شما در حال بازدید از صفحه ساده شده سایت کلمه می باشید. برای دیدن نسخه اصلی اینجا را کلیک کنید.
چکیده : پنج سال پیش آتشی که محمد بوعزیزی دستفروش ۲۷ ساله تونسی به جان خود افکند، زبانه کشید و خاورمیانه را در اعتراضات بی وقفه ای فرو برد. حالا بیکاری و مشکلات اقتصادی که علت خودسوزی بوعزیزی بود، پس از ۵ سال یک بار دیگر باعث اعتراضات گسترده ای در تونس شده است. معترضان با شعار «کار، کرامت، آزادی» به خیابان ها آمده اند تا اعلام کنند که هنوز هم مشکل اقتصاد و کار آنها حل نشده است.
کلمه- گروه بین الملل: بهار عربی که از تونس آغاز شد، حالا به منشأ خود بازگشته است. باز هم بیکاری، رکود، مشکلات اقتصادی و نابرابری اجتماعی علت اصلی بحران است: پیامی به همه کشورهای خاورمیانه، که حتی اگر مشکلات سیاسی حل شود، مسائل اقتصادی را باید جدی تر گرفت، وگرنه مردم تحمل نمی کنند.
پنج سال پیش آتشی که محمد بوعزیزی جوان ۲۷ ساله و دستفروش تونسی در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۰ به جان خود افکند زبانه کشید و خاورمیانه را در آتش فرو برد. بوعزیزی به دلیل نا امیدی و بی کاری خود را به آتش کشید، در کشوری که با درآمد نفتی بالا از صادر کنندگان بزرگ نفت و گاز و ذخایر معدنی محسوب می‌شود. اما هم اکنون نیز ۱۵ درصد جمعیت ۱۱ میلیونی آن در فقر و بی کاری به سر می برند.
بوعزیزی روز سه شنبه برابر با چهارم ژانویه ۲۰۱۱ در بیمارستان بن عروس بر اثر شدت جراحات وارده درگذشت، بیمارستانی که پس از مرگ وی به بیمارستان محمد البوعزیزی تغییر نام داد.
حالا پس از ۵ سال یک بار دیگر اعتراضات در تونس بالا گرفته است معترضان با شعار «کار، کرامت، آزادی» باز در خیابان های تونس هستند هنوز هم مشکل این کشور خاورمیانه ای اقتصاد و کار است.
ناآرامی ها در تونس از روز شنبه و در اعتراض به معضل بیکاری٬ در شهر قصرین آغاز شد و در پی مرگ یک جوان بیکار دامنه آن به دیگر شهرهای این کشور گسترش یافت. این جوان که به نشانه اعتراض به بیکاری و اوضاع نابسامان اقتصادی از تیر چراغ برق بالا رفته بود، بر اثر برق گرفتگی جان باخت. در حال حاضر اعتراضات و درگیری‌ها به پایتخت این کشور و نیز شهرهای باجه، قبلی، تطاوین، توزر، قابس و سیدی بوزید نیز گسترش یافته است.
به گزارش دویچه وله، ناآرامی‌ها در پی خودکشی رضا یحیاوی، جوانی از اهالی شهر فقیر القصرین، بالا گرفت. گفته می شود برخی دیگر از جوانان شهر القصرین هم تهدید به خودکشی کرده‌اند. دست‌کم دو نفر از آنها در تلاش برای پرتاب خود به خیابان از پشت‌بام برخی مراکز دولتی مجروح شده‌اند.
به گزارش رویترز، پدر رضا یحیاوی گفته است که پسرش خود را کشت چون “امیدش را از دست داده بود.” او به مقامات هشدار داده است که پسرش “بوعزیزی دیگری” خواهد شد و مرگش به اعتراضات بیش‌تری برای “کار و کرامت” دامن خواهد زد.
از روز گذشته پلیس مقررات منع آمد و شد برقرار کرده است مقامهای تونس می گویند این تصمیم برای جلوگیری از به خطر افتادن اموال خصوصی و عمومی اتخاذ شده و از ساعت ۸ شب تا ۵ بامداد قابل اجرا است. سخنگوی رسمی وزارت کشور تونس گفته که عده ای انگشت شمار که هیچ ارتباطی با معترضان ندارند در صفوف آنها رخنه کرده و دست به خشونت و خرابکاری می‌زنند.
رئیس جمهور تونس اعلام کرده که نگران دخالت گروه تروریستی داعش در این اتفاقات است. باجی قائد سبسی در سخنانی تاکید کرده که تظاهرات جوانان در استان القصرین یک اقدام طبیعی است و به دلیل بیکاری اتفاق افتاده است اما دست‌هایی خرابکار در برافروختن شعله اعتراضات نقش دارد که از جمله آن داعش است. وی ضمن تاکید بر اینکه دولتش به دلیل اوضاع اقتصادی خود را در بن بستی یافته است، گفت که منع آمد و شد به دلیل حمله خرابکاران به تاسیسات صورت گرفته است. سبسی تاکید کرد که دولت اقداماتی را برای حل مساله بیکاری اتخاذ کرده است.
ریاست‌جمهوری تونس در پی ناآرامی‌ها بیانیه‌ای صادر کرده، در این بیانیه اعلام کرد: ما درد و رنج بیکاران بویژه فارغ‌التحصیلان بیکار را درک می‌کنیم و نسبت به خطر حضور فرصت‌طلبان در اعتراضات صلح‌آمیز هشدار می دهیم. ما همچنین نسبت به رفتارهای مشکوک شبکه‌های اجتماعی و اصرار این شبکه‌ها بر گمراه کردن افکار عمومی و انتشار اخبار دروغ هشدار می‌دهیم.
در ادامه این بیانیه آمده است: کشور ما به دلیل خطرهای تروریستی در اوضاع حساسی به سر می‌برد و ما نسبت به سوء استفاده از تجمعات برای انجام اقدامات تروریستی هشدار می‌دهم.
ریاست‌جمهوری تونس در این بیانیه همچنین نسبت به خطر برخی از اطراف برای سوء استفاده از درخواست‌ها به حق بیکاران در جهت تحقق اهداف سیاسی خود و ضربه زدن به دولت هشدار داد. ریاست‌جمهوری تونس همچنین با اشاره به اینکه برای ایجاد شغل در این کشور تلاش می‌کند افزود: ایجاد شغل نیازمند تضمین امنیت و ثبات و صلح اجتماعی است و این مسئولیت مشترک دولت و نمایندگان و احزاب سیاسی است
به گزارش یورو نیوز، در همین حال حبیب صید٬ نخست وزیر تونس که در پاریس به سر می برد اوضاع را تحت کنترل ارزیابی کرد و گفت: «اوضاع آرام شده. مساله اقتصادی و مرتبط با بیکاری است. یک رشته سیاست ها را در نظر گرفته ایم و در تلاش هستیم این مشکل را که از چالش های اصلی این دولت است بر طرف کنیم. عصای جادویی نداریم و مشکل بیکاری را نمی توان یکباره حل کرد.»
مادر یک جوان تحصیل کرده و بیکار که در این اعتراضات حضور دارد می گوید: «مگر ما تونسی نیستیم؟ چهار سال پیش ما مقاومت کردیم. ما دنبال زیاده طلبی نیستیم بلکه ما نگران جوانانمان هستیم. ما به خاطر آنها تمام تلاش خود را می کنیم.»
حما حمدانی، یکی از چهره‌های اصلی اتحادیه‌های کارگری در تونس از معترضان خواسته که اعتراضاتشان را به صورت مسالمت‌آمیز پیگیری کنند و اجازه ندهند احزاب مشکوک از آنها سوءاستفاده کنند.
تونس در حالی وارد پنجمین سال انقلاب خود شده است که این کشور در سال گذشته میلادی شاهد چندین حادثه تروریستی خونین بود و از سوی دیگر بحران بیکاری در این کشور در سایه کشمکشهای سیاسی همچنان ادامه دارد. برخی ناظران می‌گویند این اعتراضات شباهت‌هایی به اعتراضات سال ٢٠١١ و آغاز بهار عربی دارد که با نارضایتی از مشکلات اقتصادی آغاز شد.
واکنش جنبش اسلامگرای النهضه به ناآرامی‌ها
عضو مجلس شورای جنبش اسلامگرای تونس از جوانان این کشور خواست که به صلح‌آمیز بودن حرکتهای اعتراضی پایبند باشند. «حمزه حمزه» عضو مجلس شورای جنبش اسلامگرای النهضه به شبکه تلویزیونی المیادین گفت که ما از جوانان می‌خواهیم که به صلح‌آمیز بودن حرکتهایشان پایبند باشند و از انقلاب محافظت کنند. وی گفت من معتقدم که انتظار آغاز حرکتهای اعتراضی در تونس قابل پیش‌بینی بود. حمزه گفت: مناطق بسیاری در القصرین وجود دارد که در طول تاریخ هیچ توسعه‌ای نیافته است.
از سوی دیگر «محمد المرایحی» دبیرکل حزب اتحاد ملی جمهوری تونس گفت که آنچه هم اینک در کشور در جریان است انتخابات پارلمانی حقیقی به دلیل بحرانها است. وی همچنین از وجود هزاران بیکار در تونس خبر داد.
تونس در حالی گرفتار اعتراضات داخلی است که از آن به عنوان تنها نمونه موفق اعتراضات جهان عرب در سال‌های اخیر یاد می‌کنند. با این همه این کشور تا کنون نتوانسته است برای برون‌رفت از مشکلات اقتصادی و غلبه بر از خودبیگانگی و سرخوردگی میان جوانان راهی بیابد.
بیکاری از ۱۲ درصد در سال ۲۰۱۰ به ۳/ ۱۵ درصد در سال ۲۰۱۵ رسید. بیکاری در بین فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها هم افزایش داشته است و به یک‌سوم رسیده است. محمد بوعزیزی هم از فارغ‌التحصیلان بیکاری بود که مجبور به دست‌فروشی شده بود. در چنین شرایطی است که پیوستن به گروه‌های اسلامگرای افراطی یکی از گزینه‌های پیش روی جوانان بیکار شده است. گفته می‌شود بیش از سه هزار تونسی در عراق و سوریه به تروریست‌ها پیوسته‌اند.
