هشدار نسبت به تشکیل حباب در بورس
چکیده :اگر نقدینگی به بخش تولیدی منتقل نشود و تنها چرخش‌های سفته‌بازانه پیدا کند، آنگاه باید نسبت به آینده این بازار، برخی نگرانی‌ها را...
رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران با هشدار نسبت به تشکیل حباب در بورس، گفت: در این میان، بیم از چرخش‌های سفته‌بازانه سرمایه وجود دارد.
به گزارش مهر محمد نهاوندیان در پاسخ به سئوالی مبنی بر حبابی بودن یا نبودن جهش‌ها در بورس گفت: در این مورد نظرات متفاوتی مطرح می‌شود. از طرفی باید این سئوال را مطرح کرد که این افزایش نرخ سهام در بازار بورس چه مقدار از بازده تولیدی بنگاه‌هایی تبعیت می‌کند که با افزایش چشمگیر شاخص سهام مواجه شده‌اند.
رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران افزود: اگر بهره‌وری و در نتیجه سود این پروژه یا بنگاه تولیدی بالا رفته و به آن سبب، ارزش سهام آن در بورس بالا میرود، رشد سالمی اتفاق افتاده است و باید تشویق شود؛ اما اگر این ارتباط وجود ندارد، باید از آن نگران بود.
وی تصریح کرد: برخی از کارشناسان معتقدند به سبب اینکه نسبت PE در بورس ایران پایین است و جا برای افزایش دارد، باید مراقبت کرد که این جذب سرمایه فورا به رشد تولید یا بهره‌وری منتقل شود. در غیر این صورت، اگر این افزایش جذب فقط به افزایش دست به دست شدن سهام منجر شود و در واقعیت تولید اثر نکند، در آن صورت است که در آینده مواجه با نوسانات ملتهب ناشی از حباب در بازار سرمایه خواهیم بود.
به گفته نهاوندیان، در مجموع اینکه مقداری از نقدینگی به سبب پیامی که ناشی از کاهش نرخ سود بانکی در بازار پولی دریافت کرده است به سمت بازار سرمایه گرایش یابد و در آنجا نیز به تامین مالی پروژه‌های تولیدی کمک شود، این روند مثبتی است به شرط مراقبت از اینکه سوق پیدا کردن نقدینگی بلافاصله از بازار سرمایه به بخش واقعی منتقل شود و بنگاهای تولیدی احساس تامین نقدینگی مورد نیاز برای افزایش سرمایه و تولید را داشته باشند.
وی هشدار داد: اگر نقدینگی به بخش تولیدی منتقل نشود و تنها چرخش‌های سفته‌بازانه پیدا کند، آنگاه باید نسبت به آینده این بازار، برخی نگرانی‌ها را داشت.
برای اینکه PE درست محاسبه شود: اولاً لازم است که سطح قیمتهای کالاها و خدمات تولیدی مؤسسات در یک کشور در حالت کاملاً آزاد و در چهارچوب مکانیسم اقتصادی عرضه و تقاضا ، بدور از سیاست های حمایتی و رانتی (چه مستقیم و چه غیر مستقیم) محاسبه شود و در ثانی، نرخ تورم باید از این بازدهی کسر گردد. پس از اینها درآمد یک مؤسسه باید عملیاتی باشد ونه سفته بازانه و معامله گرانه. این نرخ در موسسات تثبیت شده خدماتی و تولیدی در کشور های صنعتی 10 تا 15 است. یعنی سرمایه باید حدود یکدهم تا یک پانزدهم سود آوری داشته باشد. تا قیمت واقعی هر سهمی درست منعکس شود. عملیات بورس بازی میتواند قیمت یم سهم را ده برابر کند درحالیکه سود هیچ تغیر نکرده باشد . لذا قیمت سهم چنین مؤسسه مفروضی دیر یا زود به سطح همان نرخ واقعی سودهی فرو خواهد افتاد که چنین فرو افتادنی میتواند عوارض روانی / اقتصادی هم ایجاد کرده و با هجوم برای فروش به سقوط ازاد بهای یک سهام یا کل بورس منجر شود. بورس ایران کلاً فاقد پایه های منطق اقتصادی است و لذا حبابی بودن ان طبیعی است ولی طبیعیت حباب بورس جوری است که اگر مدام بزرگتر نشود خواهد ترکید و اگر هم بزرگ شود باز یک جائی که اصلاً به انتظارات سود دهی جواب ندهد باز هم میترکد.
درآغاز برو برو ی خدمات اینتر نتی در غرب، بودند شرکتهایی که با توهم و انتظار آفرینی روی توسعه آتی خود صد ها و حتی هزاران برابر سود واقعی خود بهای سهام خود را بالا کشیدند ولی قیمت برخی از این نوع سهام ، پس از ترکییدن حباب تا نزدیک هزار بار کاهش یافت یعنی 50 2دلار شد 20 تا 30 سنت. البته خیلی ها هم از بورس های اروپایی محو شدند.