.به اعتقاد او برخی فروشندگان نیز با تلقین این ذهینت هر کالای بی کیفیتی را چینی می دانند.

رابطه تجاری ایران و چین طی یک سال بیش از 38 درصد افزایش داشته است. این در حالی است که ایران در انزوای بین المللی و تحریم از سوی کشورهای عضو اتحادیه اروپا و امریکاست.

رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس چندی پیش گفته بود: اشباع بازار داخلی با کالاهای چینی، تولید کشور را با مشکل های بسیاری رو‌به‌رو کرده است و این در حالی است که بخش صنعت کشور با کمترین تسهیلات ممکن در حال ادامه فعالیت است.

گسترش رابطه با چین یکی از نگرانی های جدی اقتصاددانان است. حجم بی رویه کالاهای چینی به کشور منجر به نابودی تولید شده است.

اکنون بازار قطعه خودرو کشور در اختيار قطعات چيني قرار گرفته است، به طوري که 60 درصد نياز بازار توسط لوازم يدکي و قطعات چيني تامين مي شود.

صنايع غذايي نيز از جمله زيرمجموعه هاي بخش صنعت است که با واردات بي رويه کالا از چين و ساير کشورها با مشکلاتي مواجه شده است.

رئيس انجمن صنايع غذايي، واردات ماشين آلات بي کيفيت فاقد خدمات پس از فروش را عامل زيان توليد کنندگان صنعت غذا قلمداد کرد و گفت: توليد کنندگاني که اين ماشين آلات فاقد کيفيت را خريداري کرده اند، مجبور شده اند پس از يک سال اين ماشين آلات را تعويض کنند و حتي در همين مدت زمان کوتاه نيز شرکت هاي چيني هيچ خدمات پس از فروشي به خريداران اين ماشين آلات ارائه نمي کنند.

اما عسکر اولادی که با زندگی مصاحبه می کرد مدعی است: سهم صادراتی ما با احتساب انرژی، 60 درصد و سهم وارداتی ما 40 درصد است. بر این اساس، ما تنها کشوری هستیم که در مبادلات تجاری با چین در طی 20، 25 سال اخیر، همواره ذی‌نفع و دارای سمت و سوی مثبت بوده‌ایم. سهم واردات کالاهای مصرفی از چین هم حداکثر 5/4 میلیارد دلار است.

اتاق بازرگانی و صنایع ایران و چین توسط اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در سال ۱۳۸۰ برای گسترش روابط تجاری ایران با چین تاسیس شده است و اسدالله عسکر اولادی ریاست آن را بر عهده دارد. متن این گفت و گو به شرح زیر است:

شما رییس اتاق بازرگانی ایران و چین هستید بفرمایید که چرا عمده کالاهایی که از چین وارد می شود بی کیفیت است؟
این صرفا «یک حرف» است که بر زبان‌ها افتاده. واقعیت این گونه نیست. واقعیت این است که هم‌اکنون کالاهایی که از کشورهایی مثل ترکیه و ویتنام وارد کشور می‌شود، کیفیتشان خیلی پست تر از کالاهای چینی است.

اما خریدارن معتقدند کالاهای چینی بنجل است؟
باید دید چند درصد از کالاها در «دست مردم» قرار می‌گیرد.ما هم‌اکنون 5/4 میلیارد دلار کالای مصرفی چینی وارد کشور می‌کنیم. از این میزان، حجم کالایی که در کف بازار در دست مردم قرار می‌گیرد، سه درصد هم نمی‌شود. یعنی اگر هم‌اکنون شما کیف و کفش، پارچه و لباس، اسباب بازی و ابزار برقی مثل لامپ چینی که کم کیفیت هستند را از بازار جمع کنید، مجموعا سه درصد از کل کالاهای مصرفی وارداتی چینی به کشور را تشکیل می‌دهد. این در شرایطی است که اگر حجم کالاهای وارداتی از ترکیه را در نظر بگیریم، حجم کالاهای بی‌کیفیت وارداتی از آن رقم، بیش از 10 درصد است و به عبارتی بیش از 10 درصد کالاهای وارداتی از ترکیه بی‌کیفیت هستند. پس چرا در مورد این کشور و کالاهای وارداتی‌اش، «حرف و حدیثی» نیست؟!

پس علت حرف و حدیثی که در مورد کالاهای چینی وجود دارد، چیست؟
به اعتقاد من، بدنامی چینی‌ها کمی «سیاسی» است. ما در برابر «اخم غربی»‌ها، «لبخند چینی»‌ها را پذیرفته‌ایم.حال در برابر این لبخند، آنها واکنش نشان می‌دهند و نمی‌خواهند که ما از چین کالا وارد کنیم. انعکاس آن هم این می‌شود که «کالای چینی بی‌کیفیت است.»غربی‌ها به هر شکلی که برایشان ممکن است، «سم» وارد رابطه ایران و چین می‌کنند.

یعنی شما می گوید که این نظر که کالای چینی بنجل کار غرب است؟
انها می خواهند رابطه ما چین را خراب کنند از هر طریق که بشود بنابراین جنگ رسانه ای راه انداخته اند در حالی که چین یکی از صادر کنندگان بزرگ کالا به غرب است.البته من نمی‌گویم که کالای متوسط چینی وجود ندارد، اما گمرکات ما هم‌اکنون با دقت از ورود کالایی که دارای استاندارد مورد قبول ایران نیست، جلوگیری می‌کند؛ بنابراین وقتی برای مثال یک محموله از کالای چینی وارد بندر می‌شود و بندر به آن اجازه ورود نمی‌دهد، راه برگشت به چین را در پیش می‌گیرد، غافل از اینکه قاچاقچیان در کمین‌گاه‌های خود، کمین گرفته اند و کالا را داخل می‌کنند. روندی که از کنترل همه خارج است و در مورد کالاهای بی‌کیفیت وارداتی از ترکیه و ویتنام هم تکرار می‌شود و به اسم «چینی» تمام می‌شود.در حال حاضر از پنج کشور کالای غیرمجاز داخل می‌شود. ترکیه، ویتنام، تایوان، مالزی و چین.اما تمام کالاهای بی کیفیت این کشورها به اسم چین تمام می شود.در واقع از بین این همه، «چین» به خاطر مسائل سیاسی، بدنامی بقیه را می‌کشد اگرچه در رتبه اول این دسته بندی قرار ندارد، اما وقتی وارد بازار می‌شویم، هر کالای بی‌کیفیتی را چینی لقب می‌دهند. در حالی که برای مثال در قفسه دیگر یک فروشگاه، کالای ترک هم به فروش می‌رسد، اما مغازه دار نمی‌گوید که «این ترک است»، زیرا خودش کالا را از ترکیه وارد کرده و در حقیقت پای خودش در این بین، گیر است.

قیمت تمام شده کالاهای چینی با قیمت تمام شده کالاها در ایران چه تفاوتی دارد؟
چین در حال حاضر بیش از یک هزار میلیارد دلار صادرات به اقصی نقاط دنیا دارد. این کشور با کیفیت‌ترین کالاهای خود را به اروپای غربی و آمریکا می‌دهد و به ما هم می‌دهد. برای مثال یک جفت کفش چینی در فروشگاه‌های ایتالیا، یک هزار دلار به فروش می‌رسد. چین از آن نوع کفش به ما هم می‌دهد، اما در مقابل به تناسب بازار، کفش «یک دلاری» نیز در اختیار ما می‌گذارد.بر این اساس، پرسش ما از دولتمان این است که «چرا چین کالاهای خوب خود را هم ارزان تمام می‌کند» و در حال حاضر حتی کالاهای درجه یک چینی هم از کالاهای ما ارزان تر تمام می‌شود. بیاییم این موضوع را بررسی کنیم.

شما چه نوع کالایی از چین وارد می کنید؟
ما هرگز کالای بی‌کیفیت از چین نمی‌خریم. کالای بی‌کیفیت را قاچاقچی‌ها وارد کشور می‌کنند که مسوولان باید جلوی این موضوع را بگیرند. کالاها ابتدا وارد مبادی رسمی می‌شوند، اما آن قدر موانع گمرکی بر سر راه تاجران وجود دارد که این کالاها، دوباره خارج می‌شوند و از مبادی غیررسمی برمی‌گردند.
آقای غضنفری هم می‌دانند که چین خود اعلام می‌کند که هم کالای متوسط دارد و هم کالای خوب و می‌گوید اگر ایرانی‌ها از او کالای خوب بخواهند، کالاهای متوسطش را از مبادله کنار می‌گذارد.حال بعضی از ایرانی‌ها که شمارشان البته اندک است، از چین کالای متوسط می‌خرند. این افراد در مبادی رسمی برای ورود کالاهای خود با مشکل مواجه می‌شوند و همان روندی که به آن اشاره شد، برای ورود این نوع کالاها تکرار می‌شود.

پس به اعتقاد شما، بی‌کیفیت بودن کالاهای چینی صرفا یک شائبه است ؟
دقیقا. این را هم در نظر بگیرید که برای مثال هم‌اکنون در اروپا کالای مراکشی وجود دارد. حال اگر اروپا از توزیع آن کالاها جلوگیری کند، می‌بینیم که این کالاهای بی‌کیفیت از مبادی رسمی و غیررسمی وارد ایران می‌شوند. از سوی دیگر، مگر در فروشگاه‌ها و حراجی کشورهایی مثل آلمان و انگلیس، کالای بی‌کیفیت که به نصف قیمت فروخته می‌شود، دیده نمی‌شود؟ پس باز هم باید پرسید که چرا به شائبه بی‌کیفیت بودن کالاهای چینی از داخل و خارج دامن زده می‌شود؟!

بنابراین، شما معتقدید که در حال حاضر همه کالاهای بی‌کیفیت چینی به صورت غیرمجاز وارد کشور می‌شوند.
بهتر است بگوییم 80 تا 90 درصد.

اگر این رقم را در نظر بگیریم، چرا همچنان بر این حوزه نظارت لازم اعمال نمی‌شود؟
پرسش من هم دقیقا همین است. اگرچه باید در نظر داشت که ما دو هزار و 500 کیلومتر مرز داریم که کنترل آنها آسان نیست. در این بین ستاد مبازره با قاچاق کالا و نیروی انتظامی هم تلاش خود را می‌کنند.

آیا این توجیه قابل قبول است؟
توجیه است دیگر. شرایط ویژه است و نمی‌توانند کنترل کنند. در عین حال، سه مورد دیگر؛ یعنی ورود از افغانستان، عراق و بازارچه‌های مرزی هم عاملی برای تشدید این ناتوانی در عدم کنترل ورود کالاهای غیرمجاز و بی‌کیفیت به کشور شده است.

از 30 میلیارد دلار مبادلات تجاری میان ایران و چین، سهم کالاهای مصرفی وارداتی چقدر است؟
سهم صادراتی ما با احتساب انرژی، 60 درصد و سهم وارداتی ما 40 درصد است. بر این اساس، ما تنها کشوری هستیم که در مبادلات تجاری با چین در طی 20، 25 سال اخیر، همواره ذی‌نفع و دارای سمت و سوی مثبت بوده‌ایم. سهم واردات کالاهای مصرفی از چین هم حداکثر 5/4 میلیارد دلار است.