شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.
چکیده : بزرگترین دریاچه داخلی کشور در آستانه خشک شدن است؛ درواقع دریاچه شور در حال تبدیل به بیابانی شور است و باید رنگ آبی آن را از نقشه پاک کرد و رنگ سفید نمک را در نقشه ها جایگزین کرد. با مرگ این دریاچه، دست کم سیزده میلیون ایرانی باید در انتظار سونامی نمک باشند. بادها تا 10 میلیارد تن نمک را بر فراز ایران خواهند پاشید.
کلمه – گروه اجتماعی: بزرگترین دریاچه داخلی کشور در آستانه خشک شدن است؛ درواقع دریاچه شور درحال تبدیل به بیابانی شور است و باید رنگ آبی آن را از نقشه پاک کرد و رنگ سفید نمک را در نقشه ها جایگزین کرد. با مرگ این دریاچه، دست کم سیزده میلیون ایرانی باید در انتظار سونامی نمک باشند. بادها تا 10 میلیارد تن نمک را بر فراز ایران خواهند پاشید. وضعیت دریاچه آنقدر وخیم هست که یکی از معاونان سازمان محیط زیست اعلام خطر کند و بگوید که بیش از ۶۵ درصد عرصه این دریاچه خشک شده است.
اصغر محمدی فاضل، معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان محیط زیست ایران در این باره گفته است: “اندازه‌گیری املاح برخی نقاط دریاچه ارومیه نشان می‌دهد که در این بخش‌ها املاح به حالت فوق‌اشباع رسیده و دریاچه در آن قسمت‌ها آماده خشک شدن است. ” این مقام دولتی در گفت و گو با ایرنا، تاکيد کرده است که کمتر از ۳۵ درصد از عرصه درياچه اروميه آبدار است.
این اعتراف این مدیر دولتی محیط زیست، یک ماه پس از آن صورت می گیرد که مدیر کل محیط زیست آذربایجان غربی با اشاره به طرح های تخیلی همچون بارور کردن ابرها و ایجاد بارندگی و نیز انتقال آب ارس، وعده داد که از تیرماه دریاچه دوباره جان می گیرد، ورودی آب هم افزایش می یابد و از میزان شوری آب دریاچه کاسته می شود. حالا در پایان تیرماه، مقام مافوق همین مدیر دولتی از خشک شدن بیش از ۶۵ درصد عرصه دریاچه خبر می دهد.
معنای ۳۵ درصد، چیزی جز فاجعه نیست و در واقع خبر از نابودی دریاچه می دهد، به طوری که محمد فاضلی تاکید کرده: “بخش هايی از درياچه به دليل غلظت و تراکم املاح به رنگ قرمز در آمده است که نشان دهنده وخامت وضعيت درياچه در آن بخش هاست.” معاون سازمان حفاظت از محيط زيست ايران وزارت نيرو را نیز متهم کرده که حق آبه سالانه را تامين نکرده است: “وزارت نيرو از آغاز فصل آبی سال گذشته- مهرماه تا آخر شهريورماه سال ۹۰- اقدام به رهاسازی حق آبه درياچه تا سقف يک ميليارد و ۸۰۰ ميليون متر مکعب کرده است در حالیکه آب درياچه با تراکم بالا و به ميزان زيادی کاهش يافته است و در حال حاضر به حدود ۲۴ ميليارد متر مکعب آب نياز دارد اما با توجه به شرايطی که مسيرهای رودخانه ها به دليل عدم لايروبی، برداشت های غيرمجاز در مسير و انحرافی که در مسيرهای آبی منتهی به درياچه وجود دارد، اين ميزان آب به حوضه درياچه نمی رسد.”
اختصاص ۹۰ درصد منابع آبی منطقه به بخش کشاورزی، تبخیر زیاد در پی گرم شدن هوا و برداشت غیرمجاز از آبهای زیرزمینی در پی حفر چاه سبب شده تا بزرگترین دریاچه داخلی کشور در معرض خطر خشک شدن کامل قرار گیرد. کارشناسان بارها هشدارد داده اند که در صورت خشک شدن این دریاچه هوای معتدل منطقه تبدیل به هوای گرمسیری با بادهای نمکی خواهد شد و زیست محیط منطقه را تغییر خواهد کرد.
یکی از طرح‌هایی که برای نجات دریاچه ارومیه مطرح شده، انتقال آب از نقاط دیگر به ویژه رود ارس است. به گفتهٔ نادر قاضی‌پور، نماینده ارومیه در مجلس، تنها راه نجات دریاچه ارومیه آبهای رود ارس و شهرستان پیرانشهر است. اما این ایده با مخالفت‌هایی روبروست.
در مرداد ماه سال ۱۳۹۰ مجلس شورای اسلامی با دو فوریّت طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه موافقت نکرد و این امر به بحرانی‌تر شدن اوضاع دریاچه دامن زد، علاوه بر این پیش بینی می‌شود در صورت خشک شدن احتمالی دریاچه شاهد بارش باران نمک در بسیاری از استان‌های همجوار باشیم و در ادامه این امر منجر به آواره شدن ۱۳ میلیون نفر خواهد شد.
دریاچه ارومیه علاوه بر دارا بودن جاذبه طبیعی، محور کشاورزی منطقه نیز هست. اعتدال ایجاد شده توسط آن و همچنین جمع آوری نمک باعث می‌شود تا کشاورزی ممکن شود. می‌توان دریاچه ارومیه را شرطی اساسی برای کشاورزی منطقه دانست.
از طرفی آب و هوای معتدلی که او ساخته است بدل به آب و هوایی گرم با بادهایی نمک آلود خواهد شد که چون سمی برای کشت و زرع حوزه سبز آب ریزش خواهد شد. در سه دهه اخير در حوزه آبی درياچه اروميه حدود ۱۷ سد ساخته شده است و يک راه گذر خاکی که شرق و غرب اين درياچه را به هم وصل می کند نيز حوزه آبی یاد شده را عملا به دو بخش تقسيم کرده است.
به گفته کارشناسان محيط زيست، اين اقدامات، دو دليل عمده خشک شدن درياچه اروميه بوده است. درياچه اروميه به دلیل کم آبی در برخی از نقاط حتی تا ۱۰ کيلومتر پس‌روی داشته و بیش از شش متر از عمق آن کم شده است.
با وجود هشدارهای بسیاری که کارشناسان محیط زیست در ارتباط با وقوع سونامی نمک در این منطقه داده اند اما محمد جواد محمدی زاده، رييس سازمان حفاظت از محيط زيست، در گفت و گو با فارس گفت:”وجود سونامی نمک در درياچه اروميه را قبول ندارم.”
اما بر خلاف نظر رییس سازمان محیط زیست، نهاد “برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد” اسفند ماه سال گذشته در گزارشی در مورد عواقب زيست محيطی خشک شدن درياچه اروميه هشدار داد و اعلام کرد که ارتفاع سطح آب درياچه از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۱ به ميزان هفت متر پايين رفته و بر اساس تصاوير ماهواره‌ای مساحت آن در اين بازه زمانی از ۶۱۰۰ کيلومتر مربع به ۲۳۶۶ کيلومتر مربع کاهش يافته است.
اين نهاد بین المللی اظهار نگرانی کرده است که اين درياچه دچار سرنوشتی همانند فاجعه درياچه «آرال» شود. درياچه آرال در آسيای ميانه که از چند دهه قبل کاملا خشک شده است باعث شده تا مردم منطقه با فاجعه توفان‌های نمک مواجه شوند.
اعتراضات مردم منطقه نیز تاکنون پاسخی جز سرکوب و زندان نیافته است. پس از تجمعاتی که سال گذشته در اعتراض به خشک شدن دریاچه ارومیه در تبریز و ارومیه و دیگر شهرهای آذربایجان برگزار شد و پلیس با گاز اشک آور و گلوله پلاستیکی به آن پاسخ گفت، صدها نفر بازداشت و تاکنون دهها نفر محاکمه و به حبس و شلاق محکوم شده اند.
برخی گزارش های پیشین کلمه در این باره را در لینک زیر بخوانید:
سرکوب مردم معترض به خشک شدن دریاچه ارومیه، با گلوله‌ی پلاستیکی و گاز اشک‌آور
برخورد مأموران امنیتی با تجمع معترضان در تبریز و ارومیه
آذربایجان در غم مرگ تدریجی «چشم ایران» گریست؛ آیا صدای مردم شنیده می‌شود؟
گزارش تصویری تکان دهنده از دریاچه ارومیه: حیات وحش گرفتار در تله مرگ
تاج زاده: بی‌کفایتی دولت و بی‌توجهی مجلس و رسانه‌ها مردم آذربایجان را به خشم آورده است
حمایت شورای هماهنگی راه سبز امید از مطالبات هموطنان آذربایجانی
بیانیه اصلاح طلبان آذربايجان و بیانیه 700 شهروند میانه