شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.

» مبارزه با فساد جدی نیست؛ دادگستری ایران به خانه تکانی اساسی نیاز دارد

یکشنبه, ۱۴ مهر, ۱۳۹۸

چکیده : جناب رئیسی مستحضرید که در کشور ما، شما فرمانروایان بیش از آنکه به حفظ منافع ملت بزرگ ایران بیاندیشید جسارتاً دغدغه حفظ قدرت شخصی، جناحی و یا ایدئولوژیک خود را دارید. تقریبا در همه ی قوای کشور با فقدان یک برنامه جامع و ایران محور مواجه هستیم و در عین حال شما حاکمان به دنبال یافتن راه حل های جادویی و کاذب می گردید تا ضمن آن که از تبعات مطالبه گری و بعضا سرخوردگی مردم از عملکردتان در امان باشید دنیای خیالی خودتان را هم اداره کنید.


آرش کیخسروی*

بیش از یک ماه است که از اعتراف آقای صادق لاریجانی ، رئیس سابق قوه قضائیه ، به ارتکاب جرم می گذرد و در این مدت دستگاه قضایی کشور که ریاست جدید آن داعیه مبارزه با فساد دارد کوچکترین واکنش عملی به اعترافات تلخ و تکان دهنده ی نامبرده نشان نداده است. مستحضرید که آقای لاریجانی در نامه مورخ ۹۸/۵/۲۵ خود به آقای محمد یزدی رئیس اسبق قوه می گوید: “سینه اش خزانه الاسرار اتهامات مجموعه‌ای از معاونان، قائم مقامان و آقازاده‌های مدیران و شخصیت هاست ” و این یعنی، قاضی القضات وقت کشورمان در قریب به ۱۰ سالی که هدایت و مدیریت دادگستری ایران را برعهده داشته ،در برابر فساد های کلان و مفسدان غارتگری که جزء خودی های نظام محسوب می شده اند نقش تماشاچی را ایفا نموده است و به جای برخورد قانونی با ایشان دست روی دست گذاشته و اینک دارد به زعم خویش به دیگر مسئولان گوشزد می کند تا مواظب باشند که اگر او را به نحوی زیر سوال ببرند این خزانه اسرار باز می‌شود و به سخن می افتد و آن وقت است که دیگر واویلا.

شیخ صادق لاریجانی که از همان ابتدای انتصاب به ریاست قوه قضاییه فاقد شرایط اولیه پذیرش چنین مسئولیت خطیری بود با شناختی که از نحوه ی برخورد با فساد در کشور دارد مطمئن و بی تفاوت نسبت به آن است که این جمله ، اعتراف به جرمی است که پیش از این در قانون مجازات اسلامی جرم انگاری شده است .

مطابق با ماده ۶۰۶ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) هر یک از روسا یا مدیران و مسئولانی که از وقوع جرم ارتشاء یا اختلاس یا تصرف غیر قانونی یا کلاهبرداری و… در سازمان یا موسسات تحت اداره یا نظارت خود مطلع شده و مراتب را حسب مورد به مراجع صلاحیتدار اعلام ننمایند علاوه بر حبس از ۶ ماه تا ۲ سال به انفصال موقت به همین مدت محکوم خواهند شد .

اگر مبارزه با فساد جدی باشد هم اینک می باید آقای لاریجانی با این اعتراف صریحش ،دست کم به همراه آقایان محسنی اژه‌ای ، محمد جعفر منتظری، مرتضوی مقدم و جمعی دیگر از مسئولان سابق و لاحق قوه قضائیه و قوه مجریه و… تحت پیگرد قرار گرفته و پاسخگوی اهمال کاری ها و قصورهای فراوانشان درخصوص غارت سفره ی ملت باشند. به نظر اگر دادرسی منصفانه هم باشد و چنانچه دادستان جسور و مقتدری نیز می داشتیم ،حتی جناب رئیسی و جناب روحانی هم نمی‌توانند به سادگی از زیر بار چنین اتهامی شانه خالی کنند.

گرچه من هم می دانم که بروز این اتفاق محال است و حتی یک بازجویی ساده از مشارالیهم انجام نخواهد گرفت منتهی خواستم بگویم برای مبارزه با فساد صرفا قیافه ی حق به جانبی که مسوولان به خود می گیرند کفایت نمی کند، که اگر در کوتاه مدت بشود افکار عمومی را با بگیر و ببندهای موقتی از مسیر درست و واقعیت های ناگوار موجود منحرف کرد اما در دراز مدت فعالیت های نمایشی در راه مبارزه با فساد چیزی جز ویرانی بیشتر برای کشور به ارمغان نخواهد آورد.

اتفاق دیگری هم که به کرات شاهد آن هستیم و بسیار ناپسند است و قبح آن تقریبا از میان رفته ،پدیده ی دروغگویی مسوولین به مردم است. یک نمونه اش را در قوه بازگو می کنم و آن اینکه، همین آقای لاریجانی که فعلا به کسوت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز درآمده در هنگام اعلام اسامی وکلای تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری و محدود کردن برخی از متهمین صرفا به استفاده از وکلای مورد تایید رئیس قوه، در جلسه مسولین عالی قضایی و چند جای دیگر گفت که از ابتدا با این تبصره مخالف بوده است (ایسنا ۲۱ خرداد ۱۳۹۷ ) اما در فاصله ی کوتاه در استجازه ای که کاملا برخلاف حقوق اساسی مردم صورت گرفت، از مقام رهبری درخواست کرد که مفاد این تبصره که قبلا در مرحله تحقیقات جاری بود را برای برخورد با اخلالگران اقتصادی حتی در مرحله دادگاه هم لازم الرعایه اعلام کنند (بند ۵ نامه- ایسنا ۲۰ مرداد ۹۷) نمی دانم آقای لاریجانی چگونه می تواند این دروغ‌گویی خود را توجیه کند ولی معلوم است که نتیجه ریاست چنین افراد دروغگو و ناتوانی بر نهاد دادگستری ایران یعنی جایی که باید صداقت و عدالت را در کشور جاری و ساری سازد چه خواهد شد ، آنها ویرانه را ویران تر می کنند و باید پاسخگوی این عملکردهای ضعیف و خائنانه خود باشند.
(پیش از این نیز در بهمن سال ۱۳۹۵ طی یادداشتی تحت عنوان “گزارش خلاف واقع رییس قوه قضاییه به مردم ” عملکرد آقای لاریجانی و دروغگویی ایشان را بررسی کرده ام)

این را هم لازم می دانم تاکید کنم که اگر به عملکرد قوه قضاییه و نهاد قانونگذاری در طول چهار دهه گذشته دقت شود می توان به راحتی تشخیص داد که جریان خودکامگی که به نظر به خارج از مرزهای ایران وابستگی دارد با برنامه ای دقیق و طولانی مدت به دنبال تخریب دادگستری مستقل در ایران بوده و هست که متاسفانه تا اینجای کار پیشرفت های زیادی هم داشته است.

معمول این است که چنین نوشته هایی را مسئولان عالی رتبه یا مدیران ارشد نظام نمی‌خوانند و شاید از بخت نیک ما است که برعکس ایشان ،کارشناسان حفاظت اطلاعات قوه یا اطلاعات سپاه یا وزارت اطلاعات یا اطلاعات ناجا یا مخبرین همه جا حاضر و یا سربازان گمنام همیشه در صحنه به دقت مطالب را مطالعه می کنند و جملات را آنگونه که خود می خواهند از متن اصلی استخراج کرده و در چارچوبی که برایشان تعریف شده است برای سرکوب منتقدین و معترضین، پرونده سازی می کنند. از نظر من این بی اخلاقی اهمیت دارد ولی فعلا مهم نیست ، تاریخ ایران را که می خوانیم می بینیم تا بوده همین بوده و ذات حاکمیت های استبدادی در همه جای جهان همین است. با اطلاع از این رویه می‌خواهم این تصور را داشته باشم که آقای رئیسی نظر من را به عنوان یک شهروند ملاحظه می فرمایند و امیدوارم با فروتنی ،تواضع و خویشتن‌داری مورد انتظار از رئیس دادگستری ایران این موارد را مطالعه نمایند:

۱- جناب رئیسی صرفنظر از عملکرد گذشته تان ، شما را با وجود ده ها حقوق دان مطرح در کشور برای مسئولیتی که پذیرفته اید شایسته نمی‌دانم، اما چون انتصابتان از طرفی به نظرم بمانند انتصابات گذشته یکی از اشتباهات فاحش مقام رهبری بوده و از طرف دیگر ریشه در یک قانون نااساسی دارد بنابراین فقط خواستم نظرم را گفته باشم، هرچند برای مسوولین اهمیتی نداشته باشد.

۲- برنامه های جهانی مبارزه با فساد می گوید برای مبارزه به اراده سیاسی ، توان نهادی و سلامت نیاز داریم ، به نظر چون فاقد برنامه ی مدون و تعریف شده ای برای مبارزه با فساد هستید حتی اگر این قبیل اقداماتی که انجام می دهید جنبه نمایشی هم نداشته باشد ،بیشتر مقطعی است و پس از چندی تب و تاب آن فروکش خواهد کرد. اگر مبارزه با فساد جدی بود می‌بایست در نخستین گام ، اراده به خرج می دادید و از میان حقوقدانان مستقل و شهره به وطن پرستی افرادی برای عضویت در شورای نگهبان که با نظارت های سلیقه ای اش بزرگترین مانع برای شایسته سالاری در ایران است را معرفی می کردید که متاسفانه چنین اقدامی صورت ندادید و در همچنان بر همان پاشنه ی قدیمی و فرسوده می چرخد.

۳- اگر مبارزه با فساد جدی بود، قوه می‌بایست برای انحلال نهاد موازی ساخته شده با کانون وکلا که نتیجه نوعی فساد در قانونگذاری ، فساد در تصمیم گیری و خودکامگی است برنامه‌ریزی می‌کرد که نه تنها چنین نشد بلکه با تجدید قوای مرکز و روی کارآوردن رییسی که از بدنه ی آن مجموعه نیست ، هر روز به آن بال و پر بیشتری داده می شود و به نوعی کانون های وکلا ، وکلا و مردم را با آن سرگرم نموده اید . نمی‌دانم شاید از عملکرد برخی از همکاران ما در زمان نامزدی تان در انتخابات ریاست جمهوری گلایه دارید و به گونه ای مسئله برای تان شخصی هم شده باشد اما مطمئن باشید با وجود چنین مراکزی ، از مسیر صحیح مبارزه با فساد فاصله خواهید گرفت. وکیل نباید تحت پوشش مرکزی زیر نظر مستقیم قوه قضاییه باشد چرا که اگر بخواهد با فساد درون قوای مملکتی مبارزه کند و از حق در برابر قدرت دفاع نماید آنوقت است که می توانید به مانند نمونه های موجود به راحتی به فعالیت او خاتمه دهید و این ظلم به جامعه است امیدوارم به این روند پایان دهید هرچند که بعید است.

۴- اگر مبارزه با فساد جدی باشد قوه موظف است برای پایان دادن به حصر غیر قانونی آقایان میرحسین موسوی ، مهدی کروبی و خانم زهرا رهنورد از هیچ تلاشی دریغ نورزد. نزدیک به نه سال است که این انسان های شریف ، مظلومانه و برخلاف نص صریح قانون اساسی و قانون آیین دادرسی کیفری با تصمیم غیرقانونی شورای عالی امنیت ملی و تایید رهبری در حصر زندگی می کنند و بدون آنکه به ایشان فرصتی برای دفاع داده شود متحمل شدیدترین و ناجوانمردانه ترین حملات شده اند.پایان دادن به این وضعیت ناگوار اراده ی سیاسی و شجاعت می خواهد که جناب روحانی به عنوان رییس شورای عالی امنیت ملی به رغم آنکه به هنگام تبلیغات انتخاباتی وعده ی آن را دادند تا در دور دوم ریاست جمهوری شجاعت بیشتری از خود نشان دهند اما در عمل کار خاصی از پیش نبردند. اگرچه بازهم بعید است ولی امیدوارم بتوانید با شجاعت و صراحت در مسیر احقاق حقوق این عزیزان گام بردارید.

۵- جناب رئیسی، همه می‌دانیم سفره ملت یک شبه غارت نشده است ، اما برخی از مسئولین از جمله مقام رهبری نمی خواهند این واقعیت را بپذیرند که جمعی از کارگزاران نظام که اتفاقا از فیلترهای متعدد عقیدتی و امنیتی هم عبور کرده‌اند فاسدند و نظام و البته شخص ایشان با تقسیم بندی مردم عزیزمان به خودی و غیر خودی در اداره ی کشور موفق نبوده است، بنابراین همچنان در کوچه بن بست به حرکت ادامه می دهند و حتی گاهی به دنبال کوچک سازی ابعاد این فاجعه ی بزرگ هم هستند . اگر می خواهیم با حقیقت رو‌به‌رو شویم باید محافظه کاری ها را کنار بگذاریم، واقعیت تلخ است اما حقیقت دارد که در طول ۴ دهه گذشته خصوصا سه دهه پس از جنگ ، قوه‌قضاییه ضمن آن که به مرور سرمایه اجتماعی خود را از دست داده است به جای مبارزه ی اصولی با فسادهای کلان و باندهای مافیایی فراگیر ، به طور منظم و با برنامه در جهت برخورد با افشاکنندگان فساد و معترضین به وضعیت نابسامان کشور فعالیت کرده است. برای رسانه‌های آزاد و خبرنگاران متعهد، برای کانون های وکلا و وکلای مدافع حق در برابر قدرت ، برای احزاب، انجمن ها و کانون های مستقل و سایر نهادهای مدنی تاثیر گذار ، برای فعالان سیاسی ،مدنی، دانشجویی و کارگری برای فعالان محیط زیست و حقوق زنان ، برای هنرمندان و ناگوارتر از همه برای معلمان عزیزی که آموزش فرزندان این مرز و بوم را بر عهده دارند در این سال‌ها پرونده قضایی ساخته و صرفاً توسط چند شعبه دادگاه انقلاب برای ناتوان سازی معترضین و منتقدین احکام طویل المدت زندان صادر نموده است، جناب رئیسی اگر می خواهید با فساد مبارزه کنید مهمترین گام این است که به این سرکوب سیستماتیک و ظلم ساختاری پایان دهید. بعضا دادستان های بی کفایت و برخی از مسئولان ارشد نهادهای اطلاعاتی و امنیتی ، ضابطین عزیز قضایی را به مسائلی نظیر گشت ارشاد و جلوگیری از ورود زنان به ورزشگاه و فسادهای خرد و کوچک و کم اهمیت تر سرگرم نموده اند و در کنار همین سرگرمی هاست که بسیاری از این عزیزان جان بر کف از وظایف اصلی خود غافل شده و در پرتو هیاهوهای عمدی ایجاد شده و با برنامه ، غارتگران فارغ البال به چپاولگری، اختلاس و قاچاق مشغول هستند . جالب است وقتی صدای رئیس ستاد مبارزه با قاچاق از عدم برخورد قوه با قاچاقچیان اصلی بلند می شود،مسوولین بی کفایت وقت، سرمست از قدرت دو روزه ی دنیا که مدام از مذمتش می گویند حتی او را هم تهدید به برخورد می کنند.

۶- جناب رئیسی اگر می خواهید با فساد مبارزه کنید به جای صدور دستورالعمل های کم خاصیت در خصوص حفظ کرامت مردم اجازه بدهید هم وطنان با موبایل های شان وارد مجتمع های قضایی و کلانتری ها شوند خواهید دید که نظارت مردمی از نظارت دستگاه‌های عریض و طویلی که در خواب غفلت تعمدی هستند نظیر سازمان بازرسی کل کشور ، حفاظت اطلاعات قوه قضاییه، ۱۱۰ ،۱۱۳ ، ۱۱۴، ۱۹۷،ستاد امر به معروف و نهی از منکر ،حراست کل و بسیاری از سازمان‌های دیگر که بودجه می گیرند اما به ایفای مسوولیت های خود نمی اندیشند مثمرثمرتر خواهد بود .

۷- جناب رئیسی آموخته‌های جهانی به ما می‌آموزد که فرآیند مبارزه با فساد و ایجاد سلامت مستلزم زمان ، عزم و پایداری است و بیش از هر چیز به رویکرد یکپارچه نیاز دارد. یعنی نمی‌شود از یک سو با قوانین فاسد و ناکارآمد مواجه باشیم و از سوی دیگر یا برای اجرای آن یا دور زدن قانون اصرار بورزیم اگر قانون نیاز به تغییر دارد وقت بگذارید تا با کمک خرد جمعی و به دور از انحصار طلبی، تغییرات لازم را انجام بدهید وگرنه با این استجازه گرفتن های متعدد با عدالت از سر تفنن برخورد خواهید کرد. یادمان نمی رود آقای لاریجانی در ابتدای فعالیتش جوانی را به خاطر زورگیری ۷۰ هزار تومان اعدام کرد و در پایان مسئولیت هم جوان دیگری را که افشا کننده روابط نامتعارف اقتصادی برادر او بود با استجازه ای به پای چوبه دار کشاند. این یعنی عدالت در دستگاه قضایی بصورت تفننی برقرار می گردد.

۸- جناب رئیسی مستحضرید که در کشور ما، شما فرمانروایان بیش از آنکه به حفظ منافع ملت بزرگ ایران بیاندیشید جسارتاً دغدغه حفظ قدرت شخصی، جناحی و یا ایدئولوژیک خود را دارید. تقریبا در همه ی قوای کشور با فقدان یک برنامه جامع و ایران محور مواجه هستیم و در عین حال شما حاکمان به دنبال یافتن راه حل های جادویی و کاذب می گردید تا ضمن آن که از تبعات مطالبه گری و بعضا سرخوردگی مردم از عملکردتان در امان باشید دنیای خیالی خودتان را هم اداره کنید.

جناب رئیسی اگر به دنبال مبارزه اصولی با فساد هستید ابتدا باید نهاد دادگستری را دگرگون سازید، باور بفرمایید چنانچه از عموم هموطنان عزیزمان درباره میزان رضایتمندی شان از نحوه مدیریت آقایان روحانیون در طول چهار دهه گذشته بر نهاد دادگستری ایران و در یک فضای دموکراتیک و بدور از تقیه و ترس نظر سنجی شود ، نمره قابل قبولی کسب نخواهید کرد. در گذر این سالها مشخص شده که روحانیون توانایی اداره نمودن بهینه ی عدالتخانه ایران و ایران را ندارند .حال که ما مردم مجبور هستیم با قانون نااساسی فعلی ناظر نشستن یک شخص روحانی بر مسند قاضی القضاتی کشور باشیم ،حداقل انتظار این است که سایر مسئولین قوه را از میان روحانیون و یا پامنبری هایی که برای دو روز ماندگاری در قدرت شما را با کوروش مقایسه می‌کنند انتخاب نفرمایید و به صد ها قاضی ،کارمند و مدیر وطن پرست ایران که در درون قوه فعالیت می‌کنند و به رغم تمام گرفتاری ها و سختی های زندگی ،سالم مانده ومشغول خدمت به مردم هستند اجازه دهید که به دور از تفتیش عقاید مرسوم به بازسازی نهاد دادگستری ایران همت گمارند. می دانم برآورده کردن این خواسته از محالات است اما خواستم این را هم گفته باشم.

۹- جناب رئیسی مستحضرید که سخن از عدالت ، فضیلت و انسانیت در جامعه ای امکانپذیر است که حق حاکمیت اعضا بر سرنوشت شان رعایت شود . به رغم آن که در قانون نااساسی و پرتناقض فعلی به این حقوق اساسی ما مردم تحت عنوان حقوق ملت اشاره شده است اما شما حاکمان در عمل کوچکترین التفاتی به آن چیزی که می‌گویید ندارید. مثلا در اصل ۲۷ می‌گویید تجمعات و راهپیمایی ها آزاد است ولی باوری به آن ندارید و تجمعات را به صرف نگرفتن مجوز از خودتان به بدترین و شدیدترین نحو سرکوب می کنید یا در اصل ۲۳ می‌گویید تفتیش عقیده ممنوع است ولی به انحای مختلف خصوصاً به هنگام انتخابات و استخدام های دولتی به تفتیش عقیده ی مردم مشغول هستید ، یا در اصل ۲۶ می گویید فعالیت احزاب به شرط رعایت ۵ اصل آزاد است ولی باز هم به خاطر اجازه نگرفتن از خودتان فعالیت احزاب قدیم و جدید ایران را متوقف و یا سرکوب کرده و می‌کنید. سرکوب سیستماتیک در دستگاه قضایی از این طریق صورت می‌گیرد که ابتدا مراجع امنیتی و اطلاعاتی پرونده ای برای فعالین ، احزاب و گروه ها ساخته و این پرونده ها صرفاً به چند شعبه ی خاص دادسرا یا دادگاه انقلاب یا عمومی و یا نهایتا تجدیدنظر ارجاع می‌شود که در این مراجع و در این چند شعبه با اعمال مغرضانه جرم مواجه هستیم و قضات فعلی متاسفانه به عنوان یک ماشین بله قربان گو عمل می کنند و استقلالی از خود ندارند. اگر می خواهید با فساد مبارزه کنید قضاتی را مامور رسیدگی به پرونده های معترضین نمایید که به هنگام صدور رای ماده ۳۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری را مدنظر قرار داده و با استعانت از خداوند متعال و با تکیه بر شرف و وجدان انسانی خویش رای دهند نه اینکه به مانند آقایان صلواتی و مقیسه و … با کینه ورزی محض ، سوء استفاده از قدرت و بی توجه به شرافت و وجدان قضایی رای صادر نمایند .جناب رییسی تجربه نشان می‌دهد که اگر همین قوانین فعلی هم مطرح باشند اگر نگوییم همه ولی بسیاری از معترضان تبرئه خواهند شد و باید از ایشان اعاده حیثیت و عذرخواهی شود.

۱۰- جناب رئیسی سعی کردم در چند بند، عیوب ساختاری قوه قضاییه را با بضاعتی که دارم آشکار سازم تا بیهوده و بدون تلاش واقعی امیدوار به اصلاح معجزه آسای آن نباشید و نباشیم. مستحضرید که وظیفه شما و دستگاه قضایی تضمین و حمایت از حقوق مردم و صیانت از آزادی های انسانی و ایجاد عدالت است، آیا فکر می کنید می توانید به نحو شایسته ای این وظایف خود را انجام دهید؟ من که بعید می‌دانم، اما آینده این را ثابت خواهد کرد. در ضمن مطمئن باشید و تاریخ ایران گواهی می دهد که بی احترامی و تجاوز به حقوق مردم و سرکوب نتیجه ای جز سرنگونی تا به حال نداشته و ندارد.

*وکیل دادگستری