تغییرات گسترده در ابتدای راه هدفمند سازی یارانه ها

چکیده :با وجود این که احمدی نژاد گفته بود دولت در زمینه ی واریز یارانه ها همیشه از مردم جلوتر خواهد بود اما با توجه به نزدیکی به نیمه ی بهمن ماه، پس از آن که ابتدا، نیمه ی دوم بهمن برای واریز یارانه به حساب مردم اعلام شده بود، حال محمدرضا فرزین از واریز یارانه ها در اسفندماه خبر می دهد. از سویی دیگر در حالی که اثرات و چگونگی آثار این طرح برای زندگی روزمره هنوز برای مردم ملموس نیست، وزیر مسکن در شورای اداری شهر زنجان با بیان اینکه مردم به این باور رسیده‌اند که انصراف از دریافت یارانه‌ها موجب رسیدگی بیشتر به قشر کم ‌درآمد خواهد شد، این گونه گفت: «اکثر مردم به مرور زمان از دریافت یارانه‌های نقدی انصراف خواهند...

گروه اقتصادی-عاکف بهبودی: برنامه ی هدفمندی یارانه ها از همان روزها که در آستانه ی اجرا قرار گرفت با روندی غیر هدفمند دچار عقبگرد و یا تغییر برنامه شد. در همان قدم های نخست با وجود هزینه های بسیار و تبلیغات فراوان، پس از آن که مردم اطلاعات آماری خانوارها را در اختیار دولت قراردادند با نوعی طبقه بندی مواجه شدند که آبستن اعتراضات بسیاری بود. با گسترش اعتراضات مردمی در پی این خوشه بندی ها، سخنگوی كارگروه طرح تحول گفت: «با توجه به اشكالات پیش آمده در نحوه خوشه‌ بندی قطعاً روش خوشه ‌بندی ملاك عمل پرداخت یارانه نقدی در سال اول نخواهد بود». و به این ترتیب مردم در همان آغازین روزها پی به میزان برنامه و هدفمندی این طرح بردند. نزدیک به یک سال پس از این اتفاقات، مدت ها بود که در پایان هر ماه به نظر می رسید که ازابتدای ماه بعد، اجرای طرح نیز شروع خواهد شد، اما این گونه نمی شد. در روزهای پایانی پائیز 89 احمدی نژاد در تلویزیون حاضر شد و شروع رسمی این طرح راه اعلام کرد و به مردم گفت که اجازه دارند از مبالغ 81 هزار تومانی که به حسابشان واریز شده است، برداشت کنند. هرچند این اجازه با شرط و پیشنهاد عدم خرید پرده و تغییر مبلمان همراه بود اما به هر صورت اولین قسط مردم از یارانه ها در اختیارشان قرار گرفت.

روزهای آغازین طرح هدفمندسازی یارانه ها را با 50 لیتر بنزین 100 تومانی و 60 لیتر 400 تومانی و فارغ از قبوض آب و برق و گاز و… می توان روزهایی دانست که تنها برای عادی نگاه داشتن ِ اوضاع روانی جامعه، نام هدفمند سازی را یدک می کشد. با توجه به گفته های دولت احتمال می رفت 81 هزارتومان دیگر برای باقی مانده سال به حساب خانوار ها واریز گردد تا به آن ترتیب مبلغ واریزی ِ اول برای ماه های آذر و دی احتساب گردد. اما با توجه به اظهارات اخیر دولت مشخص است، 81 هزار تومانی که در انتهای آذرماه به مردم پرداخت شده برای ماه های دی و بهمن بوده است و حال مبلغ 40 هزار و 500 تومان به عنوان یارانه ی اسفند ماه به حساب ها واریز می شود. البته فرزین، سخنگوی کارگروه طرح تحول اقتصادی از پرداخت مبلغ 4 هزار تومان هم به مردم به عنوان یارانه ی خرید نان خبر داد و نیز گفت: «ممکن است یارانه اسفند 89 و فروردین سال آینده با هدف برقراری آرامش در بازار به صورت یک جا پرداخت شود».

با وجود این که احمدی نژاد گفته بود دولت در زمینه ی واریز یارانه ها همیشه از مردم جلوتر خواهد بود اما با توجه به نزدیکی به نیمه ی بهمن ماه، پس از آن که ابتدا، نیمه ی دوم بهمن برای واریز یارانه به حساب مردم اعلام شده بود، حال محمدرضا فرزین از واریز یارانه ها در اسفندماه خبر می دهد. از سویی دیگر در حالی که اثرات و چگونگی آثار این طرح برای زندگی روزمره هنوز برای مردم ملموس نیست، وزیر مسکن در شورای اداری شهر زنجان با بیان اینکه مردم به این باور رسیده‌اند که انصراف از دریافت یارانه‌ها موجب رسیدگی بیشتر به قشر کم ‌درآمد خواهد شد، این گونه گفت: «اکثر مردم به مرور زمان از دریافت یارانه‌های نقدی انصراف خواهند داد».

حمل و نقل و قیمت تمام شده ی کالا

در بخش سوخت نیز برنامه ی هدفمندی با تغییر بزرگی مواجه بود. پس از شروع طرح، نرخ گازوئیل آزاد 350 تومان و گازوئیل سهمیه ای 150 تومان اعلام شده بود. اما این تصمیم ناگهان تغییر یافت و در حالی که گازوئیل سهمیه ای به همان قیمت 150 تومان باقی ماند، نرخ آزادش به 150 تومان و 1 ریال کاهش یافت تا این سوخت نیز با وضعیتی جالب دو نرخی گردد. وزیر بازرگانی دلیل اصلی این اقدام را بروز اختلالات در حمل بار و مسافر در دو هفته ی اول اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها و به دلیل این سهمیه بندی عنوان کرد. این تصمیم که به گفته ی غضنفری وزیر بازرگانی بر اساس بررسی نمایندگان ویژه کارگروه طرح تحول اقتصادی اتخاذ شد، قرار بود تا انتهای دی ماه عملی و با شروع بهمن ماه تصمیمات جدیدی گرفته شود. کمی پیش از آغاز بهمن این تصمیمات به نوعی مشابه لحاظ و عنوان شد. سخنگوی کارگروه تحول اقتصادی دولت در جلسه ی شورای معاونین وزارت اقتصاد در این رابطه گفت: «در حالی که بر اساس محاسبات، میانگین مصرف گازوئیل کشور 42 میلیون لیتر در روز است، برای ماه آینده روزانه معادل 45 میلیون لیتر گازوئیل 150 تومانی عرضه خواهد شد و این گواهی است بر این نکته که ما نمی خواهیم بخش حمل و نقل از گازوئیل 350 تومانی استفاده کند». او با تائید تداوم نسبی قاچاق گازوئیل از کشور، این موضوع را دلیلی بر بروز اختلالات و کمبود این سوخت در روزهای اخیر دانست.

محمد رویانیان، رییس ستاد مدیریت حمل ‌و نقل و سوخت نیز در مورد میزان مصرف کامیون‌ها و اتوبوس‌ها با اشاره به پایش هفتگی که از سوی ستاد و مسئولان ذیربط انجام خواهد گرفت، خبر از برخورد با کامیون‌ها و خودروهای برون‌شهری که از باک خود گازوئیل تخلیه کنند، داد و گفت: «کارت سوخت آنها به‌ صورت موقت شارژ نمی‌شود».

با توجه به عقب نشینی دولت در سهمیه بندی یارانه ها به خصوص در بخش سوخت و همچنین تغییر برنامه در پرداخت یارانه ی نقدی خانوارها به دلیل عدم وجود منابع کافی و دیگر دلایل با منتظر ماند و دید که دولت با ضد و نقیض گوئی های فراوانش چگونه این برنامه را پیش خواهد برد و یا تغییر برنامه های بعدی چه خواهد بود. نباید فراموش کرد که برای سال آینده بی شک متقاضیان جدیدی هم می خواهند که از یارانه ی نقدی بهرمند شوند.