سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » “آبروی دین” و نهادهای حکومتی و دینی...

“آبروی دین” و نهادهای حکومتی و دینی

چکیده : ترویج شرکت در جمعه و جماعات و عزادارای ، بدون ذره ای توجه به نظرات کارشناسان ، در اوج بیماری پر خطر و بشدت واگیردار "کرونا" ، نمونه روشن از بی اعتنایی به محتوای دین است! مانند مداحی که میگوید: ما عزاداری را بر پا میکنیم و اختیار جان مان را داریم! در واقع اینان؛ "مقلدانِ حضرتِ جمود" هستند که براحتی بر "محتوای دین" که عقل و اخلاق و حقوق است،پشت پا زده...


هادی سروش

دین دارای “احکام ظاهری و فردی” است که انجام آنها ضروری و بلکه عالمان دینی بر آن محتاطند.
بعنوان نمونه؛ مقدس اردبیلی است که بخاطر همراه داشتن نامه ای درشروع سفرش از نشستن روی مرکب خودداری کرد! چون وقتی مرکب را کرایه کرد بنا نبوده نامه ای همراه داشته باشد!

مهمترین دلیل احتیاط های فقهی بیان امام علی(ع) است که فرمود:
“دین برادرتوست ودرباره او محتاط باش؛اخوک دینک فاحتط لدینک.” (امالی شیخ مفید/۲۸۳)

اما “دین” که در تعبیر زیبای امام علی(ع) به “برادر” تعبیر شده یک محتوایی هم دارد که “آبروی” آن را تشکیل میدهد.
همانطوریکه “برادرداری” فقط در حفظ روابط ظاهری نیست بلکه شامل حفظ آبروی برادر هم میشود، “دینداری” نیز ؛ به حفظ “ظاهر دین” در نماز و روزه و حجاب و..نیست.
بلکه “آبروی دین” اگر از ظاهر دین مهمتر نباشد ، کم اهمیت تر نیست.
در ارکان “فقه” ، در کنار کتاب وسنت ، “عقل” جایگاه ویژه دارد تا به ظواهر دینی بگونه ای عمل شود که آبروی دین محفوظ ماند.

جمود در اندیشه ؛ اولین خطر برای “آبرو دین”

جمود ؛ ضدیت با هرچیری است که “حکم عقل” باشد.
در “حکومت عقل ” حفظ جان و یا رعایت حقوق ، ضروری است. ولی در بینش های خشک و جامد؛ ظواهر شریعت و مناسک دینی بر جان و حقوق الناس سیطره دارد!

در جامد اندیشی های دینی؛ میدانی بس، شگفت آور برای حضور “مقدس نمایان” پدید می آید!
ترویج شرکت در جمعه و جماعات و عزادارای ، بدون ذره ای توجه به نظرات کارشناسان ، در اوج بیماری پر خطر و بشدت واگیردار “کرونا” ، نمونه روشن از بی اعتنایی به محتوای دین است! مانند مداحی که میگوید: ما عزاداری را بر پا میکنیم و اختیار جان مان را داریم! در واقع اینان؛ “مقلدانِ حضرتِ جمود” هستند که براحتی بر “محتوای دین” که عقل و اخلاق و حقوق است،پشت پا زده اند!
خروجی این “جمودگرائی” ضربه به “آبروی دین” است.

خطر دوم برای “آبروی دین” ؛ نوعِ رفتار حاکمیت دینی در جامعه است.

اگرخدای نخواسته ؛ در جامعه اسلامی تعدی برجان ومال وآبرو و آرامش شهروندان رود ! ، اول ایجاد تنفر از حاکمانِ ظالم میکند و بعد مستقیم روی”باورهای دینی مردم” رفته وباعث نابودیِ اعتقادات میشود! چه بپذیریم وچه نپذیریم!
به قول استاد مطهری : “یخرجون من دین الله افواجا”، میشود!

پیامبررحمت(ص) گفتاری داردکه نشان ازحساسیت اونسبت به حاکمان در حکومت دینی است که فرمود:
«هیچ کس نیست که بر ده نفر یا بیشتر، ‌ ریاست و حاکمیت داشته باشد مگر اینکه او را روز قیامت در حالی می‌آورند که دستش به گردنش بسته است؛ اگردردوره مدیریتش آدم درستکاری بوده و تقصیری متوجّه او نباشد،اورا رها میکنندو اگر چنانچه بدکار و گناهکار بود، غل و زنجیرش افزایش پیدا میکند؛
– لا یُؤَمَّرُ رَجل على عَشرهفما فوقَهم‌ اِلا جِی‌ء بِه یومَ القیامَهِ مَغلولهً یَدهُ اِلى عُنُقه … و اِن کانَ مُسیئا زیدَ غلّاً اِلىٰ غِلِّه.»(امالی طوسی/۲۴۶)

در باور امام علی (ع) بدترین سنخ ظلم ، ظلم در حق یک ملت است یا بصورت مستقیم ویابصورت مشاوره دادن های ظالمانه به کسانیکه دارای قدرت درحکومت دینی هستند:
“و إِن أَعظمَ الْخِیانه خیانه الأمهِ وأَفظَعَ الْغِش غِش الائمه”.(نهج،نامه /۲۶)

استادمطهری مینویسد:
“بزرگترین خیانتهاخیانت به جامعه است وشنیع ترین دغل بازیها، دغلبازی با پیشوایان مسلمین است. زیرا نتیجه این دغل بازی علیه مسلمین است اگرشخصی آن ناخدا کشتی را فریب دهد، تنهابه ناخدا خیانت نکرده است، به همه ساکان کشتی‌ خیانت کرده است.”

آنانکه دل در گروی آبروی دین دارند مقامی بالاتر از آنانی دارند که در فکر حفظ ظواهر دینی در سطح جامعه هستند.
آنانیکه رانت، املاک نجومی، حقوق نجومی وفساد مالی و اداری ، و خلاصه “حرامخوری کشوری” را میبینند و فریاد برمی آورند و مانند آیت الله جوادی آملی شجاعانه میگویند:
“یک عده‌ای در کشور دهه غارت تشکیل دادند، کل خزانه راخالی کردند، این دهه غارت را بایددرتقویم سیاسی ایران بماندکه چه کسانی خیانت کردند!”

به تعبیر استاد مطهری ؛ ” آبروی اسلام ‘اصالت’ دارد”.
واین اصالت است که باعث میشود تا امام اول ما شیعیان حضرت علی(ع) برای حفظ آن ، از طرفی به خلیفه دوم مشورت میدهد و از طرف دیگر بر حرامخوری های زمان خلیفه سوم بانک بر می آورد و در تمام دوران ها از همه منافع شخصی خود نیز میگذرد”.

آیا ما ؛ به این مهمترین آموزه امام اول مان عمل کرده ایم ؟

شگفت زده نیستیم ازبه دوران رسیده هائی که با آبرو دین و اعتقادات مردم بازی میکنند!!
ولی اگر عالمانی ، به خدشه در ظواهر دینی و یا به “حرامخوری فردی” حساسیت نشان دهند – که باید هم حساسیت داشته باشند – اما از آبروی دین و “حرامخوری کشوری” غافل شوند ویا تقیه کنند! بحق که جای شگفتی است!


دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.