سختگیریهای روزافزودن برای ناشران / کاهش 17 درصدی چاپ کتاب در ایران
چکیده :در حالی که وزير ارشاد گناه پایین آمدن 17 درصدی چاپ کتاب در ایران را به گردن نویسندگان انداخته است و آنها را به نوشتن کتابهای نامناسب متهم میکند؛ روز به روز گلایه نویسندگان و مترجمان از روند فرسایشی ممیزی در ارشاد بیشتر میشود.شاید با وجود سیاستهای موجود در زمینه نشر کتاب و ممیزی، هیچ گاه جدال بین نویسنده و وزارت ارشاد پایان نپذیرد. وزارت ارشاد ممیزی را حق خود میداند و نویسنده نیز آن را توهین به خلاقیتی عنوان میکند که لازمه پدید آمدن کتاب و ادبیات...
در حالی که وزير ارشاد گناه پایین آمدن 17 درصدی چاپ کتاب در ایران را به گردن نویسندگان انداخته است و آنها را به نوشتن کتابهای نامناسب متهم میکند؛ روز به روز گلایه نویسندگان و مترجمان از روند فرسایشی ممیزی در ارشاد بیشتر میشود.شاید با وجود سیاستهای موجود در زمینه نشر کتاب و ممیزی، هیچ گاه جدال بین نویسنده و وزارت ارشاد پایان نپذیرد. وزارت ارشاد ممیزی را حق خود میداند و نویسنده نیز آن را توهین به خلاقیتی عنوان میکند که لازمه پدید آمدن کتاب و ادبیات است.
به گزارش ندای سبزآزادی، طی سالهای گذشته وزارت ارشاد کارهای کمیتی خود را افزایش داده است، اما اینگونه کارها نظیر برپایی نمایشگاههای مختلف و خرید کتاب از سوی ارشاد، هنوز نتوانسته که حتا بر شمارگان کتابها تأثیری بگذارد، چه برسد به آمار کتابخوانی در ایران. نویسندگان و منتقدان، یکسونگری و برداشتهای سیاسی و امنیتی از فرهنگ را مهمترین اشکال کار مسئولان وزارت ارشاد میدانند.
وقتی ارشاد نویسنده را متهم میکند
سيدمحمد حسيني در حاشيهي مراسم تقدير از برگزاركنندگان هفتهي كتاب و بيستوسومين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران در پاسخ به پرسشي مبني بر اينكه با توجه به آمار خانهي كتاب، با كاهش 17درصدي تيراژ چاپ كتاب در سال جاري روبهرو بودهايم، گفت: كاري كه از ما برميآيد، اين است كه كتابها را تهيه و حمايت و به كتابخانهها ارسال كنيم و در اختيار افراد قرار دهيم كه اين اقدامات دارد انجام ميشود.
او به برگزاري نمايشگاه كتاب اشاره و تصريح كرد: نمايشگاهها باعث ميشوند مردم به كتاب روي بياورند. ما داريم وظيفهي خود را انجام ميدهيم؛ اما بخشي هم به خود نويسندگان برميگردد كه كتابهايشان را به گونهاي تدوين كنند كه پاسخي باشد به نياز جامعه و بيشتر مورد استفاده قرار گيرد.
حسيني با اشاره به نقش رسانهها در معرفي كتاب گفت: رسانهها در اين زمينه ميتوانند مؤثر باشند. گامهايي برداشته شده است؛ اما هنوز از همهي ظرفيتها استفاده نكردهايم. من فكر ميكنم اگر در معرفي كتابها بيشتر تلاش كنيم، شايد استقبال بيشتر شود و تيراژ هم بالا برود.
این اظهارات وزیر ارشاد در حالی صورت میگیرد که رئيس جهاد دانشگاهي مشهد دیروز با اشاره به جمعيت 70 ميليوني ایران كه حدود 50 ميليون آنها قادر به مطالعه هستند، گفت: جاي تاسف دارد كه برخي كتابهاي ما در تيراژ 2 يا يكهزار و 500 جلد منتشر ميشود.شمسيان افزود: اين تعداد كتاب نيز گاهي فروش نرفته و برخي تمامشان به فروش نميرود و بايد تبديل به خمير شوند.
نظر نویسندگان
اما نویسندگان نظر دیگری دارند. آنها مقصر اصلی وضعیت کتاب را در شرایط کنونی وزارت ارشاد میدانند. همچنین در سالهای اخیر تقریبا تمامی جوایز خصوصی در بیانیههای خود به وضعیت اسفبار نشر کتاب پرداختهاند و وزارت ارشاد را مقصر اصلی دانستهاند.
مهدی غبرایی عضو کمیته فنی ترجمه چهارمین دوره جایزه ادبی روزی روزگاری، در مراسم این جایزه که روز گذشته برگزار شد در سخنانی درباره دشواریهای کار نوشتن در ایران امروز گفت: وضع کتاب اظهر من الشمس است، روز به روز بدتر میشود. فقط با پوست کرگدن مینویسیم که بعدا به چاپ نرسد.
همچنین امیر احمدی آریان عضو هیأت داوران چهارمین دوره جایزه ادبی روزی روزگاری نیز یکی از علل نوشتن نشدن رمان در شرایط کنونی ایران را وضع عجیب و غریب ممیزی در حوزه رمان دانست که طی سالهای اخیر به این مساله دامن زده است.
آمار عجیب کانون پرورش فکری
در حالی که همه نهادها و مقامهای مسئول در ایران از آمار پایین کتابخوانی ایرانیان خبر میدهند، سيدصادق رضايي مديرعامل كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان در نشستي خبري اظهار داشت: استقبال كودكان و نوجوانان ايراني از كتاب بسيار خوب است و بر اساس برآوردهاي انجام شده در سال 88، كتابخوانترين كودكان دنيا شناخته شدهاند از اينرو در سال جاري با نويسندگان 40 رمان كودكان قرارداد منعقد كردهايم.
مديرعامل كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان به هیچ وجه نحوه انجام این آمارگیری را توضیح نداد و مشخص نیست سند و مدرک این ادعا بر چه اساسی است.
دورنمای کتاب در ایران
با هدفمند کردن یارانهها، محصولات فرهنگی بیش از پیش از سبد خرید خانوار حذف میشود و مردم کالاهای ضروری را در اولویت قرارمیدهند. در این حالت، به نظر میرسد وضعیت کتاب و کتابخوانی در ایران و آمارهایی که در این زمینه گهگاهی منتشر میشود سیر نزولی خود را با شتاب بیشتری طی کند.
Migoft : MAN YAAR e MERHBAANAM ! Goftam : Ajab ! Az Key Ta Haala ? ! Varagh haasho Dar Ham Keshid o Saaket Shod ! Goftam Azizam Khodat Bego Chand Nafzr , Ya Behtar e Begam Chandin Nafar Az Sadagheh Sariye Sarkaar Gereftaar Shodand ?! Negaah e Masoomaaneii Kard . Goftam Ar e Dig e Fekresh o Bekoon Neshestan Varagh Be Varagh Neveshteh Haat o Khondan , Onvaght Hamashoon Andisheh haashoon SABZ shood , Zaboon e Sorkheshoon o Biroon Avordan o Goftan Ke Ma Saremoon SABZ e ! Chi ? Miporsi Badesh Chi Shood ?! Maloom e Dig e Zabaan e Sorkh Sar e SABZ esMigoft : MAN YAAR e MEHRBAANAM ! Goftam : Ajab , Az Key Ta Haala ?! Varagh haas o Dar Ham Keshid o Saaket Shod. haan Ra Bar Baad Daad ! Ershaad Ham Negaraan e Ayandeh Ye Baghiyeh Shodeh Gofteh Bishtar Az IN Taksir Nakoni ! Onvaght Parid Vasat e Dasthaam o Goft : MAN YAAR e MEHRBAANAM ! Onghadr Be Delam Neshast Ke Raftam Chandin Noskheh Azash Kopi Kardam ! Ghalam Faranseh