شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.

» نقدی بر طرح سرا

چهارشنبه, ۱۵ آبان, ۱۳۹۸

چکیده : در متن بیانات عضو محترم این شورا آمده است که" با اجرای این طرح، تصمیمگیری در مورد انتخابات از نهاد بالادستی شورایعالی به بدنه اجتماعی اصلاحطلبان منتقل میشود". اولین سوالی که به ذهن مخاطب این سخن می آید، این نکته است که آیا انتخاب اعضای همان نهاد بالادستی (شورای سیاست گذاری اصلاح طلبان) بصورتی کاملاً دموکراتیک و از طرف بدنه اصلاح طلبان صورت گرفته است.


سید امیر خرّم

بتازگی شورایعالی سیاست گذاری اصلاح طلبان طرحی را تحت عنوان “طرح سرا” مطرح کرده اند. مطابق این طرح که از سوی یکی از اعضای این شورا بیان گردیده”با تصویب طرح “سرا” در جلسه امشب شورایعالی، بدنه اجتماعی اصلاحطلبان شامل اعضای احزاب اصلاحطلب و همه فعالان سیاسی و مدنی اصلاحطلب با عضویت در یک سامانه رایسنجی، میتوانند در گزینش نامزدهای اصلاحطلبان برای انتخابات مجلس شرکت کنند” . ضمن احترام فراوانی که برای جمیع دوستان اصلاح طلب قائل هستم اما نقد عملکرد این دوستان را نه تضعیف آنها که تقویت اندیشه اصلاح طلبی می دانم و بر این اساس نکاتی را در نقد این طرح لازم می دانم که بیان کنم.

اول: در متن بیانات عضو محترم این شورا آمده است که” با اجرای این طرح، تصمیمگیری در مورد انتخابات از نهاد بالادستی شورایعالی به بدنه اجتماعی اصلاحطلبان منتقل میشود”. اولین سوالی که به ذهن مخاطب این سخن می آید، این نکته است که آیا انتخاب اعضای همان نهاد بالادستی (شورای سیاست گذاری اصلاح طلبان) بصورتی کاملاً دموکراتیک و از طرف بدنه اصلاح طلبان صورت گرفته است.

به عبارت دیگر آیا جمیع اعضای این شورا از سوی بدنه اصلاح طلبان (شامل احزاب، نهادها و سازمان های اجتماعی اصلاح طلب) انتخاب شده اند و یا از سوی جناب آقای خاتمی و سایر اعضای تصمیم گیر و تاثیرگذار در این شورا، منصوب شده اند. نگارنده در مکتوبات پیشین خود به این نکته اشاره کرده است همانگونه که نقد به انتصابی بودن اعضای نهادی مانند مجمع تشخیص مصلحت (که قرار است در سطح ملی و برای یک ملت، در موارد خطیر و مهم تصمیم گیری نماید) و عدم نقش مردم در انتخاب کسانی با این حد از اختیارات در سطح ملی را وارد می دانم، به همان دلیل نیز انتصاب اعضای شورای سیاست گذاری اصلاح طلبان از سوی جناب خاتمی یا اطرافیان ایشان را بدون رجوع به نظر بدنه اصلاح طلبان قابل نقد می دانم. به کار بردن شیوه های دموکراتیک هنگامی موثر و قابل دفاع است که در تمامی سطوح و کل ساختار سیاسی اعمال گردد. از اتفاق، اشکال وارد بر نظام سیاسی کنونی دقیقاً همین است که صرفاً بخشی از ساختار از سوی مردم انتخاب می شوند و سایر بخش ها از دسترس رای و نقد و نظر مردم دور نگاه داشته می شوند.

شیوه ای که ممیزه و مشخصه نظام های سیاسی شبه اقتدارگرا است. بنابر این نمی توان شیوه ای عملی را برای نظام سیاسی مورد نقد قرار داد اما خود از آن شیوه ها بهره برد.

دوم: عضو محترم شورای سیاست گذاری فرموده اند ” امیدواریم این تحول، به بازگشت پویایی و تحرک به جامعه کمک کند و بقیه جریانهای سیاسی نیز با الگو قرار دادن این طرح، خواسته جامعه را در تصمیمگیریهایشان ملاک قرار دهند”. وارد کردن بدنه اصلاح طلبان به انتخاب نامزدهای انتخاباتی، در عین حال که فی نفسه امر مقبولی است اما براستی از نگاه دوستان اصلاح طلب، مشکل عدم پویایی و تحرک جامعه، صرفاً این است که چرا تا کنون انتخاب این افراد از سوی بدنه اصلاح طلبان صورت نمی گرفته است. بعید است کسی مخالف این سخن باشد که مشکل اصلی انتخابات در حال حاضر، تیغ تیز نظارت استصوابیِ شورای نگهبان است که خارج از حدود اختیارات قانونی خود، عملاً انتخابات را دو مرحله ای کرده و مانع ورود بسیاری از صاحبان صلاحیت به نهادهای حکومتی همچون مجلس شورای اسلامی گردیده است.دامنه این نظارت تا جایی گسترش یافته که نمایندگانی همچون آقایان مطهری و صادقی به صراحت بیان می کنند که نمایندگان مجلس از هراس رد صلاحیت شدن در دور بعد، در بسیاری موارد از بیان نظرات خود پرهیز می کنند و در چنین مجلسی عملاً وظیفه نمایندگی مردم، به بوته فراموشی سپرده شده است. همین شیوه عمل و عدم مقاومت اصلاح طلبان در مقابل چنین رفتارهای خلاف قانون طی بیش از دو دهه گذشته و پرهیز از اجرای اصلاحات ساختاری (تلاش در جهت پیشبرد پروژه توسعه سیاسی) و بسنده کردن به حضور در ساختار قدرت بدون امکان انجام کوچکترین اصلاح بنیادین در ساختار فعلی، موجب تضعیف پایگاه اجتماعی اصلاح طلبان و عدم تمایل کثیری از مردم به شرکت در انتخابات شده است.

سوم: اینبار نیز چون گذشته، از همان ابتدا سرنوشت طرح سرا به روشنی قابل رویت است. بر اساس نظرات جمع آوری شده از طریق این طرح، فهرست های اول، دوم و سومی تهیه خواهد شد و بدلیل رد صلاحیت افراد نامزد شده در فهرست های اول و دوم، این دوستان بنا به ضرورت حضور، به همان فهرست سوم اکتفا خواهند کرد. بر این اساس و به نظر نگارنده طرح سرا نه تنها مشکلی از مشکلات اردوگاه اصلاح طلبان را مرتفع نخواهد ساخت بلکه در نهایت نامحتمل نخواهد بود که منجر به بروز مشکلات جدیدی نیز شود.

از نظر راقم این سطور همانگونه که در مکتوبات پیشین نیز مطرح کرده است، تنها شیوه ای که می تواند به بازسازی پایگاه اجتماعی اصلاح طلبان منجر گردد و مُنتج به خروج از وضعیت نابهنجار موجود نیز شود، یک صدایی آنها در مطالبه یک انتخابات آزاد و بدون اعمال نظرات یکسویه و خلاف قانون است. بدیهی است که حضور این دسته از نیروهای سیاسی در انتخاباتی به شیوه های پیشین، بدلیل بی اثر بودن در اصلاح ساختار موجود نه تنها بلادلیل است که با توجه به تضعیف پایگاه اجتماعی اصلاح طلبان طی سال های اخیر، با احتمال قریب به یقین قابل پیش بینی است که حضور آنها در مجلس یازدهم به مراتب ضعیف تر از حضور در مجلس فعلی خواهد بود و ادامه این فرایند نیز جز بی اعتبار کردن اندیشه اصلاح طلبی در مقابل سایر شیوه های تغییر، ثمر دیگری نخواهد داشت.

منبع: روزنامه مستقل