سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » مبارزه بدون خشونت راهی به سوی آزادی – بخش دوم...

مبارزه بدون خشونت راهی به سوی آزادی – بخش دوم

چکیده :گاندی بر این باور بود که در سایه سلطه نظام انگلیسی، هندی‌ها نباید فقط به خواسته بهتر شدن اوضاع اکتفا بکنند. بلکه باید با این نظام تا حد اخراجش از سرزمینشان مبارزه کنند و بدین وسیله و پس از هفته‌ها تامل، گاندی تصمیم گرفت اشغالگران بریتانیایی را به چالش...


هانی نعیم
مترجم: حمزه راکب

تجربه گاندی

تجربه گاندی در مقاومت [مقابل] اشغال و ظلم از مهم‌ترین تجارب عدم خشونت به حساب می‌آید. این تجربه اصول استراتژی عدم خشونت را پایه‌گذاری کرد. تجربه‌‌ای که بسیاری از جنبش‌‌های بعدی اعتراضی در برابر دیکتاتوری‌ها و لشگریان اشغال، آن را به عنوان اساس مبارزه خود برگزیدند. به این دلیل است که مبارزین مسالمت‌آمیز را «گاندیست» می‌خوانند؛ برگرفته از مقاومت مسالمت‌آمیز وی. او الآن به عنوان بت انسان‌‌های معتقد به عدم خشونت به عنوان راهی برای آزادی به شمار می‌آید. قیام‌‌های عربی اخیر را گاندیسم جدید خوانده‌اند. این به خاطر ارتباط عمیق مفاهیم و شیوه‌‌های مبارزه بین تجربه مبارزه گاندی و تجارب مبارزه ملت‌‌های عرب می‌باشد.

کمپین «نمک» قد‌‌می‌به سوی استقلال

نبردهای گاندی در برابر اشغالگران بریتانیایی فراوان است و بررسی همه آنها از عهده این بحث خارج است. ما تنها به کمپین «نمک» اشاره می‌کنیم به دلیل اهمیت فراوانش و نمادین بودن آن و همچنین به این دلیل که در روشن کردن آنچه ما در صدد توضیح آن هستیم به کار می‌آید.
گاندی بر این باور بود که در سایه سلطه نظام انگلیسی، هندی‌ها نباید فقط به خواسته بهتر شدن اوضاع اکتفا بکنند. بلکه باید با این نظام تا حد اخراجش از سرزمینشان مبارزه کنند و بدین وسیله و پس از هفته‌ها تامل، گاندی تصمیم گرفت اشغالگران بریتانیایی را به چالش بکشاند. آن هم به واسطه اعتراض به قانونی که هندی‌ها را مجبور به پرداختن مالیات نمک می‌کرد. این تصمیم عجیب به نظر می‌آمد. بگونه‌‌ای که فقط یک اصلاح ناچیز به شمار می‌رفت. در حالی که به گفته خود گاندی، وضع در هند به یک انقلاب حقیقی نیاز داشت. تصمیم وی بهت رهبران کنگره، که او رهبری‌اش را به عهده داشت، برانگیخت. البته سران اشغالگر به این تصمیم به دیده تمسخر نگاه کردند، اما طولی نکشید که اشغالگران به تاثیر شگرف این تصمیم اقرار کردند. زیرا اعتراض کشاورز هندی به دادن مالیات به اشغالگر خارجی جهت طعم‌دار کردن غذایش در واقع نماد سیطره‌‌ای‌‌‌‌ست که هند زیر یوغ آن رنج می‌کشید.
مبارزه جهت ملغی ساختن این قانون نیازمند سخن گفتن به زبان ساده و واضح از طرف همگان بود. این گونه شد که ده‌ها هزار هندی به شکل مسالمت‌آمیز به پا خواستند و به هدف خود رسیدند. نهایت امر معاهده‌‌ای شد که گاندی و قائم مقام پادشاه آن را امضا کردند و این اولین قدم اساسی در راه استقلال هند شد. این گونه گاندی از یک مسئله غیرقابل انتظار و کوچک، مبارزه‌اش علیه اشغالگری را آغاز کرد. او ابتدا استراتژی محقق ساختن هدف‌‌های کوچک را به کار بست و از دنبال کردن اهداف بزرگ که تحقق آنها در رویارویی نخست سخت به نظر می‌رسید اجتناب ورزید.
این پیروزی نمادین بر اشغالگران به مانند اعتباری برای وی بود که در انتشار جنبش اعتراض در میان مردم هند تاثیر عظیمی‌داشت. این همان است که می‌توان به آن اسم استراتژی صعود مسالمت‌آمیز داد.

تجربه لوترکینگ

مبارزه حقوق شهروندی در ایالات متحده علیه تبعیض نژادپرستانه ضد امریکایی‌‌های‌ آفریقایی‌تبار که اسقف مارتین لوترکینگ آن را رهبری می‌کرد به عنوان یکی از بارزترین تجربه‌‌های جدید که الهام بخش جنبش‌‌های مسالمت‌آمیز در دنیا شد به حساب می‌آید.

نژادپرستی در اتوبوس‌‌های مونتگمری

در آن دوره امریکایی‌‌های‌ آفریقایی‌تبار از تبعیض نژادپرستانه در اتوبوس‌‌های مونتگمری رنج می‌بردند. شهری که لوترکینگ در سال ۱۹۵۱ به آنجا رفت. در این شهر در اتوبوس‌ها صندلی‌‌های عقبی برای سیاهپوستان بود و صندلی‌‌های جلویی جز سفیدپوستان کسی حق نشستن بر آنها را نداشت. راننده این اتوبوس این حق را داشت که از سیاهپوستان بخواهد صندلی‌‌‌هایشان را به سفیدپوستان بدهند.
همچنین آنها مورد تمسخر و بعض موارد مورد تعدی قرار می‌گرفتند. بدون هیچ دلیلی بجز سیاه بودن پوستشان. این تبعیض نژادپرستانه در اتوبوس‌‌های شهر باعث شد کینگ جنبش اعتراضی خود را از آنجا شروع کند. به واسطه تحریم یکساله شرکت مالک این اتوبوس‌ها، آنها را تا حد ورشکستگی کشاند. به ویژه که ۷۰ درصد مسافران این اتوبوس‌ها امریکایی‌‌های‌ آفریقایی‌تبار بودند. این گونه ۷۰ درصد از درآمد شرکت کاهش یافت و بعد از بازداشت‌ها و پیگیر‌ی‌های کینگ و یارانش، چهار شهروند زن امریکایی‌ آفریقایی‌تبار راجع به الغای این تبعیض در اتوبوس‌ها در دادگاه حاضر شدند و دادگاه حکم تاریخی خودرا صادر کرد و غیرقانونی بودن این تبعیض نژادپرستانه را متذکر شد. این گونه شد که کینگ از امریکایی‌‌های‌ آفریقایی‌تبار خواست این تحریم را پایان دهند و استفاده از اتوبوس‌ها را از سر گیرند. کمااینکه کینگ از همان اول واضح و رک اعلام کرد این جنبش اعتراض فقط به ریشه‌کن کردن تبعیض نژادپرستانه در وسائل حمل ونقل اکتفا نمی‌کند بلکه به دنبال ریشه‌کن کردن آن از کل جامعه می‌باشد.
به رغم تجارب مسالمت‌آمیز استوار بر یک میراث انسانی، که در تاریخ ریشه دوانده، خشونت همچنان جای خود را به عنوان ابزاری برای مبارزه حفظ کرده است. ولی آیا تفنگ می‌تواند ما را به سوی آزادی هدایت کند؟ این چیزی است که در قسمت بعدی به آن می‌پردازیم.


دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.